Κυριακή 16 Οκτωβρίου
Επίσκεψη του προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας
Κάρολου Παπούλια στην Κύπρο

Μέσα σε έντονο κλίμα συγκίνησης, η Κύπρος υποδέχθηκε το μεσημέρι τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια, ο οποίος πραγματοποιεί τριήμερη επίσημη επίσκεψη.
Στο Αεροδρόμιο Λάρνακας τον Πρόεδρο Παπούλια και την πολυμελή συνοδεία του υποδέχθηκαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Τάσσος Παπαδόπουλος, ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων κ. Δημήτρης Χριστόφιας, ο Προκαθήμενος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου Μητροπολίτης Πάφου κ. Χρυσόστομος, Βουλευτές, Υπουργοί, η ηγεσία της Εθνικής Φρουράς και της Αστυνομίας και άλλοι αξιωματούχοι.
Μετά την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου από τη Φιλαρμονική της Εθνικής Φρουράς, οι δύο Πρόεδροι επιθεώρησαν τιμητικό στρατιωτικό άγημα.
Στην προσφώνηση του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Παπαδόπουλος, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στο προσωπικό ενδιαφέρον και την ειλικρινή έγνοια του κ. Παπούλια για την Κύπρο, τα οποία, όπως ανέφερε, δεν περιορίστηκαν σε ευκαιριακά λόγια και ευχολόγια. Εκφράστηκαν με συνεπείς θέσεις, με ουσιαστικές αντιδράσεις και με συνεχείς προσπάθειες για την αποκατάσταση του δικαίου στην Κύπρο και για την προάσπιση των δικαίων του λαού της.
Ευχαριστώντας τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο για το θερμό καλωσόρισμα και για τη συγκινητική υποδοχή, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας στην αντιφώνηση του ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι αποφάσισε η πρώτη του επίσημη επίσκεψη να είναι στην Κυπριακή Δημοκρατία γιατί, όπως είπε, ο λόγος είναι και ουσιαστικός και συμβολικός. Ουσιαστικός, γιατί βρισκόμαστε μπροστά σε σοβαρές εξελίξεις που δρομολογούνται μετά τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας και χρειάζεται διαρκής και σε βάθος συνεννόηση προκειμένου να προωθήσουμε τους κοινούς μας στόχους. Συμβολικός, γιατί ήθελα να απευθύνω μήνυμα αλληλεγγύης στον κυπριακό ελληνισμό, ήθελα να καταδείξω ότι είμαστε δίπλα στον κυπριακό λαό, τον ακούμε, τον τιμάμε, τον στηρίζουμε, δεν συμπαραστεκόμαστε απλώς, αλλά μετέχουμε των προβλημάτων του και της εθνικής του αγωνίας.
Στη συνέχεια οι Πρόεδροι Κύπρου και Ελλάδας αναχώρησαν για τη Λευκωσία, όπου αργότερα σήμερα είχαν κατ΄ ιδίαν συνάντηση και επίσημες συνομιλίες στο Προεδρικό Μέγαρο.

Συνάντηση Παπαδόπουλου - Παπούλια

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Τάσσος Παπαδόπουλος υποδέχθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια.
Κατά την άφιξή του στο Προεδρικό, ο κ. Παπούλιας κατέθεσε στεφάνι στον Ανδριάντα του Μακαρίου ΙΙΙ. Στη συνέχεια οι δύο αρχηγοί κρατών είχαν κατ’ ιδίαν συνάντηση, μετά το πέρας της οποίας προήδρευσαν διευρυμένων συνομιλιών με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών των δύο χωρών.
Στη συνέχεια οι δύο Πρόεδροι απάντησαν σε ερωτήσεις δημοσιογράφων ως ακολούθως:
Ερώτηση: Κύριε Πρόεδρε της Κυπριακής Δημοκρατίας, πού αρχίζει η δραστηριότητα και η αρμοδιότητα του ΟΗΕ και πού τελειώνει της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Δεν υπάρχει κίνδυνος αυτά τα δύο να βρεθούνε κάποια στιγμή όχι παράλληλα και ίσως σε χειρότερη κατάσταση;
Τ. Παπαδόπουλος: Ναι, υπάρχει ο κίνδυνος που λέτε. Όμως υπάρχουν μερικές αρχές, τις οποίες δέχονται και τα Ηνωμένα Έθνη και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Κυπριακό παραμένει κάτω από την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και ειδικότερα στο πλαίσιο των, όπως λέγεται, καλών υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα. Τι είναι καλές υπηρεσίες είναι καθορισμένο με αρκετά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Δεν θα φύγουμε από αυτό το πλαίσιο, δεν μπορούμε να εγκαταλείψουμε την ορθή βάση που έχουμε, τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών που αφορούν στο Κυπριακό και για πολλούς άλλους λόγους.

