To Top
15:41 Τρίτη
12 Νοεμβρίου 2019
Επόμενο
Προηγούμενο
Μια διαφορετική προσέγγιση του Κυπριακού
ΑΡΧΙΚΗΑΠΟΨΕΙΣΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ "Φ" • Μια διαφορετική προσέγγιση του Κυπριακού
  18 Οκτωβρίου 2019, 10:25 πμ  
Παρ’ όλο που όλοι οι Ελληνοκύπριοι αλλά και οι Ελλαδίτες αντιλαμβάνονται ότι η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία (ΔΔΟ) είναι μια κακή, πολύ κακή συμφωνία, έχουν προγραμματιστεί να πιστεύουν ότι είναι αναγκασμένοι να την υποστηρίζουν για να μην θεωρηθούν ανακόλουθοι στη γραμμή που ακολουθείται τα τελευταία 45 χρόνια. Είναι όμως έτσι; Ας ανατρέξουμε στο ιστορικό της διαμόρφωσης του πλαισίου των συνομιλιών.
Οι Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου και οι ακολουθήσασες Συμφωνίες Εγγυήσεως, Συμμαχίας και Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας έγιναν αποδεκτές από τους Ελληνοκυπρίους (και την Ελλάδα) λόγω ανάγκης, υποτασσόμενες στον εκβιασμό του MacMillan, ο οποίος αν και ελληνιστής απεδείχθη ανθέλλην.
Ήταν αναπόφευκτο να επέλθει η σύγκρουση μεταξύ των δύο «κοινοτήτων». Ο μεν Μακάριος προσπάθησε, με την έγκριση των Άγγλων να τροποποιήσει το Σύνταγμα για να το καταστήσει λειτουργικό, οι δε Τουρκοκύπριοι, οι οποίοι από το 1953 είχαν διαμορφώσει μακροπρόθεσμο σχέδιο προσάρτησης της Κύπρου, όχι μόνο δεν εδέχθησαν να συζητήσουν τις τροποποιήσεις αλλά απεχώρησαν από την κυβέρνηση, και μετά τις αναπόφευκτες συγκρούσεις, απεσύρθησαν στους «θύλακες» τους, αναμένοντας την ευκαιρία για να προχωρήσουν σε κατάληψη ή έλεγχο της νήσου με την βοήθεια του τουρκικού στρατού ή τη διχοτόμηση της ως πρώτο στάδιο. 
Μόλις άρχισαν οι εχθροπραξίες, η Τουρκία προετοιμαζόταν για να εισβάλει στην Κύπρο. Η Αγγλία επενέβη ως εγγυήτρια δύναμη και έπεισε την Ελλάδα και την Τουρκία να δημιουργήσουν μια κοινή ειρηνευτική δύναμη (Joint Truce Force). Οι Άγγλοι, όπως πάντα στην Κύπρο, απεδείχθησαν φιλότουρκοι, και παρ’ όλο που επέμειναν ότι η ειρηνευτική δύναμη πρέπει να προέρχεται από το ΝΑΤΟ, ο Μακάριος αρνήθηκε και δικαίως όπως αποδείχθηκε αργότερα. Η Βρετανία τελικώς ενέδωσε και το θέμα εστάλη στα Ηνωμένα Έθνη που ενέκριναν το Ψήφισμα 186 με το οποίο εγκαθιδρύθη η UNFICYP.
Το Ψήφισμα 186 θεωρείται βασικό για δύο λόγους. Πρώτον γιατί αναγνώριζε την κυπριακή κυβέρνηση η οποία αποτελείτο μόνο από Ελληνοκυπρίους και δεύτερο γιατί η ευθύνη για ειρηνευτική δύναμη εδόθη στα Ηνωμένα Έθνη και όχι στις εγγυήτριες δυνάμεις.
Τα τελευταία χρόνια διαπραγματευόμαστε για ΔΔΟ, μια κάκιστη κατά γενική ομολογία βάση συνομιλιών. Όμως τα πράγματα δεν ήταν πάντα έτσι. Οι συνομιλίες, τα πρώτα χρόνια μετά την συγκέντρωση των Τουρκοκυπρίων σε θύλακες, κατευθύνοντο προς πιο «κανονικά» σχήματα.
