To Top
Επόμενο
Προηγούμενο
Ο Βαλεντίνος Χαραλάμπους έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία να αφηγηθεί
ΑΡΧΙΚΗDOWN TOWNΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Ο Βαλεντίνος Χαραλάμπους έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία να...
  05 Μαρτίου 2019, 10:30 πμ  
«Το 1966 ζούσα στη Βαγδάτη, µε την καρδιά όµως και τη σκέψη µου στην Κύπρο. Ήµουν 36 χρόνων και εκείνη τη χρονιά έκανα µια ατοµική έκθεση κεραµικής στη Λευκωσία, στο Διδασκαλικό Μέγαρο της Θεµιστοκλή Δέρβη. Τα εγκαίνια έγιναν από τον Γλαύκο Κληρίδη, τότε πρόεδρο της Βουλής, µε τον οποίο γίναµε φίλοι όταν είχε επισκεφθεί τη Βαγδάτη και τον ξενάγησα στην πόλη. Στα εγκαίνια ήρθε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο Κωνσταντίνος Σπυριδάκις -τότε υπουργός Παιδείας- και ο Ανδρέας Αραούζος, υπουργός Εµπορίου και Βιοµηχανίας. 
 
Ο Ρένος Σολωμίδης, υπουργός Οικονομικών, φίλος από το Βαρώσι, είδε τα μικρά επίτοιχα που είχα στην έκθεση και μου πρότεινε να κάνω ένα μεγάλο τέτοιο έργο για το νέο αεροδρόμιο της Λευκωσίας που χτιζόταν εκείνη την περίοδο. Είδαμε μαζί το σημείο που θα το τοποθετούσαμε και ο Ρένος μου είπε μεταξύ σοβαρού και αστείου: ‘’Το έργο που θα κάνεις ή θα σε προβάλει ή θα σε ενταφιάσει’’. Ήταν η πρώτη φορά που θα έδειχνα τόσο μεγάλο έργο, (11 Χ 2 μέτρα). Για να το δημιουργήσω έθεσα ένα όρο: Πέραν από το θέμα που μου δόθηκε, να μην υποβάλω σχέδια για να αποφύγω τις ενδεχόμενες παρεμβάσεις διαφόρων. 
 
Το θέμα ήταν ‘’Η Γέννηση και η Αναγέννηση της Κύπρου’’. Έλαβα υπόψη μου την Κύπρο, από τα αρχαία χρόνια ώς την ημέρα της Ανεξαρτησίας το 1960. Έκανα μια αναδρομή στην ιστορία και επέλεξα τις κυριότερες περιόδους, τις οποίες απέδωσα με συμβολικές παραστάσεις. Το έργο που είναι επικό, ξεκινά από δεξιά και τελειώνει στα αριστερά. Ο λόγος της ανάποδης ανάγνωσης είναι ότι, στο σημείο που θα τοποθετείτο, στην αίθουσα αναχωρήσεων, η ροή των επιβατών ήταν από τα δεξιά προς τα αριστερά πηγαίνοντας στο αεροπλάνο. Στην πρώτη παράσταση δημιούργησα έναν ταύρο, ένα πουλί και ψάρια τα οποία αναφέρονται στους αρχαίους Κύπριους. Σ’ ένα κομμάτι πιο κάτω θα δεις τάλαντα χαλκού και ιππείς, εμπνευσμένα από αρχαϊκά ειδώλια. Στη συνέχεια ακολουθεί η παράσταση μιας βάρκας με φουσκωμένο πανί και ένα λαμπρό ήλιο, γλαύκες και μια σειρά οπλιτών που εκπροσωπούν την άφιξη των ελληνικών φύλων και τον εξελληνισμό της Κύπρου. Έπειτα έφτιαξα μια λύκαινα, σύμβολο της Ρώμης, ένα δικέφαλο αετό, σύμβολο του Βυζαντίου, το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου, σύμβολο της Βενετίας. Πιο πάνω μια εκκλησία, σύμβολο του Χριστιανισμού, και δίπλα ιππείς σταυροφόρους και μια σειρά αρμάδες, που παραπέμπουν στους Λουζινιανούς και άλλους μικρούς κατακτητές. Στο τέλος, η Οθωμανική περίοδος εκπροσωπείται με μια εικόνα του Αγίου Νικολάου της Αμμοχώστου. Η τελευταία παράσταση είναι ένας φοίνικας, ως σύμβολο της αναγέννησης της Κύπρου το 1960. 
 
