To Top
17:34 Σάββατο
23 Σεπτεμβρίου 2017
Επόμενο
Προηγούμενο
Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος από το Α ως το Ω
ΑΡΧΙΚΗΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος από το Α ως το Ω
  03 Ιουλίου 2017, 11:53 πμ  

Έχοντας κάνει πάνω από 1400 παραστάσεις στο εξωτερικό τα τελευταία 35 χρόνια, ο Θεόδωρος Τερζόπουλος θα μπορούσε να θεωρηθεί, όχι άδικα, ένας ουσιαστικός και επίμονος πρεσβευτής του ελληνικού πολιτισμού στα πέρατα του κόσμου. Η περίφημη μέθοδός του, που εστιάζει και αξιοποιεί την απεριόριστη ενεργειακή δύναμη του ανθρώπινου σώματος, διδάσκεται στις σημαντικότερες θεατρικές ακαδημίες παγκοσμίως, από την Κίνα και τη Ρωσία, μέχρι την Αμερική και την Πολωνία. Σε λίγες μέρες, ο διεθνής Έλληνας θεατράνθρωπος θα παρουσιάσει τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, στο πλαίσιο της Πάφου Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2017, με τη Δέσποινα Μπεμπεδέλη στον ρόλο της Εκάβης. Στην παράσταση, «η κεντρική ιδέα είναι η συνάντηση ηθοποιών από διχοτομημένες πόλεις, η ιδέα της γεωγραφικής διχοτόμησης αλλά και της οντολογικής», εξηγεί ο σκηνοθέτης. «Στην παράσταση ακούγονται έξι γλώσσες –εβραϊκά, αραβικά, βοσνιακά, κροατικά, τούρκικα και ελληνικά. Με τις “Τρωάδες” στέλνουμε μια ευχή να έρθει μια μέρα που θα αλλάξει ο κόσμος. Να επικρατήσει η ειρήνη, η συμφιλίωση και ο διάλογος ανάμεσα στους ανθρώπους και τους λαούς».
Η παράσταση είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Γιάννη Κουνέλλη, φίλου και συνεργάτη του Θεόδωρου Τερζόπουλου.

Απουσία: «Η απουσία παιδείας και ιδεολογίας είναι η αιτία της κρίσης σήμερα στην Ελλάδα. Όμως, τα πάντα είναι μέσα μας. Η ιδεολογία, η φιλοσοφία, η οντολογία του κορμιού. Η πρωταρχική μας ύλη είναι το σώμα. Κι εμείς σήμερα το έχουμε υποβάλει σε μια επανάληψη μηχανικών κινήσεων ακυρώνοντάς το, κάνοντάς το παθητικό, έτοιμο να δεχθεί τα πάντα. Διανύουμε την εποχή του homo televisius. Οι άνθρωποι ζουν μέσα σε ένα παθητικό σώμα, καθηλωμένο μπροστά σε μια τηλεόραση ή σε έναν υπολογιστή, ενώ οι αρχαίοι Έλληνες έλεγαν: σώμα και πνεύμα, Διόνυσος και Απόλλωνας».

Βαρβαρότητα: «Το κόψιμο του ομφάλιου λώρου του ανθρώπου από την κοινωνία και το κοινωνικό γίγνεσθαι είναι μια μορφή βαρβαρότητας, μια εκδήλωση φασισμού». 

Γήρας: «Τα καλά γεράματα είναι μεγάλο ζήτημα. Και καλά γεράματα σημαίνει συμφιλίωση με τον θάνατο ήδη από τη νεότητα. Ο φόβος του θανάτου οδηγεί με σιγουριά στα κακά γεράματα. Προσπάθησα από νωρίς να εξοικειωθώ με την ιδέα του θανάτου, για να γεράσω καλά. Και πιστεύω πως είμαι σε καλό δρόμο. Γιατί τα γηρατειά πλέον είναι μία μεγάλη περίοδος της ανθρώπινης ζωής».

