To Top
19:30 Τρίτη
16 Ιανουαρίου 2018
Επόμενο
Προηγούμενο
PASHIAS: Ένας περφόρμερ στο Μουσείο
ΑΡΧΙΚΗΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ PASHIAS: Ένας περφόρμερ στο Μουσείο
  04 Δεκεμβρίου 2017, 10:17 πμ  

Μιλήσαμε λίγο πριν φύγει για Βραζιλία, ένα μήνα περίπου πριν. Τον συναντώ ένα σχεδόν 24ωρο μετά την επιστροφή του. Ήταν συγκλονιστικό αυτό που έζησα, θα μου πει για το περφόρμανς διαρκείας 63 ωρών που έκανε, λίγες μέρες πριν τοποθετήσει ξανά τον εαυτό του - σε άλλη μια μοναδική εμφάνισή του - στην αρχαιολογική συλλογή Γεωργίου και Νεφέλης Τζιάπρα Πιερίδη, στο Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου. 

«Το σώμα μπορεί να αντισταθεί σε οποιαδήποτε συνθήκη. Δύσκολο αλλά εφικτό» θα μου πει, ως μια ουσιαστική συνειδητοποίησή του, απέναντι στην τελευταία του περφόρμανς στο SESC Consolação του Σάο Πάολο. Πώς είναι να βρίσκεται σ’ ένα περιστρεφόμενο καρουζέλ πέντε ώρες κάθε φορά, για 13 μέρες, πέρα από ιλιγγιώδες; «Ήταν συναρπαστικό» θα απαντήσει. «63 πλούσιες ώρες».

Το να τοποθετείς τον εαυτό σου ως έργο και μάλιστα σε ένα μουσείο, δεν είναι καθόλου εύκολο εγχείρημα. Γι’ αυτό για τον εικαστικό PASHIAS, αυτή η πρακτική «είναι διαφορετική από ένα performance art έργο. Δεν ταυτίζομαι με τη χρονική διάρκεια ενός έργου, δεν έχω πειστεί για την αναγκαιότητά της, αν δεν φωνάζει η ιδέα πως χρειάζεται όντως χρόνο για να πάρει την τελική της μορφή. Στο Σάο Πάολο αυτή η ιδέα δούλεψε. Γιατί υπήρχε η διαδικασία της συμμετοχής και της διαδραστικότητας - η αναγκαιότητα δημιουργίας σχέσεων μέσα από το πέρασμα του χρόνου. Υπήρχε το στοιχείο της "περιστροφής" σε όλα τα επίπεδα».

Εξηγεί πως το έργο του ονομαζόταν «Concave»: ένας καθρέφτης με εσωτερικό κύρτωμα, που παράγει αντανάκλαση αλλά με κάποιο βαθμό παραμόρφωσης και «αντιστροφής», σε συνάρτηση με μία τεχνητή λίμνη νερού. «Με παράμετρο πως ποτέ δεν θα δω το κοινό στα μάτια, αλλά μόνο τη δική μου αντανάκλαση, του ζητάω με ένα κουτάλι να βοηθήσει να καταναλώσω την εικόνα μου», λέει εξηγώντας πως το έργο έχει αναφορές στο μύθο του Νάρκισσου. Μια πρωτότυπη ιδέα, που αρχικά φαντάζει διασκεδαστική προσκαλώντας σε να διεισδύσεις στον κόσμο ενός καρουζέλ με μια ελαφρότητα που επιτρέπει όμως στο θεατή να εισχωρήσει βαθύτερα στη συνέχεια.  

«Αν και ακούγεται πολύ περιορισμένο το λεξιλόγιο επικοινωνίας και ανταλλαγής μαζί με το κοινό θα εκπλαγείς για τα είδη επικοινωνίας που είχαν αναπτυχθεί: φιγούρα μητρότητας, πατρότητας, φλερτ, εμπάθειας, συμπάθειας, απόρριψης». Θυμάται μάλιστα μια μοναδική στιγμή. «Ξέρεις ένας τρόπος να δεις τελικά την πραγματική εκδοχή του εαυτού σου είναι μέσω ενός άλλου ανθρώπου. Την περφόρμανς την έκανα φορώντας ένα κίτρινο ένδυμα. Μια απ’ τις μέρες στο μουσείο είδα με την άκρη του ματιού μου μια φιγούρα που ήταν πανομοιότυπα ντυμένη μαζί μου. Της ζήτησα με μία χειρονομία να έρθει κοντά. Είχε για κόσμημα στο λαιμό ένα κουτάλι που έφτιαξε η ίδια. Απίστευτο. Σαν εικαστικό έκθεμα ήταν η ίδια ακριβώς μαζί μου. Έμεινε εκεί για 45 λεπτά και ήταν η μόνη που είδα στα μάτια. Αποτελούσε την αντανάκλασή μου. Ήταν η πιο συγκινητική στιγμή όλων των ημερών». 

Θεωρείς πως ένα ώριμο, ψαγμένο κοινό θα μπορούσε να επικοινωνήσει καλύτερα με το έργο σου; Όχι, τον καθημερινό άνθρωπο ψάχνω για κοινό μου. Με οποιοδήποτε βαθμό παιδείας και εμπειριών. Ίσως το κυπριακό κοινό να έχει πιο αυξημένες άμυνες στο άγνωστο και στο τι αφήνει να εισχωρήσει στα δικά του πλαίσια. Δεν χρειάζεται όμως εξοικείωση, χρειάζομαι μόνο σαράντα λεπτά από το χρόνο του. Το άγνωστο έχω ευθύνη να το μετατρέψω σε προβληματισμό, σε ερώτηση και ανταλλαγή. Το κοινό έχει τη δική του ευθύνη, παραμένοντας δεκτικό σε ερεθίσματα και «ανοιχτό» σε διαφορετικές απόψεις.

