To Top
05:39 Παρασκευή
19 Ιανουαρίου 2018
Επόμενο
Προηγούμενο
Πάμπος Παπαγεωργίου: Αποσπασματική η οικονομική ανάκαμψη
ΑΡΧΙΚΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Πάμπος Παπαγεωργίου: Αποσπασματική η οικονομική ανάκαμψη
  25 Σεπτεμβρίου 2017, 3:01 μμ  

Συγκρατημένη ανάκαμψη της οικονομίας που ακόμη δεν έχει επεκταθεί σε όλο το εύρος της οικονομικής δραστηριότητας, παρατηρεί ο Πάμπος Παπαγεωργίου, ακαδημαϊκός στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο. Η οικονομία, σημειώνει, είναι εγκλωβισμένη στο μεγάλο πρόβλημα που είναι ο υπερδανεισμός και βαραίνει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις.


Μετά από χρόνια κρίσης διαμορφώνονται προϋποθέσεις αναθέρμανσης της οικονομίας ή πρόκειται για συγκυριακή ανάκαμψη; 
Εκείνο που θα έλεγα είναι ότι η ανάκαμψη δεν έχει εξαπλωθεί ακόμα σε όλο το εύρος των οικονομικών δραστηριοτήτων. Είναι έντονη σε κάποιους τομείς όπως ο τουρισμός και οι διεθνείς εταιρείες και ανύπαρκτη σε άλλους όπως ο χρηματοοικονομικός τομέας. Το ότι πια δεν αντιμετωπίζουμε συνθήκες στασιμότητας και αποπληθωρισμού είναι καλή εξέλιξη. Το γεγονός ότι η ανάκαμψη είναι αποσπασματική έχει τις παρενέργειές του. Αυτό σημαίνει ότι παραμένουν κλάδοι με έντονα προβλήματα και οι αντιθέσεις σε εισοδήματα θα διευρύνονται. Και τούτο γιατί οι μισθοί, αλλά και η κερδοφορία είναι πολύ διαφορετικοί από κλάδο σε κλάδο.

Γιατί άλλοι τομείς δεν έχουν ανακάμψει, ποιο το κύριο πρόβλημα σήμερα;
Κάποιοι τομείς όπως ο τουρισμός έχουν επιδείξει εξαιρετική προσαρμοστικότητα και καλά αποτελέσματα. Όμως, η οικονομία αντιμετωπίζει ένα οξύτατο πρόβλημα που είναι ο υπερδανεισμός, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις και το κράτος, αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία. Απόρροια του υπερδανεισμού ήταν η κατάρρευση του τραπεζικού τομέα, του τομέα των ακινήτων και της οικονομίας γενικά. Από την κατάρρευση έχουν μείνει κληρονομιά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Η αναπτυξιακή προοπτική της χώρας μας έχει από πάνω της το βαρίδι του υπερδανεισμού. Τυχόν κέρδη ή αυξημένο εισόδημα στα νοικοκυριά για πολλά χρόνια θα διοχετεύονται στην αποπληρωμή δανείων.

Οι αριθμοί δείχνουν ανάκαμψη, ο τουρισμός απογειώθηκε, ωστόσο παραμένει διάσταση επιδόσεων οικονομίας-νοικοκυριών.
Ο Κύπριος πολίτης της διπλανής πόρτας βγαίνει από την κρίση με λιγότερα έσοδα, λιγότερα δικαιώματα ως εργαζόμενος και με πολλές υποχρεώσεις και ανασφάλεια ως προς το μέλλον. Αυτό που συνέβη είναι ότι στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων η εισοδηματική ανισότητα στην Κύπρο έχει εκτιναχθεί. Είμαστε η χώρα με την πιο ραγδαία άνοδο της ανισότητας σε όλη την Ευρώπη. Πολλοί άνθρωποι έχασαν τις δουλειές τους και άλλοι είδαν τους μισθούς τους να μειώνονται. Επίσης, τα νοικοκυριά βρέθηκαν σε κατάσταση αδυναμίας που παραμένει αναφορικά με την κάλυψη των δανειακών τους υποχρεώσεων. Κάποιες ομάδες που κράτησαν το επίπεδο ζωής τους είναι μέσω της αποψίλωσης των καταθέσεών τους. 

Τα κόκκινα δάνεια παραμένουν, ορατός είναι ο κίνδυνος πώλησης δανείων πρώτης κατοικίας. Ποιες επιλογές υπάρχουν για αποτελεσματικότερη διαχείρισή τους;
Αυτό είναι το πιο μεγάλο πρόβλημα της οικονομίας σήμερα. Νομίζω ότι η καλύτερη λύση μπορεί να δοθεί από αυτούς που είναι οι συμβαλλόμενοι σε ένα δάνειο, δηλαδή τον δανειολήπτη και την τράπεζα. Να εξετάσει η τράπεζα τι μπορεί να πληρώνει ο δανειολήπτης για να είναι συνεπής και να μη διστάζει να κάνει μείωση στα δάνεια εκεί που αυτό χρειάζεται. Αν τα δάνεια πάνε σε μια κακή τράπεζα για να πουληθούν παρακάτω ή πουληθούν απευθείας σε ταμεία, δεν νομίζω ότι οι καινούργιοι ιδιοκτήτες θα έχουν μεγαλύτερη επιτυχία στην είσπραξή τους. 
Για την πρώτη κατοικία, η γνώμη μου είναι ότι στις περιπτώσεις χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, στις περιπτώσεις που κρίνεται ότι δεν υπάρχει πια η δυνατότητα αποπληρωμής, θα πρέπει και το κράτος να συνεισφέρει κάποια ποσά στη μείωση του δανείου υπό τη μορφή κοινωνικής πολιτικής και ταυτόχρονα οι τράπεζες να προβούν σε σημαντικές μειώσεις. Σε αντίθετη περίπτωση, θα βρεθούμε με χιλιάδες οικογένειες που θα χάσουν το σπίτι τους και αυτό νομίζω δεν το θέλει κανείς.

