Λευκωσία: Όχι μόνο τα ίδια τα εισοδήματα της Εκκλησίας της Κύπρου θα επηρεάσει αρνητικά η οικονομική κρίση αλλά και αυτό το φιλανθρωπικό της έργο. Όπως το έθεσε και ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου: «Άμα δεν έχεις, τι να κάνεις;». Με άλλα λόγια – και για να μιλούμε με αριθμούς – τα 5,2 εκατομμύρια ευρώ που κατέβαλε κατά το 2008 η Εκκλησία σε τρίτους ως εισφορές θα είναι μειωμένα. Σε σύγκριση δε με το 2007 ήταν αισθητά αυξημένα κατά 1,2 εκατ. ευρώ περίπου (4 εκατ. ευρώ το 2007). Ο Μακαριότατος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ.κ. Χρυσόστομος Β’ παρουσίασε χθες – για δεύτερη συνεχή χρονιά – την ετήσια έκθεση των Θρόνων και Σταυροπηγιακών Μονών για το 2008 με τη βοήθεια του διευθυντή του ελεγκτικού τμήματος της Εκκλησίας Γιάννη Χαριλάου. Αφού βεβαίως προηγουμένως τα οικονομικά αποτελέσματα του έτους παρουσιάστηκαν στην Ιερά Σύνοδο. Η γενική αποτίμηση του οικονομικού έτους, όπως αξιολογήθηκε από τον Μακαριότατο, είναι θετική. «Πιστεύω ότι το 2008 ήταν ένα θετικό έτος από οικονομικής απόψεως. Η Εκκλησία εργάστηκε ικανοποιητικά σε όλους τους τομείς, δεν υστέρησε πουθενά». Η Εκκλησία, σημείωσε, δεν είναι στατικός οργανισμός. «Θα καταβάλει κάθε προσπάθεια ώστε τόσο από απόψεως οικονομικής όσο και από απόψεως κοινωνικής να προσφέρει περισσότερα στο λαό». Η ικανοποίηση του Αρχιεπισκόπου πάντως για τα αποτελέσματα του 2008 διατυπώνεται παρά τη μείωση της αξίας του συνόλου της περιουσίας της Εκκλησίας από ένα περίπου δισεκατομμύριο ευρώ το 2007 σε 847,7 εκατ. ευρώ το 2008.Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Αρχιεπίσκοπος αρνήθηκε να σχολιάσει το ενδεχόμενο συνεργασίας της Εκκλησίας με το κράτος του Κατάρ λέγοντας ότι «οι δηλώσεις κάνουν κακό. Η Εκκλησία θα συνεργαστεί με οποιονδήποτε ώστε να αυξήσει τα εισοδήματά της και να βοηθήσει το λαό».
Το πλήγμα
Η κρίση αναμένεται να «χτυπήσει» πρωτίστως τα εισοδήματα της εκκλησίας από μερίσματα καθώς επίσης και από την ενοικίαση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας της η οποία αγγίζει πολλές πτυχές της οικονομικής δραστηριότητας του τόπου. Ήδη οι ξενοδόχοι οι οποίοι ενοικιάζουν τα ξενοδοχεία τους από την Εκκλησία έχουν ζητήσει μείωση της τάξης του 50% στην τιμή του ενοικίου προκειμένου να καταφέρουν να επιβιώσουν το δύσκολο τρέχον έτος. Η Εκκλησία όμως αντιπρότεινε μείωση της τάξης του 15%. «Οι περικοπές και οι εξοικονομήσεις θα γίνουν από παντού. Θα κάνουμε αιματηρές οικονομίες σε όλα ανεξαιρέτως τα έξοδα». Οικονομίες που όπως προαναφέρθηκε θα αγγίξουν και το φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας. Όσον αφορά τα μερίσματα, όπως εξήγησε ο κ. Χαριλάου, κατά τους πρώτους μήνες του 2009 εισπράχθηκαν τα τελικά μερίσματα του λογιστικού έτους 2008. Τα οποία ήταν ήδη μειωμένα σε σχέση με αυτά του 2007. Εάν το προμέρισμα, το οποίο επίσης εισπράττεται εντός του 2009 θα είναι κάθετα μειωμένο, τότε και τα συνολικά σχετικά έσοδα θα έχουν την ίδια εικόνα.Ήδη η Εκκλησία περιλαμβάνει στους λογαριασμούς της μη πραγματοποιηθείσες ζημιές ύψους 282,3 εκατ. ευρώ από επανεκτίμηση των αξιών των επενδύσεών της, αποκλειστικά εισηγμένων στο ΧΑΚ μετοχών. Και αυτό λόγω της κάθετης πτώσης του κυπριακού χρηματιστηριακού δείκτη κατά τη διάρκεια του 2008. Από την άλλη, στους λογαριασμούς περιλαμβάνονται και πραγματοποιηθέντα κέρδη 35,2 εκατ. ευρώ περίπου από την πώληση ακίνητης κατά κύριο λόγο περιουσίας καθώς επίσης και μετοχών αλλά και άλλων στοιχείων πάγιου ενεργητικού.
