To Top
02:05 Σάββατο
14 Δεκεμβρίου 2019
philenews insider
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Capital.gr
ΜΑΖΙ ΜΕ
Forbes
insider banner
Επόμενο
Προηγούμενο
Αποκαλύψεις για το καθεστώς και το μέλλον της Κίνας
ΑΡΧΙΚΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑBLOOMBERG OPINION • Αποκαλύψεις για το καθεστώς και το μέλλον της Κίνας
  28 Νοεμβρίου 2019, 8:14 πμ  

Υπάρχουν πολλές τρομακτικές λεπτομέρειες στα αποκαλούμενα Xinjiang Papers, μια συλλογή εγγράφων τα οποία διέρρευσαν πρόσφατα και στα οποία περιγράφονται τα κίνητρα και οι λεπτομέρειες της καταπίεσης της μουσουλμανικής μειονότητας των Ουιγούρων από το κινεζικό κράτος. Ωστόσο, το πιο εντυπωσιακό ζήτημα που σχετίζεται με τα συγκεκριμένα ντοκουμέντα είναι ότι αποκαλύπτουν τα δύο πρόσωπα του "Ιανού" της κινεζικής εξουσίας.

Το Πεκίνο είναι μια συγκλονιστικά ανερχόμενη σε παγκόσμια κλίμακα δύναμη και την ίδια ώρα νιώθει εύθραυστο, ανασφαλές και πολιορκούμενο από "εχθρούς”. Ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping μπορεί να μιλά συχνά για την πραγματοποίηση του "κινεζικού ονείρου" για μεγάλο εθνικό πλούτο και ανάλογη διεθνή επιρροή. Ωστόσο η αυταρχική κινεζική κυβέρνηση έχει έναν συνεχή φόβο μιας εσωτερικής ανατροπής και μιας πιθανής εξέγερσης. Αυτές οι φαινομενικά αντιθετικές πραγματικότητες είναι στην ουσία δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: είναι ακριβώς αυτή η αιώνια ευάλωτη κατάσταση του καθεστώτος στο εσωτερικό που αναγκάζει το κινεζικό κράτος να προωθεί με τόσο πάθος τις διεθνείς του φιλοδοξίες.

Δεν αποτελεί βεβαίως είδηση ​​ότι η κινεζική κυβέρνηση εφαρμόζει καταστολή βιομηχανικής κλίμακας στην επαρχία Xinjiang. Η αφορμή αυτής της εκστρατείας ήταν μια έκρηξη βίας από εξτρεμιστές Ουιγούρους μεταξύ του 2009 και του 2014, συμπεριλαμβανομένης μιας επίθεσης σε έναν σιδηροδρομικό σταθμό, στον οποίο είχαν μαχαιρωθεί περισσότεροι από 150 άνθρωποι. Ωστόσο, αυτό που έχει καταστεί σταδιακά ξεκάθαρο - και παρουσιάζεται με μεγάλη σαφήνεια από τα Xinjiang Papers - είναι ότι το Πεκίνο έχει υιοθετήσει μια εξαιρετικά ευρεία εκστρατεία για την αντιμετώπιση αυτής της απειλής.

Στο όνομα της καταπολέμησης του "ριζοσπαστικού Ισλάμ", οι αρχές έχουν προχωρήσει στον εγκλεισμό μεταξύ 1 και 3 εκατομμυρίων Ουιγούρων σε σύγχρονα στρατόπεδα συγκέντρωσης, στα οποία οι μειονοτικοί υπόκεινται σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εν τω μεταξύ, το Πεκίνο επιδιώκει να εξαλείψει την πολιτιστική επιρροή του Ισλάμ στη δυτική Κίνα, ισοπεδώνοντας ισλαμικά τεμενη, παρενοχλώντας πιστούς και καταπιέζοντας με διάφορους τρόπους την μουσουλμανική πίστη. Προχωρεί παράλληλα εδώ και καιρό σε μια προσπάθεια εξάλειψης βασικών πτυχών του πολιτισμού των Ουιγούρων, συμπεριλαμβανομένης της αραίωσης του πληθυσμού τους, ενθαρρύνοντας τη μετανάστευση μελών της πλειοψηφικής εθνότητας της Κίνας, των Κινέζων Χαν, στο Xinjiang. Το Πεκίνο χρησιμοποίησε επίσης το Xinjiang ως "δοκιμαστικό σωλήνα" για το καθεστώς εντατικής εποπτείας των πολιτών που το καθεστώς επιδιώκει να οικοδομήσει σε ολόκληρη την Κίνα. Όπως διέταξε ο ίδιος ο Xi από το 2014, το Κομμουνιστικό Κόμμα πρέπει να θέσει τα "όργανα της δικτατορίας (σ.μ. του προλεταριάτου)" σε κίνηση προκειμένου να αντιμετωπιστούν χωρίς "απολύτως κανένα έλεος" οι εχθροί του. Αυτό που το Πεκίνο ονομάζει "αντιτρομοκρατική εκστρατεία" μοιάζει αρκετά με τον ολοκληρωτισμό του μέλλοντος.

