To Top
19:53 Παρασκευή
6 Δεκεμβρίου 2019
Επόμενο
Προηγούμενο
Η διπλωματία στην ψηφιακή εποχή
ΑΡΧΙΚΗΕΙΔΗΣΕΙΣΠΟΛΙΤΙΚΗ • Η διπλωματία στην ψηφιακή εποχή
Τελευταία Ενημέρωση: 21 Οκτωβρίου 2018, 3:05 μμ

Για να μπορεί ένας διπλωμάτης να είναι αποτελεσματικός και να καταφέρει να περάσει τα μηνύματά του θα πρέπει να πάει να βρει τον κόσμο εκεί που βρίσκεται, σημείωσε ο Νόαμ Κατζ μιλώντας σε ένα ακροατήριο διπλωματών, ακαδημαϊκών και φοιτητών.

Και εκεί που θα βρει σήμερα κόσμο ο διπλωμάτης είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αυτή την πορεία πρέπει να ακολουθήσει και ο διπλωμάτης που θέλει να περάσει τα μηνύματά του. Στα δεδομένα της σημερινής, ψηφιακής εποχής, προχωρά και σε αλλαγές το κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης σε δήλωσή του σημειώνει, πως οι διπλωμάτες «οφείλουν όχι μόνο να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, αλλά και να αξιοποιήσουν στον μέγιστο βαθμό τις ευκαιρίες που προσφέρονται», εξαγγέλλοντας μέσω του «Φ» τα επόμενά του βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο Νόαμ Κατζ, βοηθός γενικός διευθυντής Δημόσιας Διπλωματίας στο Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ βρέθηκε στη Λευκωσία προκειμένου να αναπτύξει τις θέσεις του σ’ ένα αντικείμενο το οποίο τα τελευταία χρόνια απασχολεί το σύνολο των Υπουργείων Εξωτερικών ανά την υφήλιο και όχι μόνο στην Κύπρο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Λευκωσία: «Επικοινωνιακά παιχνίδια» από Tουρκία

Μίλησε σε δύο συνάξεις, η πρώτη ήταν στο Υπουργείο Εξωτερικών και απευθυνόταν σε διπλωμάτες και η δεύτερη ήταν στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο ενώπιον ενός ευρύτερου ακροατηρίου. Ο πρέσβης Νόαμ Κατζ εξήγησε και στα δύο ακροατήρια το πώς η διπλωματία αλλάζει και διαμορφώνεται στις ανάγκες της σημερινής εποχής, στην εποχή της ψηφιακής τεχνολογίας. Και η διπλωματία, σύμφωνα με τον Νόαμ Κατζ δεν αλλάζει στον τρόπο που ασκείται αλλά στα μέσα που χρησιμοποιεί προκειμένου να φτάσουν τα μηνύματά της σε ευρύτερες μάζες σε οποιαδήποτε κοινωνία. 

Βασική κατεύθυνση της διπλωματίας, από τον 17ο αιώνα που πήρε τη σημερινή της μορφή έχει τρεις στόχους ως προς τη μεταφορά των μηνυμάτων της χώρας και της κυβέρνησής της: α) Αυτούς που λαμβάνουν τις αποφάσεις, β) Αυτούς που επηρεάζουν τον τρόπο σκέψης και ασκούν επιρροή και γ) Το ευρύ κοινό. 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: Διπλωματία με κανονιοφόρους

Οι σχέσεις μεταξύ κρατών είναι μόνο αυτές που υπάρχουν ανάμεσα σε κυβερνήσεις αλλά μεγαλύτερη σημασία παίζουν οι σχέσεις μεταξύ των κοινωνιών των χωρών. Όπως σημειώνει και ο Ν. Κατζ «όσο μεγαλύτερες είναι οι σχέσεις και η διασύνδεση, τόσο καλύτερες είναι οι σχέσεις» ανάμεσα στα κράτη. Και οι διπλωμάτες, σημείωσε, πρέπει να κοιτάζουν πιο μπροστά από την εποχή τους και να προσπαθούν να απαντήσουν στο ερώτημα: «πώς θα είναι η χώρα στην οποία υπηρετώ σε 10 ή 15 χρόνια;». Γιατί – υπογράμμισε – η διπλωματία επικεντρώνεται στο εγγύς μέλλον επιδιώκοντας τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα σήμερα, αλλά οι διπλωμάτες πρέπει να κοιτάζουν προς τα εμπρός. 

Και σ’ αυτό το πλαίσιο τα νέα δεδομένα της εποχής μας επηρεάζουν και τους διπλωμάτες στα καθήκοντά τους ιδιαίτερα στον τομέα της δημόσιας διπλωματίας. Απευθυνόμενος στους φοιτητές του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου ο Ν. Κατζ σημείωσε το γεγονός ότι σήμερα όλοι τους περνούν μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων τους στο νέο περιβάλλον του διαδικτύου. Μέσω διαδικτύου κάνουν αγορές, επικοινωνούν, συλλέγουν πληροφορίες, ενημερώνονται για ειδήσεις και γεγονότα. 