Δάνειο: «Η έννοια του δανείου, πέρα από την τρέχουσα, καθημερινή διάσταση της λέξης (τα χρέη και τα οικονομικά δάνεια της Ελλάδας και των Ελλήνων), έχει πολύ ενδιαφέρον. Το παρατηρώ στην εικόνα κάποιων ανθρώπων οι οποίοι δανείζονται την εικόνα κάποιων άλλων για να υπάρχουν».
Ελληνικότητα: «Ελληνικότητα είναι οι ανοιχτοί ορίζοντες. Πάντα λέω στους νέους στην Ελλάδα να ταξιδεύουν στο εξωτερικό και να δείχνουν τη δουλειά τους έξω, μπας και ξεφύγουμε από την εσωστρέφεια που μας μαστίζει».

Εικόνα: «Πάντα με συνοδεύει η εικόνα της μάνας μου να ασβεστώνει το σπίτι και τις αυλές, μέσα στη μεγάλη μας φτώχεια να λάμπει το σπιτικό μας, και παράλληλα να κάνει χρηστή οικιακή οικονομία με δύο δράμια φακές και φασόλια, για να έχουμε να βγάλουμε τον χειμώνα. Αυτό έχουμε τώρα. Λίγα πράγματα, που πρέπει να δούμε πώς θα τα αξιοποιήσουμε και θα τα αβγατίσουμε. Πάνε, τέλειωσαν οι εποχές της ψευδοευδαιμονίας. Και ευτυχώς, δηλαδή. Για να εστιάσουμε, επιτέλους, στην ουσία. Για να κάνουμε μια νέα, υγιή αρχή. Για να κοιτάξουμε μπροστά, να δούμε έναν νέο ορίζοντα. Γιατί, παρά τα όσα προβλήματα έχουμε να αντιμετωπίσουμε, η Ελλάδα παραμένει για μένα η ομορφότερη χώρα του κόσμου».

Ζωή: «Πρέπει να ζούμε την κάθε στιγμή στο τώρα της. Να μην αναβάλλουμε για αύριο αυτό που μπορούμε να ζήσουμε σήμερα. Να μη δίνουμε πίστωση στη ζωή».

Ήττα: «Τη βίωσα από πολύ μικρός. Αποτελεί σημαντικό υλικό και στη ζωή μου και στην τέχνη μου. Πιστεύω ότι η τέχνη δημιουργείται όχι μέσα από την κλίμακα της νίκης ή του νικητή, αλλά του ηττημένου ή της ήττας. Ως ηττημένος κρίνεις. Ως νικητής ισοπεδώνεις».

Θάνατος - Θεός - Θέατρο: «Αναζητώντας τον Θεό μέσα από το θέατρο, συναντούμε διαρκώς τη μάσκα του θανάτου».

Κουνέλλης Γιάννης: «Η παράσταση είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Γιάννη Κουνέλλη, του αγαπητού μου πνευματικού φίλου και μοναδικού συνεργάτη, ο οποίος έχει δημιουργήσει για τις παραστάσεις μου, όλα αυτά τα χρόνια που συνεργαζόμαστε, δώδεκα σκηνικές εγκαταστάσεις. Αυτή για τις “Τρωάδες” θα ήταν η δέκατη τρίτη. Είχαμε έρθει στην Πάφο και ήταν τρισευτυχισμένος. Αγαπούσε πολύ τους Κυπρίους, ελάτρεψε την Πάφο. Ήταν εξαιρετική η φιλοξενία της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας. Είχαμε κάνει κάποιες σκέψεις για το σκηνικό. Είχε ταυτιστεί με τον υπότιτλο που είχαμε βάλει στην παράσταση –”Τα τείχη της ντροπής”– και ήθελε πάνω σε αυτή την ιδέα να φτιάξει μια μεγάλη, επικού μεγέθους σκηνική εγκατάσταση. Έφυγε ο Γιάννης και βέβαια ήταν ένα ξάφνιασμα για εμάς όλους. Δεν το πιστεύαμε. Και ακόμα και τώρα δεν θέλω να το πιστέψω».  