Από μια άποψη, αυτή η εκστρατεία ταιριάζει με την εικόνα μιας ισχυρής, ανερχόμενης Κίνας που ο Xi είναι τόσο πρόθυμος να απεικονίσει - ένα καθεστώς που αντιμετωπίζει με αμείλικτο τρόπο τις προκλήσεις ενάντια στην εξουσία του, ενώ ενεργεί με τόλμη για να ανακτήσει την παλιά δόξα και την παγκόσμια επιρροή της Κίνας. Αν όμως κοιτάξει κανείς πιο προσεκτικά, πίσω από αυτή την εικόνα θα δει να ξεπροβάλλει μια ανασφαλής κυβέρνηση που την απασχολούν έντονα οι κίνδυνοι αποσχιστικών εθνοτικών εντάσεων και πολιτικών αναταραχών, από το Xinjiang στα βορειοδυτικά μέχρι το Χονγκ Κονγκ στα νοτιοανατολικά. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι δεν πρέπει απλώς να διατηρεί την τάξη, αλλά και να αστυνομεύει άμεσα τα μυαλά των πολιτών της, προκειμένου να μην "μολυνθούν" από τον "ιό" της πολιτικής διαφωνίας. Ο στόχος των φυλακίσεων των Ουιγούρων, όπως εξηγούν τα έγγραφα του Κόμματος, είναι να απομονωθούν εκείνοι των οποίων "η αντίληψη έχει μολυνθεί από ανθυγιεινές σκέψεις".

Η κινεζική κυβέρνηση πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει την προοπτική η εμβέλεια και η σκληρότητα της καταστολής της να προκαλέσει περαιτέρω προβλήματα, είτε οδηγώντας σε περισσότερη βία στο Xinjiang είτε - όπως προειδοποιεί ένα από τα επίσημα έγγραφα - κάνοντας τις οικογένειες κρατουμένων να αρχίσουν να διαδίδουν πληροφορίες για το τι συμβαίνει "σε ολόκληρη τη χώρα". Και δεν αποτελεί ένδειξη εσωτερικής σταθερότητας ότι το Πεκίνο συχνά βλέπει το "μαύρο χέρι" της ξένης επιρροής πίσω από τις εσωτερικές του δυσκολίες και χρησιμοποιεί κατασκευασμένες φανταστικές ιστορίες προκειμένου να αποφύγει τις επιπτώσεις που δημιουργεί η ίδια του η καταπίεση. Μπορεί κανείς να φανταστεί ότι η κυβέρνηση της Κίνας βλέπει το μέλλον με μια κάποια ανησυχία, δεδομένου ότι η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, η διαφαινόμενη δημογραφική και κοινωνική κρίση και άλλες προκλήσεις θα καταστήσουν δυσκολότερη την εξασφάλιση της τάξης στο εσωτερικό της χώρας με την πάροδο του χρόνου.

Το καθεστώς του Xi παρουσιάζει ένα λουστραρισμένο εξωτερικό περίβλημα, ωστόσο, όπως συμβαίνει με πολλές δικτατορίες ανά τον κόσμο και ανά την ιστορία, ζει με τον φόβο του πώς μπορεί να αντιδράσει κάποια στιγμή ο ίδιος του ο λαός. Αυτά τα δύο πρόσωπα της κινεζικής εξουσίας είναι στενά συνδεδεμένα: η κινεζική ηγεσία ενεργεί τόσο αποφασιστικά στην καταστολή της διαφωνίας ακριβώς επειδή την φοβάται τόσο πολύ.

Αυτός είναι εξάλλου ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την γεωπολιτική συμπεριφορά της Κίνας. Η εξωτερική πολιτική είναι το πεδίο μέσω του οποίου οι χώρες επιδιώκουν να κάνουν τον κόσμο ευνοϊκό για την επιβίωση και την άνθηση των εγχώριων θεσμών τους. Έτσι και η κινεζική εξωτερική πολιτική εστιάζει έντονα στην εξουδετέρωση των ξένων απειλών για την πολιτική κυριαρχία του Κομμουνιστικού Κόμματος.