Όμως είτε το θέλει είτε όχι η Ευρώπη και νομίζω είναι γενικά παραδεκτό, υπάρχει η ευρωπαϊκή διάσταση του Κυπριακού όταν από τους τέσσερις άμεσα εμπλεκόμενους οι τρεις είναι ήδη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Βρετανία, η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία, και ο τέταρτος, η Τουρκία, επιθυμεί διακαώς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Γι’ αυτό εδώ και αρκετό χρόνο προσπαθούμε να πείσουμε το Συμβούλιο αλλά και την Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι δεν μπορεί να μείνει αμέτοχη σε πιθανές νέες διαπραγματεύσεις η Ευρωπαϊκή Ένωση. Άλλωστε, πολλές πτυχές της λύσης του Κυπριακού άπτονται του ευρωπαϊκού κεκτημένου και κανένας δεν μπορεί καλύτερα από την Ευρωπαϊκή Ένωση να μας συμβουλέψει, να μας καθοδηγήσει ποιες αλλαγές πρέπει να γίνουν ώστε η Κυπριακή Δημοκρατία να μπορεί από τη μια να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και από την άλλη να απολαμβάνει όλων των πλεονεκτημάτων και ωφελημάτων που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είχε γίνει και στο παρελθόν αυτό, στον προηγούμενο κύκλο συνομιλιών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση με δική μας εισήγηση έστειλε εμπειρογνώμονες για μερικά θέματα που μετείχαν σε τεχνικές επιτροπές, προήδρευαν μάλιστα κάποιων, όμως κάτω από το καπέλο των Ηνωμένων Εθνών. Σε σημείο μάλιστα που τουλάχιστον σε μια περίπτωση που ξέρω, είχε πάρει οδηγίες ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μην υποβάλει εισηγήσεις που είχε υποβάλει που να συνάδουν με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και ήταν αντίθετες με τις πρόνοιες του Σχεδίου Ανάν.

