To Top
15:26 Παρασκευή
21 Ιουλίου 2017
Επόμενο
Προηγούμενο
Η (υπο)κριτική σκέψη
ΑΡΧΙΚΗΑΠΟΨΕΙΣΑΡΘΡΑ ΣΤΟΝ "Φ" Η (υπο)κριτική σκέψη
Τελευταία Ενημέρωση: 20 Μαρτίου 2017, 12:46 μμ

Τι μας έμαθε το εικαστικό δρώμενο του Παγκυπρίου.

Φαίνεται ότι πάντα θα υπάρχουν κάποιοι που προσβάλλονται και ενοχλούνται. Πριν κανένα μήνα ήταν ο πίνακας της Karagil στο Πάφος 2017 με τα σκίτσα του Μακάριου και της Αφροδίτης, τώρα είναι τα εσώρουχα που φόρεσαν τα αγάλματα του Παγκυπρίου, στα πλαίσια μιας δράσης των μαθητών για να διερευνήσουν την εκμετάλλευση και την καταστροφή του πολιτισμού – «Από το ιδεώδες στο αγοραίο» ο τίτλος της. Όπως και στην Πάφο, φάνηκε ξανά ότι οι εκδηλώσεις Τέχνης έχουν δική τους ζωή, κάτι που από μόνο του είναι ένα πολύ χρήσιμο μάθημα για τα παιδιά και για όλους μας. Εντέλει, αν κρίνουμε από τις αντιδράσεις, όχι μόνο ήταν πετυχημένο το εγχείρημα, αλλά ξεπέρασε ακόμα και τους στόχους που είχε θέσει η καθηγήτρια Τέχνης και η διευθύντρια που το ενέκρινε.

Ένα έργο τέχνης αποκαλύπτει περισσότερα από όσα μπορεί να επιδίωκε ακόμα και ο δημιουργός του, και οι αντιδράσεις σ’ αυτό δεν είναι παρά μέρος της δημιουργίας του. Πέρα από το προφανές, ότι δηλαδή δεν έχουμε όλοι την ίδια άποψη για την τέχνη, τη ζωή, τις αξίες, αξιοσημείωτο είναι πόσο πολλοί είναι αυτοί που απαιτούν να υποκύψουν οι άλλοι στα δικά τους πιστεύω. «Η πίστη είναι διανοητική τεμπελιά», γράφει κάπου ο συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας Robert Heinlein· υποτίθεται ότι η δουλειά του σχολείου δεν είναι να τροφοδοτεί με απόλυτα δόγματα και έτοιμες βεβαιότητες τους μαθητές, αλλά να γυμνάζει τη φαντασία και το μυαλό τους έτσι ώστε να μην «τεμπελιάζει», για να γίνουν ικανοί να κρίνουν μόνοι τους και να ανακαλύπτουν τις δικές τους αλήθειες και προβληματισμούς. Αυτό λέγεται κριτική σκέψη και, αν δεν κάνω λάθος, αναφέρεται ως μέρος της εκπαιδευτικής πολιτικής μας.

Δεδηλωμένος στόχος της δράσης του Παγκυπρίου ήταν η καταγραφή των αντιδράσεων. Θα ήθελα να μάθαινα τη γνώμη των μαθητών και τα συμπεράσματα από τη σχετική συζήτηση. Επειδή δεν είναι μόνο τα «έλεος!», «αίσχος και ντροπή», «βανδαλισμός», «πρόστυχο» και άλλα τέτοια σχόλια, του προέδρου των συνδικαλιστών καθηγητών συμπεριλαμβανομένου, ούτε η σιωπή του υπουργού Παιδείας· είναι επίσης το ότι ακόμα και η προοδευτική διευθύντρια του σχολείου ένοιωσε υποχρεωμένη να δικαιολογηθεί, μένοντας «μακριά από κάθε πρόθεση αμφισβήτησης των αρχών και αξιών της φυλής μας». Αλλά αν υπάρχουν πράγματα που εξαιρούνται από οποιαδήποτε αμφισβήτηση, ποιος βάζει τα όρια και πού είναι αυτά;

Όπως μας δείχνει η Ιστορία –ανεξαρτήτως του πώς ερμηνεύει κανείς τα γεγονότα–, οι αρχές και οι αξίες αλλάζουν αδιάκοπα στην πάροδο των χρόνων, είναι αυτό που λέμε εξέλιξη, καλή ή κακή αδιάφορο. Ακόμα και στην ίδια εποχή –σήμερα, λόγου χάρη– δεν έχουν όλοι οι λαοί και κοινωνίες τις ίδιες αξίες και ιδανικά, ούτε καν όλοι οι άνθρωποι στην ίδια κοινωνία. Αυτό είναι πλούτος, τροφή για την κριτική σκέψη και γράσο στα γρανάζια της εξέλιξης. Και η αμφισβήτηση, η κριτική σκέψη καθαυτή, είναι ίσως η μόνη σταθερή και διαχρονική αξία που μπορούμε να εμπιστευθούμε για να προοδεύσουμε· η πίστη, ο δήθεν σεβασμός, τα όποια ιερά τοτέμ και οι απόλυτες βεβαιότητες δεν συμπεριλαμβάνονται στο πακέτο, αν ξεπεράσαμε τον άνθρωπο των σπηλαίων.

Σχολιάστε την Είδηση

Τα σχόλια εκφράζουν ΜΟΝΟ τις απόψεις των χρηστών που τις δημοσιεύουν, τις οποίες και δεν υιοθετεί το philenews.com. Προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.