Λάθη: «Αν θέλεις να εξελιχθείς, πρέπει να παραδέχεσαι τα λάθη σου, χωρίς όμως ενοχικά πλέγματα σαν αυτά που δημιουργούν οι θρησκείες και τα δόγματα. Όταν το λάθος μάς ενοχοποιεί, εξέλιξη δεν υπάρχει».

Μέθοδος: «Το σώμα καθοδηγεί τη γλώσσα. Δεν έχει σημασία αν είναι ελληνικά ή ιταλικά. Το σώμα, η ανάσα, η ενέργεια χρωματίζουν, δίνουν υπόσταση στο νόημα του λόγου ή στη γλώσσα. Το σώμα της Κάλλας ήταν όλο ένα αντηχείο. Ανέπνεε ακόμα και από το αυτί της, το δάχτυλό της. Και ήταν μοναδική. Λέω συχνά στους μαθητές μου: Βρείτε τη δική σας γλώσσα στην τέχνη σας, το δικό σας πλαίσιο, τις δικές σας ιδέες».

Μπεμπεδέλη Δέσποινα: «Είναι η πρώτη φορά που συνεργάζομαι με αυτή τη μοναδική καλλιτέχνιδα. Σπάνια περίπτωση ηθοποιού και ανθρώπου. Μεγαλειώδης. Σαν να κουβαλάει όλη την παράδοση των μεγάλων σχολών του 20ού αιώνα. Μου θυμίζει μια πλευρά της τη μεγάλη Ρωσίδα ηθοποιό Άλα Ντεμίτοβα. Με τη Δέσποινα Μπεμπεδέλη έχουμε μια εξαιρετική συνεργασία. Δεν το πίστευα ότι θα ήθελε η ίδια να πάρει τη θέση της μαθήτριας –και το κάνει άριστα. Μπήκα και εγώ στη θέση του δασκάλου, που διδάσκεται, όμως, από τη μαθήτριά του. Συναντηθήκαμε αρκετά αργά, ενώ είχα δει παραστάσεις της στο παρελθόν. Η συνεργασία μας προέκυψε τυχαία. Στη Λευκωσία, στη συνέντευξη τύπου της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας, όπου είχα κληθεί, την ώρα που μιλούσα εγώ, βλέπω την Μπεμπεδέλη να μπαίνει. Και εντελώς αυθόρμητα είπα: “Ήρθε και η Εκάβη. Δέχεστε να παίξετε την Εκάβη;” Αυτή χαμογέλασε και μετά αγκαλιαστήκαμε, φιληθήκαμε και είπαμε “Θα το κάνουμε”. Και το κάναμε. Είμαι πολύ χαρούμενος με αυτή τη συνεργασία, γιατί μας δόθηκε η ευκαιρία –και σε μένα και στους νέους ηθοποιούς της παράστασης– να συνεργαστούμε με μία σπουδαία ηθοποιό, που φέρει την ιστορία του θεάτρου μας. Όμως και οι νέοι ηθοποιοί της παράστασης είναι όλοι εξαιρετικοί: η Νιόβη Χαραλάμπους, ο Προκόπης Αγαθοκλέους, ο Ανδρέας Φυλακτού, η Εβελίνα Αραπίδη, η Ajla Hamzic (Βοσνία), η Hadar Barabash (Ισραήλ), η Sara Ipsa (Κροατία), η Evelyn Asouant (Συρία), ο Erdogan Kavaz».