Σ’ αυτό το νέο πλαίσιο απαιτείται να κινηθεί και η διπλωματία χωρίς την ίδια ώρα να αλλάζει τον τρόπο που ασκείται. «Ο διπλωμάτης σήμερα αν θέλει να έχει αλληλεπίδραση τότε θα πρέπει να πάει να βρει τον κόσμο εκεί που βρίσκεται. Αν είναι στα κοινωνικά δίκτυα, τότε εκεί είναι που θα πρέπει να κατευθυνθεί», ανέφερε κατά την ομιλία του ο Νόαμ Κατζ. 

Γι’ αυτό, συνέχισε, ο νέος διπλωμάτης θα πρέπει να έχει ψηφιακή ταυτότητα, θα πρέπει να είναι προσβάσιμος και θα πρέπει επίσης να εκτίθεται, ώστε υπάρχει αλληλεπίδραση με τον κόσμο. Πρέπει, δηλαδή, να έχει μια παγκόσμια παρουσία. Και όπως εξήγησε στη συνέχεια το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών έχει ρίξει ιδιαίτερο βάρος σ’ αυτή την κατεύθυνση. Το δίκτυο του ισραηλινού Υπουργείου Εξωτερικών αποτελείται σήμερα από 850 κανάλια επικοινωνίας, σε 52 διαφορετικές γλώσσες. Μόνο μερικά από αυτά ανήκουν στο Ισραήλ.

Σημαντικά κανάλια επικοινωνίας όπως είναι το Facebook και το Twitter  είναι ξένα, αλλά είναι σημαντικά εργαλεία. Γι’ αυτό και ο διπλωμάτης χρειάζεται μια δυναμική παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να κτίσει τα δικά του δίκτυα επικοινωνίας και επαφών.

Πρέπει να κυνηγά, η συμβουλή του Ν. Κατζ, άτομα τα οποία έχουν επίδραση μέσα στην κοινωνία για να μπορεί να περάσει τα μηνύματά του. Κι έδωσε το παράδειγμα τη σχέση ενός διπλωμάτη με ένα δημοσιογράφο: «Αν έχει επαφή με ένα δημοσιογράφο που στο Twitter έχει χίλιους followers και δεν είναι δραστήριος τότε η επαφή μαζί του είναι καλύτερα να γίνεται τηλεφωνικά ή απευθείας. Αν όμως είναι ένα πολύ δραστήριος στο Twitter και με χιλιάδες followers  τότε είναι αντιληπτό η επίδραση που έχει το άτομο αυτό και ο τρόπος επικοινωνίας μαζί του».

Ένα από τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το Ισραήλ είναι το πώς θα περάσει τα μηνύματά του προς τους Άραβες γείτονές του. Όλα τα κανάλια επικοινωνίας με τους Άραβες είναι μπλοκαρισμένα και μόνη διέξοδο αποτελούν οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης το Facebook και το Twitter  κ.λπ. Σε όλες τις αραβικές χώρες απαγορεύεται να διαβάζουν ισραηλινές ιστοσελίδες, γι’ αυτό και τα ΜΚΔ αποτελούν μια ανοικτή πρόσβαση μεταφοράς μηνυμάτων.

Νίκος Χριστοδουλίδης: Προσαρμογή και αξιοποίηση των νέων δεδομένων

Αυτούσια η δήλωση

Η ραγδαία πρόοδος, την τελευταία εικοσαετία ιδιαίτερα, στον τομέα της τεχνολογίας της πληροφορίας και της επικοινωνίας, η συνεχής εξέλιξη των πρωτοκόλλων δικτύωσης κινητής τηλεφωνίας (που επιτρέπει αυξημένες ταχύτητες και μεγαλύτερη προσβασιμότητα στο διαδίκτυο) και η άνευ προηγουμένου εξάπλωση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (ΜΚΔ) ως του υπ’ αριθμόν ένα εργαλείου κοινωνικής διάδρασης, έχει αλλάξει ριζικά τους τρόπους επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων στην εποχή μας, η οποία δικαιολογημένα έχει επονομασθεί Ψηφιακή Εποχή.  

Λόγω των ευκαιριών για διεύρυνση των δυνατοτήτων επικοινωνίας σε διάφορα επίπεδα στον 21ο αιώνα, η διπλωματία, οι φορείς (διπλωμάτες) και οι μέθοδοι ενάσκησής της οφείλουν όχι μόνο να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, αλλά και να αξιοποιήσουν στο μέγιστο βαθμό τις ευκαιρίες που προσφέρονται, ούτως ώστε να συνεχίσουν να διαδραματίζουν αποτελεσματικά τον πρωταρχικό τους ρόλο στην υλοποίηση της εξωτερικής πολιτικής.