Όταν το Πεκίνο παγώνει τις σχέσεις του με τη Νορβηγία λόγω της απονομής του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης σε Κινέζο αντιφρονούντα, όταν επιτίθεται σε εχθρικά προς το κινεζικό καθεστώς tweets εργαζόμενων σε αμερικανικές εταιρείες ή όταν χρησιμοποιεί οικονομικές ή διπλωματικές κυρώσεις για να τιμωρήσει χώρες που καταδικάζουν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, αυτό που στην ουσία κάνει είναι να αντιδρά στην πιθανότητα η εξωτερική κριτική να προκαλέσει εσωτερική αστάθεια. Όταν η Κίνα επιδιώκει να υπονομεύσει την κυριαρχία και την ασφάλεια της Ταϊβάν, καταπολεμά μια βαθιά ιδεολογική απειλή με τη μορφή μιας χώρας που είναι πολιτιστικά κινεζική και έχει αναπτυχθεί υπό δημοκρατικούς θεσμούς. Όταν το Πεκίνο προσπαθεί να αποδυναμώσει και να εκτοπίσει την αμερικανική επιρροή και να δημιουργήσει μια πιο σινο-κεντρική διεθνή τάξη πραγμάτων, επιδιώκει να δημιουργήσει ένα παγκόσμιο περιβάλλον που να υποστηρίζει ή έστω να ανέχεται τα μονοκομματικά καθεστώτα. Ο αυταρχισμός και ο διεθνής αναθεωρητισμός συμβαδίζουν.

Για τις ΗΠΑ, αυτή η εξέλιξη αποτελεί ταυτόχρονα καλό και κακό νέο. Το καλό είναι ότι υπενθυμίζει πως η Κίνα δεν είναι ο "γίγαντας" τον οποίο υποδύεται. Οι Κινέζοι αξιωματούχοι δεν μπορούν να θεωρούν τη σταθερότητα του πολιτικού τους συστήματος δεδομένη και πρέπει να δαπανούν τεράστια χρηματικά ποσά και χρόνο για την προστασία της εξουσίας τους, στερώντας έτσι μέρος της γεωπολιτικής δυναμικής από την χώρα τους. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί επίσης ευκαιρίες για τις ΗΠΑ. Φωτίζοντας, αλλά και τιμωρώντας τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Xinjiang και αλλού, παρέχοντας ηθική υποστήριξη στους Κινέζους πολίτες που αναζητούν περισσότερες ελευθερίες και απλώς ακολουθώντας τις δικές της καλύτερες παραδόσεις στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής, η Αμερική μπορεί να περιορίσει την ισχύ του Πεκίνου στον μεταξύ τους ανταγωνισμό.

Τα κακά νέα είναι ότι η φύση του κινεζικού συστήματος εξουσίας είναι πιθανό να καταστήσει τον ανταγωνισμό μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου πιο επικίνδυνο και περίπλοκο. Μια χώρα που ανησυχεί συνεχώς για την τάξη στο εσωτερικό της θα μπει αναγκαστικά στον πειρασμό να χρησιμοποιήσει την εξωτερική πολιτική για να αναζωπυρώσει τον εθνικισμό και να κατευθύνει την λαϊκή δυσαρέσκεια προς εξωτερικούς "εχθρούς". Μια κυβέρνηση που είναι τόσο απασχολημένη με την αποθάρρυνση της ξένης κριτικής για την ίδια της την καταστολή θα δυσκολευτεί να επιτύχει οποιαδήποτε διαρκή διεθνή ύφεση με μια ισχυρή δημοκρατία όπως οι ΗΠΑ, η οποία δεν συνηθίζει να απαξιώνει την ανησυχία για τα δικαιώματα των άλλων στο πλαίσιο της διπλωματία της, τουλάχιστον για μεγάλο διάστημα.

Τα Xinjiang Papers δείχνουν πόσο εύθραυστη είναι μια αυταρχική Κίνα. Και με αυτόν τον τρόπο, μας υπενθυμίζουν πόσο τεράστιο παραμένει το χάσμα μεταξύ των ΗΠΑ και του βασικού διεθνούς ανταγωνιστή της.

Του Hal Brands

Πηγή: Bloomberg View

Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...