Εκτός της ειρηνευτικής δύναμης, τα Ηνωμένα Έθνη επήραν εντολή να διευθύνουν τη διαδικασία της ειρηνικής διευθέτησης της διαφοράς. Ειδικώτερον, το Συμβούλιο Ασφαλείας συνέστησε όπως ο U. Thant, ο τότε γενικός γραμματέας, σε διαβούλευση με τα μέρη και τις εγγυήτριες δυνάμεις, διορίσει ένα μεσολαβητή (mediator) για να αναλάβει τις επίσημες διαπραγματεύσεις. Εδιόρισε τον Sakari Tuomioja, Φινλανδό διπλωμάτη, στη θέση αυτή.
Παρ’ όλο που ο Tuomioja αντιμετώπισε το πρόβλημα ως διεθνές, εφ’ όσον ενεπλέκοντο η Ελλάδα και η Τουρκία, εθεωρούσε ότι η Ένωση ήταν η πιο λογική λύση για την Κύπρο, αλλά δεν επέβαλε την ιδέα επειδή επίστευε ότι δεν θα ήταν σωστό για έναν αξιωματούχο των Ηνωμένων Εθνών να εισηγηθεί λύση που θα οδηγούσε στη διάλυση ενός μέλους των Ηνωμένων Εθνών. Δυστυχώς οι καλές του υπηρεσίες ετερματίσθησαν με τον ξαφνικό του θάνατο μερικές μέρες αργότερα. 
Εις αντικατάσταση του διορίσθηκε ο Galo Plaza, πρώην Πρόεδρος του Εκουαδόρ, ένας δίκαιος και σωστός άνθρωπος, ο οποίος τον Μάρτιο 1965, εδημοσιοποίησε έκθεση 66 σελίδων, η οποία παρ’ όλο που επίστευε ότι η ένωση πρέπει να εγκαταλειφθεί για κάποιο διάστημα, επέμεινε ότι οι Τουρκοκύπριοι πρέπει να εγκαταλείψουν τις απαιτήσεις τους για ομοσπονδιακή λύση και να δεχθούν κυβέρνηση πλειοψηφίας. Οι Ελληνοκύπριοι εδέχθησαν τη συμφωνία αλλά η Τουρκία και οι Τουρκοκύπριοι αντέδρασαν έντονα και εζήτησαν την παραίτηση του με τη δικαιολογία ότι ο ρόλος του δεν ήταν να προτείνει συμφωνία αλλά να βοηθήσει τα μέρη «να τα βρουν».
Εν όψει του αδιεξόδου ο U. Thant εγκατέλειψε τη διαμεσολάβηση. Όταν τελικώς ο Plaza παρητήθη στο τέλος του 1965, δεν αντικαταστάθηκε. Τυπικά, δεν υπήρξε έκτοτε άλλος «διαμεσολαβητής» των Ηνωμένων Εθνών.
Είναι φανερό από τα διαμειφθέντα ότι οι Τούρκοι ουδέποτε ήσαν διατεθειμένοι να υποβληθούν σε υποχωρήσεις. Παρ’ όλα αυτά οι Ελληνοκύπριοι διέπραξαν το σφάλμα να δεχθούν απ’ ευθείας συνομιλίες μεταξύ των δύο κοινοτήτων υπό την «αιγίδα» των Ηνωμένων Εθνών. Αυτό ανάγκασε την ελληνική πλευρά να υποχωρεί διαρκώς για να διατηρήσει ζωντανές τις συνομιλίες και έτσι εφτάσαμε στο σημερινό σημείο «να απαιτούν» οι Τουρκοκύπριοι «ίσα δικαιώματα» - στην πραγματικότητα πολλαπλάσια δικαιώματα της μειοψηφίας.
Είναι καιρός να απορρίψουμε τις συνομιλίες για ΔΔΟ και να επανέλθουμε στην κανονικότητα. Αναγνώριση ίσων δικαιωμάτων για όλους τους πολίτες και όχι προνομιακή αντιμετώπιση της μειονότητας. 
 
  Γεώργιος Οικονόμου   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...