 
Το έργο φτιάχτηκε από πηλό ιρακινό στο εργαστήριό μου, στον 5ο όροφο ενός κτηρίου στο κέντρο της Βαγδάτης, όπου ανεβάσαμε τόνους πηλού με πολύ κόπο. Για να το δημιουργήσω, πέρασα 14 μήνες πάνω στις σκαλιωσιές. Προτού το στείλουμε στην Κύπρο, έκανα μια όμορφη έκθεση στη Βαγδάτη σε στενό κύκλο. Έστρωσα τα κομμάτια του έργου στην ταράτσα του κτηρίου που ήταν το εργαστήρι μου και εκεί φωτογραφήθηκε και προβλήθηκε στα ιρακινά ΜΜΕ. 
 
Όταν τέλειωσε το επίτοιχο, το βάλαμε σε κιβώτια και το φορτώσαμε σε φορτηγό. Έτσι, μετά φόβου Θεού, έκανα μια διαδρομή τριών ημερών μέσα στην έρημο από τη Βαγδάτη ώς τη Βηρυτό, από όπου με πλοίο μεταφέρθηκε στην Κύπρο. Στο αριστερό μέρος, στο τέλος του επίτοιχου, υπάρχει ένα ορθογώνιο σκαμμένο στον πηλό στο οποίο υπογράφω με το όνομά μου στα αραβικά και στα ελληνικά, «Βαλεντίνος Βαγδάτη 1967». 
 
Τα εγκαίνια του αεροδρομίου της Λευκωσίας και του έργου έγιναν το χειμώνα του 1967. Εκείνη την ημέρα ένιωσα μια γλυκιά ικανοποίηση, δίχως όμως να πάρουν τα μυαλά μου αέρα. Όταν έγινε η τουρκική εισβολή, ευτυχώς οι ζημιές από τους βομβαρδισμούς δεν ήταν ανεπανόρθωτες. Κάποιες ζημιές ίσως έγιναν και από ανθρώπινο χέρι. Μια παράσταση αριστερά του φοίνικα είχε αφαιρεθεί με εργαλεία. Φαίνεται ότι κάποιοι πήραν μερικά κομμάτια για ενθύμιο. 
 
Μετά την εισβολή, ο Νίκος Συμεωνίδης, γενικός διευθυντής στο Τμήμα Αρχαιοτήτων, μου τηλεφώνησε μια μέρα να πάμε μαζί στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας με ειδική άδεια. Είδαμε το έργο σε άσχημη κατάσταση, με πολλά κομμάτια διάσπαρτα στο πάτωμα. Ξεκινήσαμε την αποσύνδεση του επίτοιχου και τη μεταφορά του σε αποθήκες του Υπουργείου Συγκοινωνιών. Ο Μανώλης Γκαμάσα έκανε τις επιδιορθώσεις του έργου. Το αποκατέστησε πολύ καλά, αφήνοντας εμφανή τα σημάδια της ζημιάς που έγινε. Όταν η Κύπρος ανέλαβε την εξάμηνη προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το έργο μεταφέρθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο με εισήγηση της υπουργού Συγκοινωνιών και Έργων, Ερατώς Κοζάκου Μαρκουλλή. Έπειτα, το 2014, μεταφέρθηκε στο αεροδρόμιο Λάρνακας με απόφαση του αείμνηστου Τάσου Μητσόπουλου, υπουργού τότε Συγκοινωνιών και Έργων. 
 
Είναι δύσκολο να πω αν αυτό είναι το πιο σημαντικό μου έργο. Εκείνη την εποχή έκανα τρία επίτοιχα το ένα μετά το άλλο, το δεύτερο για την εταιρεία ΚΕΟ στο Λονδίνο και το τρίτο για το ξενοδοχείο Ασπέλια στην Αμμόχωστο. Αυτό στην Αμμόχωστο καταστράφηκε και έμειναν τα άλλα δυο.» 

* Ο Βαλεντίνος Χαραλάμπους είναι ένας από τους σημαντικότερους Κύπριους κεραμίστες με διεθνή καταξίωση. Γεννήθηκε στο Βαρώσι το 1929, σε μια οικογένεια παραδοσιακών αγγειοπλαστών, σπούδασε στο Λονδίνο, εργάστηκε για 30 χρόνια στη Βαγδάτη και σήμερα ζει και δημιουργεί στη Λεμεσό.
  Από τη Μαρία Παναγιώτου   
Σχολιάστε την Είδηση

Τα σχόλια εκφράζουν ΜΟΝΟ τις απόψεις των χρηστών που τις δημοσιεύουν, τις οποίες και δεν υιοθετεί το philenews.com. Προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.