 

Διαβατήρια
Η Κύπρος επικρίνεται για καταχρηστική χορήγηση διαβατηρίων, τι προτείνετε;
Νομίζω μια πρόταση θα ήταν να υπάρξει όριο αναφορικά με τον αριθμό των πολιτογραφήσεων και αυτό να είναι ο μέσος όρος πολιτογραφήσεων στην ΕΕ σε αναλογία πληθυσμού. Έτσι δεν θα μπορεί να κατηγορηθεί η Κύπρος. Ταυτόχρονα, θα διατηρηθούν τα οφέλη τα οποία είναι σημαντικά στη φάση που βρίσκεται η οικονομία, έστω και αν αυτά δεν διασπείρονται γρήγορα στην υπόλοιπη οικονομία. Επίσης, δεν θα υπάρξει αποσταθεροποιητική αύξηση που θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπιθύμητες καταστάσεις.
Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν υπάρχει τρόπος να απαγορευτούν οι διαφημίσεις αυτών των επενδυτικών σχεδίων, πρέπει να εξεταστεί. Πιστεύω ότι κάποιοι έχουν κάνει ζημιά με τις υπερβολές στον τρόπο που τα προωθούν.

 

Η οικονομία χρειάζεται στρατηγικό σχεδιασμό

Η νέα γενιά θα είναι η πρώτη που δεν θα έχει καλύτερη προοπτική από τους γονείς της.
Πρόκειται για θλιβερό ζήτημα που δεν είναι μόνο κυπριακό. Σήμερα είναι δύσκολο για έναν νέο άνθρωπο να βρει δουλειά με ικανοποιητικές αμοιβές. Πολλές από τις νέες θέσεις εργασίας είναι είτε μερικής απασχόλησης είτε χαμηλά αμειβόμενες. Η απάντηση στο τι πρέπει να κάνουμε έχει να κάνει με τη δημιουργία περισσότερων και ποιοτικότερων θέσεων εργασίας. Θα πρέπει να δώσουμε έμφαση σε τομείς που δημιουργούν τέτοιες θέσεις. Νομίζω ότι πρέπει να υπάρχει ένα στρατηγικό σχέδιο για την οικονομία που να καθορίζει ότι ως Κύπρος στα επόμενα πέντε-δέκα χρόνια θα έχουμε αυτούς τους στόχους σε συγκεκριμένους τομείς. Και να αναλάβει ο καθένας ό,τι του αναλογεί για να υλοποιηθεί ο στόχος. Για παράδειγμα, ίσως ένας στόχος να είναι να διπλασιάσουμε τους ξένους φοιτητές σε πέντε χρόνια. Τι πρέπει να κάνουν τα πανεπιστήμια, δημόσια και ιδιωτικά, για να το πετύχουμε, πώς θα υποστηρίξουν οι κρατικές υπηρεσίες...

Η επανεκκίνηση της οικονομίας συνοδεύεται από τα διαρθρωτικά προβλήματα ανταγωνιστικότητας, τι πρέπει να γίνει;
Η ανταγωνιστικότητα είναι η ικανότητα μιας οικονομίας να αναπτύσσεται μέσα σε ανταγωνιστικό περιβάλλον. Είναι μια σύνθετη έννοια. Έχει να κάνει με το οικονομικό περιβάλλον, υποδομές, ανθρώπινο κεφάλαιο, τον τρόπο που είναι οργανωμένες οι επιχειρήσεις, με την ικανότητα να ενσωματώνει την τεχνολογία, να είναι κανείς καινοτόμος και διάφορα άλλα. Είναι αλήθεια ότι σε πολλά από αυτά τα στοιχεία υστερούμε σε σχέση με τις πιο αναπτυγμένες οικονομίες. 

 

Επιβάλλονται βελτιώσεις σε όλους τους τομείς της οικονομίας, στον τρόπο που λειτουργούν το Δημόσιο, οι επιχειρήσεις, η εκπαίδευση να συνδέεται με την οικονομία, και γενικά στον τρόπο που ενσωματώνουμε τη γνώση μέσα στην οικονομική δραστηριότητα. Η χώρα μας, παρά το ότι υστερεί επί αυτών των παραμέτρων, διατηρεί υψηλό κατά κεφαλήν εισόδημα λόγω γεωγραφικής θέσης, κλίματος και επιχειρηματικότητας.

  Συνέντευξη: Αντωνία Λαμπράκη   
Σχολιάστε την Είδηση

Τα σχόλια εκφράζουν ΜΟΝΟ τις απόψεις των χρηστών που τις δημοσιεύουν, τις οποίες και δεν υιοθετεί το philenews.com. Προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.