Νέα γενιά: «Οι νέοι δεν αγαπήθηκαν ποτέ στην Ελλάδα. Οι νέοι έπρεπε να διευθύνουν τους φορείς του πολιτισμού. Οι 35ρηδες και οι 40ρηδες. Εμένα, όταν μου προτάθηκαν θέσεις, ακόμα και πριν από δέκα χρόνια, είπα “είμαι μεγάλος”. Δείτε τους νέους, λοιπόν. Αυτοί έχουν την ενέργεια, την αγωνία του κόσμου που ζουν. Τι βάζετε μεγάλους ανθρώπους σε θέσεις νευραλγικές; Αυτή η γεροντοπληξία και η γεροντολαγνεία σε αυτή τη χώρα, που δεν λέει να ανανεωθεί… Οι νέοι θα φέρουν το καινούριο. Σε αυτούς πιστεύω. Και τώρα που ήρθε η κρίση, τι κάναμε; Πετάξαμε τους νέους στον δρόμο. Άνεργους, ξεκρέμαστους, χωρίς καν δικαίωμα στο όνειρο. Πρέπει οι μεγαλύτερες γενιές να περιθάλψουμε τους νέους».

Ξανά: «Ξανά, ξαναζώ σε αυτή τη χώρα τα ίδια και τα ίδια πολιτικά σενάρια και κοινωνικά ζητήματα. Τίποτα δεν λύνεται, τίποτα δεν προχωράει. Είναι σαν αυτή η χώρα να μην έχει πάει μπροστά ούτε ένα βήμα. Σαν να έχει χάσει την ταυτότητά της, να μην έχει κέντρο, να μην έχει μέλλον. Ξανά καθηλωμένη στην καθημερινή μιζέρια, σαν να μην μπορεί να διασχίσει το παρόν για να προχωρήσει στο μέλλον».



Ομάδα: «Όσο και αν ταξιδεύω μόνος μου σκηνοθετώντας στο εξωτερικό, νοσταλγώ πάντα την ομάδα του Άττις, που είναι και η οικογένειά μου. Πιστεύω ότι η ομάδα είναι ένας μικρός πυρήνας. Και πολλές δημιουργικές ομάδες-πυρήνες μπορούν ίσως να βοηθήσουν λίγο στην αλλαγή των πραγμάτων. Η ομάδα κοιτάει στο μέλλον. Η μονάδα συνήθως στον τάφο».

Πίστη: «Να πιστεύεις και να αμφισβητείς αυτό που πιστεύεις».
Πατέρας: «Ο πατέρας μου ήταν φίλος του κρασιού. Όταν μεθούσε, έλεγε μια σουρεαλιστική φράση απευθυνόμενος σε μένα, την οποία ποτέ δεν μπόρεσα να αποκωδικοποιήσω: “Πουλιά και πλάνα τα λένε αεροπλάνα”. Και τελικά όντως σε όλη τη ζωή μου είμαι στα αεροπλάνα και στα πλάνα».

Ρήξη: «Αναγκαίο στοιχείο της ζωής μας και της δουλειάς μας, γιατί μέσα από αυτή υπάρχει και η μεταβολή και η εξέλιξη. Χωρίς ρήξη παραμένουμε στάσιμοι. Οι ρωγμές δημιουργούν νέες σκέψεις, νέες πρακτικές, νέες αποφάσεις, νέους προορισμούς».

Σιωπή: «Εμπεριέχει όλους τους ήχους και τις λέξεις. Η σιωπή είναι ο χρόνος του θανάτου και ο χώρος της ζωής».

Σκηνικό: «Το σκηνικό της παράστασης είναι ένα δείγμα του αφιερώματος στη μνήμη του Γιάννη Κουνέλλη. Πρόκειται για μικρή, ταπεινή σκηνική εγκατάσταση, που έκανα με υλικά που παραπέμπουν στις δικές του δημιουργίες. Θα υπάρχουν περίπου τετρακόσια ζευγάρια στρατιωτικές μπότες πάνω στη σκηνή, από τους διάφορους πολέμους».

