To Top
06:03 Σάββατο
18 Ιανουαρίου 2020
philenews insider
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Capital.gr
ΜΑΖΙ ΜΕ
Forbes
insider banner
Επόμενο
Προηγούμενο
Διάθεση περιουσίας ανίκανων προσώπων
ΑΡΧΙΚΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑΑΠΟΨΕΙΣ • Διάθεση περιουσίας ανίκανων προσώπων
  09 Δεκεμβρίου 2019, 4:09 μμ  
Το κοινωνικό καθήκον της Πολιτείας επιβάλλει την προστασία των ψυχικά ανίκανων προσώπων και της περιουσίας τους, ώστε να μην τυγχάνουν εκμετάλλευσης και η περιουσία τους να παραμένει και να χρησιμοποιείται ή διατίθεται για κάλυψη των δικών τους αναγκών. Οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να ενημερώνονται μεταξύ τους για περιπτώσεις ανικάνων προσώπων που στερούνται δικαιοπρακτικής ικανότητας και ιδιαίτερα το Κτηματολόγιο, ούτως ώστε να αποφεύγεται η διάθεση της ακίνητης περιουσίας τους χωρίς πρώτα να διασφαλίζεται ότι η πράξη είναι επωφελής για αυτούς. Οι νομοθετικές πρόνοιες δεν προστατεύουν αποτελεσματικά ανίκανα πρόσωπα, με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται το φαινόμενο της εκμετάλλευσης τους και το Δικαστήριο να μην μπορεί να τους αποκαταστήσει είτε ακυρώνοντας τη μεταβίβαση είτε με χρηματική αποζημίωση ίση με την αξία της περιουσίας. Επίσης, εξαρτάται από τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα να αποταθούν στο Δικαστήριο για διορισμό διαχειριστή που μπορεί να είναι σύζυγος, γονέας ή κατιόντες συγγενείς του ανίκανου προσώπου, ο Διευθυντής Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας ή ο Διευθυντής Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ικανοποιεί το Δικαστήριο για το συμφέρον του στην περιουσία του ανίκανου προσώπου.  
Ανίκανο πρόσωπο ορίζεται στον «περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανίκανων Προσώπων Νόμο» ότι είναι άτομο το οποίο λόγω διανοητικής διαταραχής, τοξικομανίας, αλκοολισμού, εγκεφαλικής ή άλλης σωματικής βλάβης ή άλλης πάθησης ή ασθένειας, είναι ανήμπορο να ασκήσει την κρίση και βούληση του και δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί την περιουσία του ή να διευθύνει τις υποθέσεις του. Στον «περί Συμβάσεων Νόμο», Κεφ.149, υπάρχουν πρόνοιες γενικής φύσης που δεν κατοχυρώνουν αποτελεσματικά την προστασία της περιουσίας ανίκανων προσώπων. Ορίζεται ότι ικανός προς το συμβάλλεσθαι είναι όποιος έχει σώας τας φρένας και δεν στερείται της ικανότητας του συμβάλλεσθαι δυνάμει οποιουδήποτε Νόμου. Επίσης, προνοείται ότι πρόσωπο θεωρείται ότι έχει σώας τις φρένας για σκοπούς κατάρτισης σύμβασης, αν κατά τον χρόνο της κατάρτισης της, δύναται να αντιληφθεί αυτήν και να διαμορφώσει λογική κρίση για τις συνέπειες της επί των συμφερόντων του. Πρόσωπο το οποίο δεν έχει συνήθως σώας τις φρένας, αλλά έχει σώας τις φρένας κατά διαλείμματα, δύναται να καταρτίσει σύμβαση κατά το χρόνο που έχει σώας τις φρένας. Σύμβαση θεωρείται ότι συνάφθηκε συνεπεία «ψυχικής πίεσης» όταν οι σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ των μερών είναι τέτοιες ώστε το ένα από αυτά να είναι σε θέση να κυριαρχεί επί της θέλησης του άλλου και να επωφελείται από τη θέση αυτή για να εξασφαλίσει αθέμιτο όφελος. Τέτοιο πρόσωπο θεωρείται εκείνο που καταρτίζει σύμβαση με πρόσωπο, του οποίου η πνευματική ικανότητα είναι προσωρινά ή μόνιμα επηρεασμένη λόγω ηλικίας, ασθένειας ή πνευματικής ή σωματικής κατάπτωσης. Αν η συναίνεση σε συμφωνία παρασχέθηκε συνεπεία ψυχικής πίεσης, η συμφωνία είναι σύμβαση ακυρώσιμη κατ’ εκλογή του μέρους του οποίου η συναίνεση παρασχέθηκε με τον τρόπο αυτό.
Από τις ανωτέρω νομοθετικές πρόνοιες διαφαίνονται κενά στην προστασία των ανίκανων προσώπων και επιβάλλεται όπως η Πολιτεία και ο νομοθέτης μεριμνήσουν για κάλυψη τους. Το γεγονός αυτό προκύπτει εξάλλου και από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Π.Ε.171/2012, ημερ.29/11/2019, όπου διανοητικά ασθενής που παρακολουθείται από τις Ψυχιατρικές Υπηρεσίες και πάσχει από σχιζοφρενική διαταραχή, πώλησε και μεταβίβασε  ακίνητα σε εταιρεία μέσω πληρεξουσίου εγγράφου σε τιμή πολύ κατώτερη της αξίας τους και με επαχθείς όρους, η οποία στη συνέχεια τα μεταπώλησε. Ο ασθενής ήγειρε αγωγή αξιώνοντας την ακύρωση της μεταβίβασης των ακινήτων στην εταιρεία, έχοντας υπογράψει ο ίδιος τον τύπο διορισμού δικηγόρου και χωρίς να προσθέσει ως διάδικο το νέο αγοραστή. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχθηκε την ιατρική μαρτυρία ότι ήταν ανίκανος για δικαιοπραξία και, παρά το ότι η δικαιοπρακτική ανικανότητα διακρίνεται από την ψυχική πίεση, η κατάσταση του αυτή τον καθιστά υποβόλιμο, ενεργεί δηλαδή καθ’ υπόδειξη άλλου και δεν προκύπτει η πράξη του ελεύθερα και ανεπηρέαστα, με αποτέλεσμα να ακυρώσει τη μεταβίβαση χωρίς να του αποδώσει θεραπεία επανεγγραφής. 
Η εταιρεία εφεσίβαλε την πρωτόδικη απόφαση και το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο όφειλε να διακόψει την αγωγή στα αρχικά στάδια λόγω της μη δυνατότητας διορισμού δικηγόρου από τον ίδιο τον ασθενή, αλλά και η εταιρεία δεν ήγειρε το θέμα πρωτόδικα. Η ακύρωση της μεταβίβασης στην εταιρεία παρέμεινε ατελέσφορη, δεδομένης της πώλησης των ακινήτων και της μη συμπερίληψης του νέου αγοραστή ως διάδικου. Τόνισε ότι οι χειρισμοί που έγιναν δεν μπορούσαν να επιφέρουν τελεσιδικία και απέρριψε την έφεση.

* Δικηγόρος στη Λάρνακα.
 
  Γιώργος Κουκούνης   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...