Έσοδα/ έξοδα
Το συνολικό πλεόνασμα του συνόλου των Θρόνων και Σταυροπηγιακών μονών στο τέλος του 2008 διαμορφώθηκε σε 154.459 ευρώ ενώ το λογιστικό έλλειμμα μετά και την αφαίρεση της φορολογίας και άλλων λογιστικών πράξεων σε 262,3 εκατ. ευρώ. Η Εκκλησία εισέπραξε κατά το υπό αναφορά έτος 970.889 ευρώ ως έσοδα εκκλησιαστικής φύσης δηλαδή από τις εισφορές των πιστών στα κουτιά εκκλησιών και Μονών, άδειες γάμων και πιστοποιητικών, πωλήσεις εκκλησιαστικών εντύπων, από τα θρονικά και ελεγκτικά δικαιώματα των ιερών ναών καθώς επίσης και από τα εκκλησιαστικά δικαστήρια. Ένα ποσό αισθητά μειωμένο σε σχέση με το 2007 που είχε διαμορφωθεί σε 1,5 εκατ. ευρώ περίπου. Το σύνολο των εισοδημάτων από μερίσματα διαμορφώθηκε σε 14,8 εκατ. ευρώ ενώ από ενοίκια σε 17 εκατ. ευρώ.Η μισθοδοσία του κλήρου κόστισε 10,5 εκατ. ευρώ (η Εκκλησία καταβάλει το 75% περίπου των μισθών του κλήρου, το υπόλοιπο καταβάλλεται από το κράτος στη βάση παλαιότερης συμφωνίας η οποία περιλάμβανε ανταλλαγή περιουσίας). Όπως προαναφέρθηκε η Εκκλησία συνεισέφερε συνολικά 5,2 εκατ. ευρώ σε τρίτους. Οι εν λόγω εισφορές αφορούν κυρίως εκπαιδευτικά ιδρύματα και υποτροφίες, σε οργανώσεις και φιλανθρωπικά ιδρύματα, σε φυσικά πρόσωπα, σε χήρες πρεσβυτέρες καθώς επίσης και ειδικές εισφορές (ορφανά αεροπορικής τραγωδίας, πυρόπληκτους κλπ). Το σύνολο των διοικητικών και λειτουργικών εξόδων διαμορφώθηκε σε 17,3 εκατ. ευρώ ενώ η θρησκευτική διαφώτιση κόστισε 2,5 εκατ. ευρώ. Το 2008 η Εκκλησία εισέπραξε εισφορές από τρίτους ύψους 3 εκατ. ευρώ περίπου με το μεγαλύτερο ποσό – της τάξης του 1,4 εκατ. ευρώ – να έχει δοθεί στην Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού.
Πλουσιότερη η Ι.Μ. Κύκκου
Η Ιερά Μονή Κύκκου παρουσιάζεται ως το πλουσιότερο εκκλησιαστικό ίδρυμα με περιουσία που ανέρχεται σε 555 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2008. Δεύτερο πλουσιότερο ίδρυμα η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου με περιουσία αξίας 123,8 εκατ. ευρώ καθώς επίσης και η Ιερά Μονή Αγίου Νεοφύτου με 51,5 εκατ. ευρώ. Η αξία των στοιχείων πάγιου ενεργητικού της Ι.Μ. Κύκκου ανέρχεται σε 69,5 εκατ. ευρώ ενώ η αξία της γης και των ακινήτων της σε 472 εκατ. ευρώ. Οι επενδύσεις της σε ξενοδοχειακές μονάδες αποτιμούνται στα 18 εκατ. ενώ σε μετοχές στα 13,8 εκατ. Η Αρχιεπισκοπή διατηρεί επενδύσεις σε μετοχές αξίας 82,8 εκατ. ευρώ (κυρίως οι μετοχές στην Ελληνική Τράπεζα) ενώ η αξία των επενδύσεών της σε ξενοδοχειακές μονάδες αποτιμάται στα 30 εκατ. ευρώ. Τα ακίνητά της κοστολογούνται στα 35,8 εκατ. ευρώ ενώ το πάγιο ενεργητικό της στα 2,9 εκατ. ευρώ. Η επένδυση της Αρχιεπισκοπής στον Ραδιοτηλεοπτικό σταθμό «Ο Λόγος» ανέρχεται σε 3,9 εκατ. ευρώ.Κυπρούλα Παπαχριστοδούλου
