To Top
Επόμενο
Προηγούμενο
Ο Χρήστος Στυλιανίδης έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία να αφηγηθεί
ΑΡΧΙΚΗDOWN TOWNΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ • Ο Χρήστος Στυλιανίδης έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία να αφηγηθεί
Τελευταία Ενημέρωση: 17 Δεκεμβρίου 2018, 11:06 πμ
«Τα θύµατα αυξάνονταν καθηµερινά, η κατάσταση επιδεινωνόταν και υπήρχε ανησυχία ότι ο ιός µπορούσε ν’ απειλήσει ακόµα και την Ευρώπη. Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας, που ήταν ο συντονιστής για τη µεγάλη κρίση του Έµπολα, είχε αποτύχει οικτρά. Μέσα σε αυτό το κλίµα διατύπωσα την άποψη ότι δεν µπορούµε να κάνουµε εκτίµηση της κατάστασης από τα γραφεία µας στις Βρυξέλλες. Κυκλοφορούσε τότε θυµάµαι το τροµακτικό σενάριο ότι τυχόν µετάλλαξη του ιού θα οδηγούσε σε πανδηµία. Γινότανε µάλιστα λόγος για 30 έως 40 εκατοµµύρια νεκρούς! 
 
Στις 24 Οκτωβρίου 2014 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με όρισε Ευρωπαίο Συντονιστή για τον Έμπολα, προτού μάλιστα αναλάβω επίσημα Επίτροπος. Ήταν σαν να μου έδιναν μια βόμβα στο χέρι, έτοιμη να εκραγεί… Η πρώτη μου απόφαση ήταν ότι έπρεπε να ταξιδέψουμε στην Αφρική. Έτσι κι έγινε, παρά τις ανησυχίες των επιδημιολόγων που επισήμαναν ότι ρισκάραμε την ασφάλειά μας. Λίγες μέρες μετά, στις 12 Νοεμβρίου, φύγαμε για τις τρεις χώρες που είχαν κτυπηθεί, τη Σιέρα Λεόνε, τη Λιβερία και τη Γουινέα. Σημειωτέον ότι είχαν σταματήσει όλες οι πτήσεις, εκτός από την Air France.
 
Δεν πήγαιναν ούτε αεροσυνοδοί, ούτε γιατροί, κανένας δεν τολμούσε να ταξιδέψει εκεί. Η απομόνωση ήταν κάτι απίστευτο.
 
Όταν αργά το απόγευμα φτάσαμε στο Κονάκρι, την πρωτεύουσα της Γουινέας, μόνο τότε αρχίσαμε να κατανοούμε τι συνέβαινε. Τα μέτρα ήσαν αυστηρά, ακόμα και οι χειραψίες απαγορεύονταν. Έτσι προέκυψε και το Ebola handshake, η κίνηση με τον αγκώνα… Συνεχίσαμε στο Φρίταουν, την πρωτεύουσα της Σιέρα Λεόνε, σε ένα σκοτεινό αεροδρόμιο με τον φόβο να πλανάται στον αέρα. Η πόλη είναι κτισμένη δίπλα στη θάλασσα σε σχήμα πετάλου. Το πλάνο μας ήταν το ίδιο κιόλας βράδυ να συναντηθούμε με τους ειδικούς για να μας ενημερώσουν. Λόγω της μεγάλης απόστασης και του δύσκολου δρόμου, όμως, αποφάσισαν να περάσουμε στην απέναντι πλευρά μέσω θαλάσσης. Στην αποβάθρα, όπου επιβιβαστήκαμε, τα ξύλα ήταν σπασμένα αλλά αυτό αποδείχτηκε εντέλει το μικρότερο πρόβλημα. Η ομίχλη ήταν τόσο πυκνή που δεν βλέπαμε μπροστά μας. Κάποια στιγμή συνειδητοποιήσαμε ότι η βάρκα δεν προχωρούσε. Ήταν μαζί μας δυο τύποι θυμάμαι και ο ένας κρατούσε μια εφημερίδα για να καθαρίζει το γυαλί από την υγρασία, επειδή ο οδηγός δεν έβλεπε. 
 
