To Top
20:10 Πέμπτη
5 Δεκεμβρίου 2019
philenews insider
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Capital.gr
ΜΑΖΙ ΜΕ
Forbes
insider banner
Επόμενο
Προηγούμενο
Ακύρωση δανείου σε ελβετικά φράγκα
ΑΡΧΙΚΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑΑΠΟΨΕΙΣ • Ακύρωση δανείου σε ελβετικά φράγκα
  14 Οκτωβρίου 2019, 9:22 πμ  

ιΤο κοινοτικό δίκαιο δεν αποκλείει την ακύρωση σύμβασης που αφορά δάνειο και δη ενυπόθηκο σε ελβετικά φράγκα, εάν η φύση του αντικειμένου της μετά την κατάργηση των καταχρηστικών ρητρών, είναι πιθανό να έχει μεταβληθεί κατά τρόπο που δεν θα μπορούσε πλέον να θεωρείται ότι είναι σε ξένο νόμισμα, έστω και αν το επιτόκιο εξακολουθεί να υπολογίζεται με βάση το νόμισμα αυτό. Οι πρόνοιες της δανειακής σύμβασης σε ξένο νόμισμα, ότι θα λαμβάνεται υπόψη η ισοτιμία του ξένου νομίσματος με το εγχώριο, τόσο κατά το χρόνο της εκταμίευσής του όσο και κατά το χρόνο αποπληρωμής κάθε δόσης, είναι καταχρηστικές λόγω της διακύμανσης της ισοτιμίας των νομισμάτων και εκθέτουν σε κίνδυνο το δανειολήπτη, ο οποίος αναγκάζεται να πληρώνει περισσότερα χρήματα για την αγορά του ξένου νομίσματος λόγω της ανατίμησής του. Εφόσον, το δικαστήριο κηρύξει τις πρόνοιες αυτές ως καταχρηστικές και ότι δεν δεσμεύουν τον δανειολήπτη, η δανειακή σύμβαση επηρεάζεται σε τέτοιο βαθμό που καθίσταται ανεφάρμοστη και συνεπώς άκυρη. 

Σε αυτή τη σημαντική διαπίστωση κατέληξε το δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην απόφαση του ημερομηνίας 3/10/2019, στην υπόθεση C-260/2018, που αφορούσε ζεύγος Πολωνών, που συνήψαν σύμβαση ενυπόθηκου δανείου σε ελβετικά φράγκα. Συγκεκριμένα, το ποσό του δανείου εκταμιεύθηκε σε ελβετικά φράγκα με βάση την ισοτιμία που ίσχυε κατά τον χρόνο της εκταμίευσης και η αποπληρωμή του προνοείτο ότι θα γινόταν με δόσεις σε ελβετικά φράγκα αναλόγως της ισοτιμίας με το εγχώριο νόμισμα, οι οποίες υπολογίζονταν με βάση την τιμή πώλησης του πολωνικού νομίσματος με το ελβετικό φράγκο, όπως την εφάρμοζε η πολωνική τράπεζα κατά τον χρόνο που εκάστοτε οι δόσεις ήταν πληρωτέες. Οι δανειολήπτες ενώ απολάμβαναν το ευνοϊκό χαμηλό επιτόκιο του ελβετικού φράγκου, που ήταν χαμηλότερο εκείνου του πολωνικού νομίσματος, εντούτοις εκτίθεντο στον συναλλαγματικό κίνδυνο που προέκυπτε από τη διακύμανση της ισοτιμίας των δύο νομισμάτων. Οι δανειολήπτες ήγειραν αγωγή εναντίον της τράπεζας και ζητούσαν δήλωση του δικαστηρίου ότι η δανειακή σύμβαση ήταν άκυρη, λόγω των καταχρηστικών ρητρών που δεν τους δέσμευαν σύμφωνα με την οδηγία αναφορικά με καταχρηστικές ρήτρες σε καταναλωτικές συμβάσεις και ότι η κατάργησή τους οδηγούσε σε ακύρωση της δανειακής σύμβασης. 

Το πολωνικό δικαστήριο αποτάθηκε στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έθεσε ερωτήματα, αναφερόμενο στην απόφαση Kasler (C-16/13), στην οποία το δικαστήριο έκρινε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το εθνικό δικαστήριο μπορεί να αντικαταστήσει μια καταχρηστική ρήτρα με μια διάταξη του εθνικού δικαίου προκειμένου να αποκατασταθεί η ισορροπία μεταξύ των μερών της σύμβασης και να διατηρηθεί η εγκυρότητά της. Συγκεκριμένα, το πολωνικό δικαστήριο έθεσε το ερώτημα αν μετά την κατάργησή τους, οι καταχρηστικές ρήτρες μπορούν να αντικατασταθούν από τις γενικές διατάξεις του πολωνικού δικαίου, που προβλέπουν ότι οι συνέπειες που εκφράζονται σε μια σύμβαση μπορούν να συμπληρωθούν από τις συνέπειες που απορρέουν από τις αρχές της επιείκειας ή των εθίμων. Επίσης, έθεσε το ερώτημα εάν η οδηγία επιτρέπει την ακύρωση της σύμβασης όταν η διατήρησή της χωρίς τις καταχρηστικές ρήτρες θα έχει ως αποτέλεσμα να μεταβληθεί το αντικείμενό της, δεδομένου ότι το υπό κρίση δάνειο δεν θα μπορούσε πλέον να είναι σε ελβετικό φράγκο, έστω και εάν το επιτόκιο συνεχίζει να υπολογίζεται με βάση το νόμισμα αυτό. 

Το δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε ότι αυτές οι γενικές διατάξεις του πολωνικού δικαίου δεν ισχύουν και συνεπώς δεν μπορούν να επανορθώσουν τα κενά σε μια σύμβαση που προκλήθηκαν από την κατάργηση των καταχρηστικών ρητρών. Εφόσον μια τέτοια μετατροπή είναι νομικά αδύνατη σύμφωνα με το πολωνικό δίκαιο, η οδηγία δεν αποκλείει την ακύρωση της σύμβασης από το πολωνικό δικαστήριο. 

Η ανωτέρω απόφαση του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πολύ σημαντική, καθόσον επηρεάζει υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον των κυπριακών δικαστηρίων που αφορούν αξιώσεις τραπεζών εναντίον δανειοληπτών σε ελβετικά φράγκα. Εναπόκειται στον δανειολήπτη να εγείρει στην υπεράσπισή του σε αγωγή πιστωτικού ιδρύματος ή σε αγωγή του ιδίου εναντίον πιστωτικού ιδρύματος ότι συγκεκριμένες ρήτρες δανειακής σύμβασης είναι καταχρηστικές. Οφείλει, μάλιστα, να τις καταγράψει στο δικόγραφό του και να ζητήσει από το δικαστήριο όπως τις κηρύξει καταχρηστικές και ότι δεν τον δεσμεύουν, καθώς επίσης ότι επηρεάζουν τη δανειακή σύμβαση σε τέτοιο βαθμό που την καθιστούν ανεφάρμοστη και άκυρη. Ανεξάρτητα τούτου, το δικαστήριο μπορεί να εξετάσει αυτεπάγγελτα τον καταχρηστικό χαρακτήρα μιας ρήτρας ακόμη και αν ο καταναλωτής δεν προβάλει το ζήτημα αυτό. 

* Δικηγόρος στη Λάρνακα.

  Γιώργος Κουκούνης   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...