Αυτή τη φορά όταν θα αρχίσουν οι συνομιλίες ελπίζουμε ότι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι ξεχωριστός, θα είναι πιο ενεργός η συμμετοχή της, αλλά και οι απόψεις της όσον αφορά στη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο θα γίνονται περισσότερο σεβαστές. Δεν παραγνωρίζω ότι μπορεί να υπάρξει αυτή η διάσταση απόψεων, αλλά θεωρούμε ότι είναι πολύτιμη η ενεργότερη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Να μην έχει κανένας την εντύπωση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει ή θέλει να αναλάβει πρωτεύοντα ρόλο στο Κυπριακό ή, όπως κάποιοι έχουν πει, να κληρονομήσει τον πονοκέφαλο που λέγεται Κυπριακό και αναλάβει η ίδια τη λύση του. Αυτό δεν είναι η επικρατούσα άποψη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ερώτηση: Κύριε Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας, κατά την άφιξή σας στο Αεροδρόμιο Λάρνακας εκφράσατε την ελπίδα ότι την επόμενη φορά που θα έρθετε στην Κύπρο δεν θα υπάρχει στρατός κατοχής. Ωστόσο, η Ευρώπη κλείνει τα μάτια στην παρουσία του κατοχικού στρατού στην Κύπρο από μια χώρα υποψήφια για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κ. Παπούλιας: Επισημαίνετε ένα παράδοξο γεγονός. Η αρχή του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων διατρέχει την Ευρωπαϊκή Ένωση και είναι από τις βασικές της αρχές και νομίζω ότι δεν υπάρχει πιο άμεση παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την ύπαρξη κατοχικών στρατευμάτων σε μια ελεύθερη δημοκρατία και μάλιστα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν νομίζω ότι μπορεί για πολύ χρόνο να κλείνει τα μάτια σε ένα γεγονός που αντιβαίνει, που αντιφάσκει, που προσβάλλει τις ίδιες αρχές, στις οποίες πιστεύουν τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ερώτηση: Παρά τη συγκατάθεση της Αθήνας και της Λευκωσίας για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, η Τουρκία παραμένει άκαμπτη στις διεκδικήσεις σε Κύπρο και Αιγαίο. Πού στηρίζετε τις ελπίδες ότι κατά τη διάρκεια της ενταξιακής της πορείας η Τουρκία θα απεμπολήσει την άκαμπτη στάση της όταν, στην περίοδο που ήταν απολύτως απαραίτητο το ναι της Αθήνας και της Λευκωσίας, δεν μετέβαλε τη στάση της;
Τ. Παπαδόπουλος: Πρώτα απ’ όλα να πω ότι δεν είναι σωστό ότι η Τουρκία για να πάρει την ημερομηνία εξαρτάτο από τη συγκατάθεση της Κύπρου ή της Ελλάδας μόνο. Γιατί ανεξαρτήτως στήριξης που είχαμε για τις θέσεις μας θα έλεγα από τη μεγάλη πλειοψηφία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για ένα θέμα δεν υπήρχε στήριξη από καμιά χώρα. Όλες οι χώρες εμφαντικά και με σαφήνεια υποστήριζαν την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας. Άλλο θέμα ποια είναι η θέση τους για την τελική κατάληξη των συνομιλιών. Αλλά ούτε μια χώρα δεν υπήρχε που θα δεχόταν έτσι εύκολα αποτροπή ή απαγόρευση της συμμετοχής της Τουρκίας σε ενταξιακές διαπραγματεύσεις και δεν είναι της ώρας να πω ότι πρέπει κανείς να σταθμίσει και ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις ειδικά για την Ελλάδα και την Κύπρο μιας τέτοιας συμπεριφοράς. Η Τουρκία ανέλαβε αυτή τη φορά έναντι των 25 μερικές υποχρεώσεις συμπεριφοράς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ρητώς δηλώσει ότι μη συμμόρφωση της Τουρκίας θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις πάνω σε όλη την πορεία των διαπραγματεύσεων της Τουρκίας. Εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε δικαίωμα έχει ούτε μεθοδολογία ούτε μηχανισμούς για επιβολή κυρώσεων σε μη μέλη της, όπως είναι η Τουρκία. Η μόνη θεραπεία που έχει είναι η αναστολή, η αναβολή ή ακύρωση της συνέχισης των διαπραγματεύσεων. Δεν μπορώ τώρα να σας πω αν αυτό θα γίνει ούτε είμαι από αυτούς που παραγνωρίζω τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουμε κυρίως από την εμμονή της Τουρκίας στις αδιάλλακτες θέσεις της. Αυτές οι δηλώσεις που κάνει η Τουρκία είναι δηλώσεις και μονομερείς ερμηνείες που δίνει για τις δικές της υποχρεώσεις. Όμως η θέση των 25, και εγώ αποδίδω σημασία και αξία στη δήλωση των 25 που είναι μέρος του διαπραγματευτικού πλαισίου, είναι αντίθετη με τις ερμηνείες που δίνει η Τουρκία. Μην ξεχνάτε ότι το 2006 έχει αναλάβει το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναθεωρήσει και να εκτιμήσει την πρόοδο της Τουρκίας στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων που ανέλαβε.

Ερώτηση: Κύριε Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας, τι θα μπορούσαμε να αναμένουμε ως αποτέλεσμα μέσα από τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Τουρκίας στο Κυπριακό;
Κ. Παπούλιας: Δεν θέλω να επαναλάβω αυτά που είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Υπάρχει όμως το διαπραγματευτικό πλαίσιο, το οποίο τέθηκε και από τους 25. Νομίζω ότι η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να παρακολουθήσει την πορεία της Τουρκίας και τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει αποδεχόμενη αυτό το διαπραγματευτικό πλαίσιο. Ποιες θα είναι οι συνέπειες της μη τήρησης; Νομίζω ότι φτάνουν μέχρι την ακύρωση της οποιασδήποτε σχέσης μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βεβαίως είναι μια δύσκολη περίοδος για την Τουρκία και λόγω κοινωνικών αν θέλετε αναταραχών που θα προκαλέσει ή που προκαλεί η αποδοχή από τη σημερινή πολιτική ηγεσία της Τουρκίας των υποχρεώσεων του διαπραγματευτικού πλαισίου. Νομίζω ότι θα έχουμε το χρόνο κι εμείς οι ίδιοι να παρακολουθήσουμε από κοντά όλες αυτές τις νέες εξελίξεις ύστερα από την έναρξη των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία.