Μετά από δύο ώρες φτάσαμε επιτέλους στην άλλη πλευρά. Για να μπούμε στο ξενοδοχείο, έπρεπε να μετρήσουν τη θερμοκρασία μας και να πλύνουμε τα χέρια μας με ειδικό αντισηπτικό.  Την επόμενη ημέρα έκανα τις συναντήσεις όπου διαπίστωσα ότι η Σιέρα Λεόνε ήταν μια χώρα υπό πλήρη κατάρρευση. Σε πιο καλή κατάσταση βρήκαμε τη Λιβερία, αν και τα πράγματα ήταν κι εκεί τραγικά. Ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η κατάσταση ήταν να αναλάβει τον έλεγχο ο αμερικανικός στρατός. Όπως και έγινε. Ο ιός δεν αφαιρούσε μόνο ανθρώπινες ζωές. Το χειρότερο ήταν ότι διέλυσε τα Συστήματα Υγείας αυτών των χωρών προκαλώντας χάος και ακυβερνησία.
 
Στη Λιβερία ζήσαμε την πιο συγκλονιστική εμπειρία. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα  είχαν στήσει ένα κινητό νοσοκομείο σε ένα κάμπο έξω από τη Μονρόβια. Υπήρχε μια συζήτηση εάν θα την επισκεπτόμαστε λόγω του κινδύνου που υπήρχε, αλλά εγώ είπα ότι θα πάμε. Μόνο η διάγνωση επί του εδάφους θα έφερνε τη θεραπεία… Σ’ εκείνο το νοσοκομείο γνώρισα μια νεαρή γιατρό, 28 χρόνων, από τη Σουηδία η οποία μου έκανε εντύπωση. Ήταν τόσο εξαιρετική που θα μπορούσε να δουλέψει οπουδήποτε, σε πανεπιστήμια, στον ιδιωτικό τομέα, όπου επιθυμούσε. Αυτή όμως επέλεξε να είναι εκεί, μέσα στα χωράφια, με λωρίδες ασφαλείας να χωρίζουν τους ασθενείς ανάλογα σε ποιο στάδιο βρίσκονταν. Μαζί με μερικούς άλλους γιατρούς εκπαίδευσαν τους ντόπιους για να εργαστούν ως νοσοκόμοι. 
 
Δεν θα ξεχάσω ποτέ έναν τοίχο με σημάδια από παλάμες. Ήταν ένας πίνακας όπου όποιος επιβίωνε άφηνε το αποτύπωμά του. Υπήρχαν αποτυπώματα ανθρώπων από 5 έως 65 χρόνων. Κάθε φορά, πίστεψέ με, που το θυμάμαι ταράζομαι. Είναι κάτι που θα κουβαλώ για πάντα μέσα μου, την αποστολή, το ταξίδι, την εξαθλίωση… Ο φόβος του Έμπολα διαχεόταν ύπουλα ανάμεσα στους ανθρώπους προκαλώντας ακόμα και αποκλεισμούς στις οικογένειες. Οι δοξασίες της Αφρικής θύμιζαν Μεσαίωνα στην Ευρώπη. 
 
Η απόφασή μου πάντως να εκτιμήσουμε τον κίνδυνο επί τόπου αποδείχτηκε σωστή αφού μας οδήγησε σε δυο βασικά συμπεράσματα: Πρώτον, ότι η εξάπλωση του ιού γινόταν σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας της παραδοσιακής μεθόδου ταφής των νεκρών. Και δεύτερο, ότι το βασικό σημείο εξάπλωσης ήταν ένα ποτάμι όπου τέμνονται η Γουινέα, η Σιέρα Λεόνε και η Λιβερία. Όλα αυτά έπρεπε να τύχουν μιας πολιτικής διαχείρισης. Οργάνωσα λοιπόν ένα συνέδριο στις Βρυξέλλες όπου ήρθαν οι αρχηγοί των τριών κρατών και επιβλήθηκε η περιφερειακή συνεργασία ως το τελικό στάδιο διαχείρισης της κρίσης. Ξεκίνησα επίσης και μια προσπάθεια, σε παγκόσμιο επίπεδο, για να βοηθηθούν οι τρεις χώρες ώστε να μαζευτούν λεφτά και ν’ αποκατασταθούν σιγά σιγά τα Συστήματα Υγείας. 
 
Αυτό ήταν και το μεγαλύτερο μάθημα που μου έδωσε ο Έμπολα: Ότι η πολιτική μπορεί να παράγει πρακτικά αποτελέσματα εάν σέβεται και βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και εάν, ταυτόχρονα, είναι έτοιμη να αναλάβει τα ρίσκα. Μόνο έτσι γίνεται χρήσιμη. Μόνο έτσι μπορεί να κάνει τη διαφορά στις ζωές των ανθρώπων». 

Ο Χρήστος Στυλιανίδης είναι Ευρωπαίος Επίτροπος Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Διαχείρισης Κρίσεων. Πρόσφατα βραβεύτηκε από τον ΟΠΕΚ με το «Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης».
  Από τον Σταύρο Χριστοδούλου   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...