Τρωάδες: «Είναι η τραγωδία του 21ου αιώνα, με τους πολέμους, την προσφυγιά, τη φτώχεια, τις εξορίες και το αίμα να κυλάει άφθονο σε όλο τον κόσμο. Στην παράστασή μας η κεντρική ιδέα είναι η συνάντηση ηθοποιών από διχοτομημένες πόλεις, η ιδέα της γεωγραφικής διχοτόμησης, αλλά και της οντολογικής. Στην παράσταση ακούγονται έξι γλώσσες –εβραϊκά, αραβικά, βοσνιακά, κροατικά, τούρκικα και ελληνικά. Θα υπάρχουν υπότιτλοι, φυσικά. Πρόκειται για μια διαπολιτισμική συνθήκη, αλλά με έναν υπερπολιτισμικό τρόπο, μέσα από τη μέθοδό μου, όπου συναντώνται όλες αυτές οι παραδόσεις. Με τις “Τρωάδες” κάνουμε ένα σινιάλο για την ειρήνη, στέλνουμε μια ευχή να έρθει μια μέρα που θα αλλάξει ο κόσμος. Να επικρατήσει η ειρήνη, η συμφιλίωση και ο διάλογος ανάμεσα στους ανθρώπους και τους λαούς».

Τεχνολογία: «Όλος αυτός ο θρίαμβος της τεχνολογίας και η ισοπέδωση πολλών ανθρώπινων αρχών και αξιών έχει εδραιώσει ένα νέο Άουσβιτς».

Υπομονή: «Από πολύ μικρός άσκησα την υπομονή μου, γιατί μετά τον Εμφύλιο βρέθηκα από τη μεριά των ηττημένων. Υπέμεινα πολλά τότε, αλλά και πολύ αργότερα, με την παράσταση των “Βακχών”, όταν δέχθηκα απίστευτες επιθέσεις από τους Έλληνες “λόγιους-κριτικούς”. Τότε, η υπομονή μου και η επιμονή μου ατσαλώθηκαν, όπλα πολύτιμα σε αυτή τη δύσκολη περιπέτεια που είναι η τέχνη του θεάτρου».

Φόβοι: «Θα χρησιμοποιήσω τη φράση του δασκάλου μου, του Χάινερ Μίλερ: “Ο φόβος είναι η μάσκα του θανάτου”. Σε ό,τι αφορά τους προσωπικούς μου φόβους, φοβάμαι το κράτος και τις δημόσιες υπηρεσίες».

Χιούμορ: «Στις πιο δύσκολες στιγμές, όταν δεν διαφαίνεται καμία ορατή λύση στον ορίζοντα, το καταφύγιό μου είναι το χιούμορ. Και συνήθως τότε μιλάω με φίλους που έχουν χιούμορ και όταν ξαναεπιστρέφω στο πρόβλημα, αυτό λύνεται διά μαγείας από μόνο του».

Ψέματα: «Στο θέατρο, αναζητώντας την αλήθεια, όπως λέμε, δεν κάνουμε τίποτα άλλο από το να ζυμώνουμε και να ζυμωνόμαστε με το ψέμα. Όλη αυτή η προσπάθεια της αναζήτησης της αλήθειας στην τέχνη δεν είναι παρά ένα πολύ μεγάλο ψέμα. Η αλήθεια στην τέχνη είναι ένα πολύ μεγάλο, λυτρωτικό ψέμα».

Ώρα να…: «… παλέψουμε για έναν καλύτερο κόσμο».

INFO: «Τρωάδες» του Ευριπίδη», Πάφος Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2017, 7–8 Ιουλίου, στις 20.30. Διάρκεια: 90΄.

  Ιωάννα Μπλάτσου   
Σχολιάστε την Είδηση

Τα σχόλια εκφράζουν ΜΟΝΟ τις απόψεις των χρηστών που τις δημοσιεύουν, τις οποίες και δεν υιοθετεί το philenews.com. Προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.