Από κυπριακής πλευράς στις συνομιλίες πήραν μέρος ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Γιώργος Ιακώβου, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος κ. Κύπρος Χρυσοστομίδης, ο Υφυπουργός παρά τω Προέδρω κ. Χριστόδουλος Πασιαρδής, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εξωτερικών κ. Σώτος Ζακχαίος, ο Διευθυντής του Διπλωματικού Γραφείου του Προέδρου Πρέσβης κ. Τάσος Τζιωνής, ο Πρέσβης της Κύπρου στην Ελλάδα κ. Γιώργος Γεωργής, ο Διευθυντής Διεύθυνσης Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωπαϊκών Χωρών Πρέσβης κ. Αλέξανδρος Ζήνων και η Διευθύντρια Διεύθυνσης Κυπριακού Πρέσβειρα κα Ερατώ Μαρκουλλή.

Από ελλαδικής πλευράς στις συνομιλίες πήραν μέρος ο Υφυπουργός Εξωτερικών κ. Ιωάννης Βαληνάκης, ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Κύπρο κ. Δημήτριος Ράλλης, o Γενικός Γραμματέας Προεδρίας της Δημοκρατίας Πρέσβης κ. Κωνσταντίνος Γεωργίου, ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εξωτερικών Πρέσβης κ. Χαράλαμπος Ροκανάς, ο Διεθυντής Α2 Διευθύνσεως Κύπρου Πρέσβης κ. Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο Διευθύνων Γ1 Διευθύνσεως Ευρωπαϊκών Εξωτερικών Σχέσεων κ. Παναγιώτης Καλογερόπουλος, ο Διευθυντής του Διπλωματικού Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Θεόδωρος Πασάς, ο Διευθυντής του Διπλωματικού γραφείου Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Διονύσης Ζώης και ο Διευθυντής του ιδιαιτέρου Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνος Μπίκας.

Παρασημοφόρηση του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας

Η παρασημοφόρηση του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολου Παπούλια με το Μέγα Περιδέραιο του Τάγματος Μακαρίου Γ΄, το ανώτατο παράσημο που απονέμει η Κυπριακή Δημοκρατία, διερμηνεύει τα αισθήματα του σεβασμού και της εκτίμησης που τρέφουμε προς το πρόσωπό του, αλλά αντανακλά και τα αισθήματα της ευγνωμοσύνης μας προς την Ελλάδα και τον Ελληνικό λαό, για όσα πρόσφεραν και συνεχίζουν να προσφέρουν στην Κύπρο.

Με τον Πρόεδρο κ. Παπούλια είχαμε, πριν την παρασημοφόρηση, κατ΄ ιδίαν συνάντηση και στη συνέχεια διευρυμένες συνομιλίες. Οι συνομιλίες μας υπήρξαν ουσιαστικές. Κάλυψαν το Κυπριακό στη σημερινή φάση του, τις τελευταίες εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναφορικά με την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, τις ευκαιρίες που διανοίγονται, τις προκλήσεις και δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουμε και τις προοπτικές και προϋποθέσεις επανέναρξης του διαλόγου για λύση του Κυπριακού.

Επαναβεβαιώθηκαν οι κοινές θέσεις και η κοινή στρατηγική των Κυβερνήσεων Ελλάδος και Κύπρου, που η συνεργασία τους ήταν και συνεχίζεται στενότατη, ειλικρινής και προπαντός αποτελεσματική. Το Κυπριακό πρόβλημα, μένοντας πάντα στο αναντικατάστατο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, προσλαμβάνει τώρα μια ευρωπαϊκή διάσταση. Από κοινού με την Ελλάδα θα αξιολογήσουμε και θα αξιοποιήσουμε κάθε ευκαιρία και κάθε προοπτική. Κοινός στόχος η επίτευξη μιας λειτουργικής και βιώσιμης λύσης στο Κυπριακό, μέσα από ουσιαστικές και παραγωγικές συνομιλίες.