ΣΗΜΕΡΑπαρατηρείται η καθολική διείσδυση της τεχνολογίας στο σύγχρονο βίο, η οποία παρουσιάζει αλματώδη ανάπτυξη. Η τεχνολογία αποτελούσε πάντα το φυσικό συμπλήρωμα της φύσης. Ο άνθρωπος ορμώμενος από μια ανάγκη, την οποία αδυνατεί να ικανοποιήσει με «φυσικά» μέσα, παρεμβαίνει στον κόσμο γύρω του.
Η χρήση της τεχνολογίας δεν περιορίζεται στον άνθρωπο αλλά και στα ζώα (δηλαδή η χρήση εργαλείων). Η μελέτη της τεχνολογίας άρχισε περίπου απ’ την εποχή του Δαρβίνου, ο οποίος κατέγραψε μεταξύ άλλων ότι τα κοράκια στη Σκωτία ανακάλυψαν πώς να ανοίγουν τις φιάλες με το γάλα που οι γαλατάδες άφηναν έξω απ’ τις πόρτες των σπιτιών.
Παράδειγμα τεχνολογίας ζώων: μια χιμπαντζίνα τοποθετείται σ’ ένα κλουβί, κατάλληλα διαμορφωμένο, όπου καθημερινά ρίπτονται μέσα μπανάνες.
Κάποτε οι μπανάνες ρίχνονται απέξω, ώστε να αναγκάζεται να βγάζει το χέρι της και να τις παίρνει. Η απόσταση στην οποία τοποθετούνται αυξάνει συνεχώς, οπότε κάποια φορά το χέρι του ζώου δεν φτάνει για να τις πιάσει. Διαμαρτύρεται, αφού πεινά, οπότε, κάποτε γίνεται η μεγάλη καινοτομία και παίρνει ένα κλαρί, το οποίο βγάζει έξω απ’ τα κάγκελα (δηλαδή επεκτείνει το χέρι της) και πιάνει την μπανάνα. Εδώ ακριβώς ξεπερνιέται η φυσική αδυναμία και με τη χρήση της τεχνολογίας ικανοποιείται η ανάγκη. Και οι αρχέγονοι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν την τεχνολογία, για να φτιάξουν εργαλεία, αφού έχουν βρεθεί λίθινα εργαλεία μέχρι και πριν 1,5 εκατομμύρια χρόνια.
Σήμερα η επιστήμη μελετά συστηματικά τεχνολογικά επιτεύγματα των εντόμων και των πτηνών (τις φωλιές των πουλιών, των σφηκών, των μυρμηγκιών, των τερμιτών, κ.λπ.) - που αποτελούν σύνθετα κατασκευάσματα ως προς την επιλογή υλικών, τη μεταφορά και τη σύνθεσή τους. Τα μυρμήγκια κτίζουν περίπλοκες υπόγειες κατοικίες, γεμάτες αμυντικά τεχνάσματα. Η σύγχρονη χρήση της τεχνολογίας για την ικανοποίηση αναγκών, προκαλεί μια όξυνση ως προς τα ηθικά διλήμματα. Όσο πιο πολύ προχωρά η τεχνολογία τόσο πιο έντονες είναι οι συνέπειές της. Επομένως πρέπει να διερευνώνται λεπτομερώς οι ηθικές διαστάσεις λήψης απόφασης όσον αφορά στις μελλοντικές συνέπειες, δηλαδή να ικανοποιηθεί μια ανάγκη τώρα άσχετα με τις μακροπρόθεσμες αρνητικές συνέπειες. Οι συνέπειες των ηθικών επιλογών μας είναι βαρύτερες με την πρόοδο της τεχνολογίας: π.χ. στη στρατιωτική τεχνολογία οι συνέπειες της χρήσης του ροπάλου δεν μπορούν να συγκριθούν με αυτές της ατομικής βόμβας. Οι επιπτώσεις της τεχνολογίας επιμηκύνονται, όταν σε μια χώρα μια γενιά καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον, αδιαφορώντας για τις επόμενες γενιές. Το παράδειγμα του Τσερνομπίλ είναι ακόμα νωπό όπου κάποιοι απόλαυσαν φτηνή ηλεκτρική ενέργεια, ενώ τα παιδιά τους πλήρωσαν το κόστος μετά την καταστροφή. Η τεχνολογία μεγιστοποιεί τις συνέπειες ηθικών επιλογών. Απαραίτητο στοιχείο της παιδείας μας πρέπει να είναι ο εθισμός των μαθητών στην εμπειρική δόμηση αξιών (με συγκεκριμένα παραδείγματα), που αντίθετα με το γνωστικό μέρος δεν μετακενώνεται.
Αυτό γίνεται μόνο με έμφαση στην ανθρωπιστική παιδεία (όπως προνοείται στο νέο ωρολόγιο). Ποιο είναι το μέλλον της τεχνολογίας; Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει με σιγουριά, γιατί τίποτε δεν αλλάζει πιο γρήγορα και πιο απρόβλεπτα από την τεχνολογία. Κανένας δεν θέλει να κάμει προβλέψεις και να βρεθεί στην ίδια ατυχή θέση όπως τον επικεφαλής της ΙΒΜ το 1943, που δήλωσε άστοχα ότι: «είναι ζήτημα αν πωληθούν 5 ηλεκτρονικοί υπολογιστές σε όλο τον πλανήτη». Στο άλλο άκρο είναι ο Ιούλιος Βερν που προέβλεψε τα υποβρύχια, την τηλεόραση, τα αεροπλάνα κ.ά., ο ΑrthurC. Clarke που περιέγραψε κάτι σαν iΡad και ο Ιsaac Αsimovτους φορητούς υπολογιστές και ο George Οrwell τις κάμερες ασφαλείας. Υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος να διαψευστεί κάποιος, όταν λέει ότι κάτι δεν γίνεται παρά ότι γίνεται. Όταν σκεφτεί ο ανθρώπινος νους μια ιδέα, φαίνεται ότι είναι θέμα χρόνου να υλοποιηθεί.