Είναι ενδιαφέρον το τι συμβαίνει μετά από κάθε περφόρμανς. Πώς αντιδρά αλήθεια το κοινό; Το τι ακούω μετά από κάθε περφόρμανς αποτελεί και έναν από τους λόγους που συνεχίζω την πρακτική αυτή. Δεν έχω επιδιώξει ποτέ να φτάσει το κοινό στο δικό μου σκεπτικό - μπορεί σε τελική ανάλυση να είναι και ασήμαντο. Μου αρκεί να μου πεις πως κάτι σε άγγιξε με βάση τη δική σου σκέψη, ανάγνωση και προβληματισμό. Πως κάτι σου έχει θυμίσει. Από τη μια έχω ευθύνη να δημιουργήσω κάτι πολύ συμπαγές και στερεό, που την ίδια στιγμή να έχει αρκετές ρωγμές, για να διεισδύει το κοινό και να οδηγηθεί εκεί που το ίδιο θέλει. Είναι μια οξύμωρη μορφή δημιουργίας, κάτι πολύ συγκεκριμένο και την ίδια ώρα οικουμενικό. 

Τελικά πού καταλήγει μια περφόρμανς σου; Δεν θα έλεγα πως έχει κατάληξη.  Είναι ένα γεγονός που τελειώνει. Το τι απομένει απ’εκεί και πέρα μεταφέρεται μαζί με το θεατή. Είναι μια κοινή εμπειρία σωμάτων.

Απ’ την πλευρά σου βιώνεις έντονα την κάθε μία εμφάνισή σου; Ναι, αλλά την ίδια στιγμή δεν ξεχνάω πως όλο αυτό είναι τεχνητό. Η τέχνη δεν αποτελεί αναπαράσταση, αλλά ούτε και αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής. Αντιστέκομαι σ’ όλη αυτή τη φιλοσοφία. Όπως και σε μορφές τέχνης που αποσκοπούν στη δραματοποίηση. Δεν θεωρώ επιτυχία εξάλλου το να δημιουργήσω συναισθήματα. Ούτε να φύγεις εκείνη τη στιγμή με ένα δάκρυ. Αλλά να επιστρέψει αυτό που έχεις δει στο μυαλό σου σαν σκέψη, ερωτηματικό, ανάμνηση όταν πρέπει.

Η δουλειά σου εξάλλου έχει πάντοτε αναφορές στη μυθολογία και την ιστορία. Τι ακριβώς θα δούμε στη συλλογή Τζιάμπρα Πιερίδη στο Πολιτιστικό της Τράπεζας Κύπρου; Το όλο εγχείρημα ξεκίνησε από το 2014 με την επιμελητική έρευνά μου και το ζωντανό έργο που πήρε μέρος για το Διεθνές Φεστιβάλ Σύγχρονης Τέχνης της Τουλούζης, προσπαθώντας να συνδυάσω το εκθεσιακό πλαίσιο ιστορικών εκθεμάτων με τη σύγχρονη μορφή έκφρασης. Αυτό που μου κίνησε το ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη συλλογή ήταν μια σειρά από ασβεστολιθικά αγαλματίδια  της σειράς «υπηρετών του ναού» - μία κατεξοχήν κυπριακή μορφή γλυπτικής από τον 5ο αιώνα μέχρι τα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ., η οποία καταγράφεται ως πιθανή προσφορά σε θεότητες ή ενθύμιο γιορτών για τον επιτυχή απογαλακτισμό παιδιών. Η ζωντανή παρουσία μου μέσα από το έργο «Temple-boy» - θα πάρει τη θέση ενός «υπηρέτη» του μουσείου, επισημαίνοντας την ιδιότητα της τέχνης - και κατ’επέκταση του καλλιτέχνη - να εξυπηρετεί την ανάγκη τέρψης και διαπαιδαγώγησης ενός κοινωνικού συνόλου. Το έργο «Temple-boy» - ζωντανό performance και εκθεσιακή εγκατάσταση, επιχειρεί την έναρξη μίας διαδικασίας κατανάλωσης, προσφοράς, μεταμόρφωσης και επικοινωνίας, η οποία εξερευνά τη μουσειακή ιδιότητα διατήρησης και διαφύλαξης της ιστορικής κληρονομιάς, ως συλλογική και ατομική προσπάθεια ανασύνθεσης και δημιουργίας.

Μια εβδομάδα μετά την περφόρμανς θα ακολουθήσει έκθεση, που αποτελεί κομμάτι αυτής της έρευνας. Σίγουρα υπάρχουν αντικείμενα, θραύσματα, ιδέες - σαν ίχνη ενός γεγονότος που έχει ήδη γίνει, που ανήκει στο παρελθόν, αλλά και μια κατάσταση που δημιουργείται εκ νέου με την προοπτική ανασκόπησης.

Το ζωντανό performance του PASHIAS δίνεται στις 07/12, 20:30 και τα εγκαίνια της εικαστικής έκθεσης στις 14/12, 20:30. Διάρκεια 15/12  - 15/01/18, Δευ.-Κυρ. 10:00-19:00. Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου, Φανερωμένη. 

  Χριστίνα Σκορδή      Ilya Pusenkoff   
Σχολιάστε την Είδηση

Τα σχόλια εκφράζουν ΜΟΝΟ τις απόψεις των χρηστών που τις δημοσιεύουν, τις οποίες και δεν υιοθετεί το philenews.com. Προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.