Εξάλλου, η δυνατότητα επικοινωνίας είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες στην ενάσκηση επιτυχούς και αποτελεσματικής διπλωματίας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Tom Fletcher στο βιβλίο «The Naked Diplomat» (2016), «όταν ο τρόπος με τον οποίο ο κόσμος επικοινωνεί αλλάζει, τότε θα πρέπει να αλλάξουν και οι διπλωμάτες».    

Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, αναγνωρίζοντας τη σημασία της προσαρμογής στα νέα δεδομένα και αξιολογώντας τόσο τις προκλήσεις όσο και τις θετικές προοπτικές που δημιουργούνται, έχουμε ως Υπουργείο Εξωτερικών προβεί σε αριθμό ενεργειών και δράσεων τα τελευταία χρόνια, στη βάση σχετικού σχεδιασμού, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ψηφιακών μέσων στην άσκηση διπλωματίας. 

Ανάμεσα σε άλλα, έχουμε προχωρήσει:

  • στη δημιουργία εξειδικευμένης Μονάδας Επικοινωνίας τον Σεπτέμβριο του 2017 και στη μετεξέλιξή της πρόσφατα σε Μονάδα Επικοινωνίας και Δημόσιας Διπλωματίας, με αποστολή, μεταξύ άλλων, να συντονίζει και να αξιολογεί σε συστηματική βάση την εφαρμογή πολιτικής για ανάπτυξη και ενίσχυση της ψηφιακής διπλωματίας,  
  • στο σχεδιασμό ενιαίας οπτικής ταυτότητας, γραφικών και προδιαγραφών, στην παραγωγή εγχειριδίων και την παροχή εκπαίδευσης και τεχνικής υποστήριξης στο διπλωματικό προσωπικό και στις Διπλωματικές Αποστολές της Δημοκρατίας, για διευκόλυνση της παρουσίας και δραστηριοποίησής τους στα ΜΚΔ (Facebook και Twitter) και
  • στην ποιοτική αναβάθμιση της παρουσίας του Υπουργείου Εξωτερικών στα ΜΚΔ, με στόχο τη διεύρυνση της απήχησης των μηνυμάτων που διοχετεύονται μέσω των ψηφιακών αυτών καναλιών. Ενδεικτικά αναφέρω ότι, σύμφωνα με τις σχετικές μετρήσεις, οι αναρτήσεις στους λογαριασμούς Twitter του Υπουργείου Εξωτερικών και Διπλωματικών Αποστολών της Δημοκρατίας για τον μήνα Σεπτέμβριο 2018 έφθασαν σε 905.000 και πλέον χρήστες, με οργανικό τρόπο (όχι μέσω διαφήμισης), ενώ η τάση είναι συνεχώς αυξητική.  

Οι προκλήσεις και οι προοπτικές είναι τεράστιες και η πλήρης και αποτελεσματική αξιοποίηση των μέσων που προσφέρονται δύναται να αποβεί ιδιαίτερα επωφελής για μικρά κράτη, που καλούνται να λειτουργήσουν και να «ανταγωνιστούν» στο διεθνές περιβάλλον με δρώντες που διαθέτουν εκ των πραγμάτων πολλαπλάσιους πόρους και κατά πολύ μεγαλύτερες αριθμητικά διπλωματικές υπηρεσίες. 

Στόχος μας είναι η συνεχής βελτίωση του βαθμού αξιοποίησης από τη Διπλωματική Υπηρεσία της Δημοκρατίας των ευκαιριών που προσφέρονται στην ψηφιακή εποχή που ζούμε, έτσι ώστε το Υπουργείο Εξωτερικών να συνεχίσει να ανταποκρίνεται με επάρκεια στους τομείς δραστηριότητάς του. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, στο αμέσως επόμενο διάστημα προγραμματίζουμε για παράδειγμα τον εκ βάθρων επανασχεδιασμό της ιστοσελίδας του Υπουργείου Εξωτερικών (με αναδίπλωση και στις Διπλωματικές Αποστολές στη συνέχεια) και τη διάχυση μηνυμάτων και στις δύο επίσημες γλώσσες της Δημοκρατίας, ενώ μεσοπρόθεσμα εξετάζουμε το ενδεχόμενο δημιουργίας «εικονικών» Διπλωματικών Αποστολών («virtual Embassies») σε περιοχές της υφηλίου όπου δεν έχουμε φυσική παρουσία επί του εδάφους, ούτως ώστε, ανάμεσα σε άλλα, να μπορούμε να παράσχουμε προξενικές και άλλες υπηρεσίες διαδικτυακά.                         

  Ανδρέας Πιμπίσιης   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...