To Top
Επόμενο
Προηγούμενο
Το παιχνίδι της χαράς
ΑΡΧΙΚΗGOING OUTΓΝΩΜΕΣ • Το παιχνίδι της χαράς
Τελευταία Ενημέρωση: 17 Δεκεμβρίου 2019, 11:15 πμ
Ευτυχώς, για αρκετές δεκαετίες κανείς δεν με ρώτησε ποια βιβλία σημάδεψαν την παιδική μου ηλικία και με έκαναν διά βίου αναγνώστρια. Γιατί δεν θα τολμούσα να ομολογήσω την αλήθεια. Θα ξεγλιστρούσα απαντώντας για τα αγαπημένα βιβλία της πρώτης εφηβείας, που ήταν κυρίως η ελληνική λογοτεχνία της γενιάς του ’30 (Βενέζης, Μυριβήλης, Τερζάκης, Θεοτοκάς...).
 
Ουφ! Κατάφερα να ολοκληρώσω την πρώτη παράγραφο χωρίς να αποκαλύψω το κρυμμένο για χρόνια μυστικό μου. Γιατί ίσως το πιο σημαντικό βιβλίο των παιδικών μου χρόνων ήταν μια παλιομοδίτικη αμερικανιά, αφού είχε εκδοθεί το 1913, δηλαδή πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο... Γι’ αυτό και δεν θα τολμούσα να ομολογήσω την αλήθεια.

Συγγραφέας του ήταν η Ελεάνορ Πάρκερ (1868-1920) και είχε τον τίτλο Πολυάννα ή Το παιχνίδι της χαράς. Η ιστορία ήταν απλοϊκή και βεβαίως με χάπι εντ. Μια πάμφτωχη μικρούλα, ορφανή από μητέρα, με πατέρα ιεραπόστολο (αν θυμάμαι καλά), περιμένει κάθε χρόνο, τα Χριστούγεννα, τη μία και μοναδική «πολυτέλεια» που ομορφαίνει τη ζωή της: το δώρο της Αρχιεπισκοπής. Αλλά μια χρονιά γίνεται κάποιο μπέρδεμα και, αντί για την κούκλα ή το φόρεμα που περιμένει ανυπόμονα, παίρνει ένα... ζευγάρι δεκανίκια. Δυο πατερίτσες. Ο μπαμπάς της τη βρίσκει το βράδυ να κλαίει. Και προσπαθεί να την παρηγορήσει. «Πρέπει να σε μάθω να παίζεις το παιχνίδι της χαράς», της λέει. «Έτσι, μικρή μου, θα χαίρεσαι με ό,τι κι αν σου συμβαίνει». «Μα πώς να χαρώ που μου έστειλαν δεκανίκια;» αντιδρά εκείνη. «Α, αυτό είναι το πιο εύκολο. Να χαρείς γιατί δεν τα χρειάζεσαι». Κάπως έτσι έχω κρατήσει στη μνήμη μου το παιχνίδι της χαράς. Διάβασα και το υπόλοιπο βιβλίο, βέβαια, αλλά ούτε που το θυμάμαι. Το σημαντικό ήταν για μένα να μάθω να παίζω το παιχνίδι της χαράς. Και (νομίζω ότι) τα κατάφερα. Και το παίζω μέχρι σήμερα, δηλαδή για παραπάνω από μισό αιώνα.
 
Πού θέλω να καταλήξω; Είναι απλό. Τελικά, άχρηστο διάβασμα δεν υπάρχει. Μπείτε σε ένα βιβλιοπωλείο και διαλέξτε ό,τι σας αρέσει. Χαρίστε βιβλία σε όσους αγαπάτε, μικρούς και μεγάλους. Κι έναν αναγνώστη/-στρια να δημιουργήσετε, κέρδος είναι, αφήστε που θα σας ευγνωμονεί για μια ζωή. Γιατί με τόσους χάρτινους ήρωες πρόθυμους να τον/την συντροφέψουν όποτε τους αναζητήσει, ποτέ δεν θα νιώσει μοναξιά! Επιπλέον, μόνο με την κατακτημένη στο σπίτι συνήθεια της ανάγνωσης μπορεί κάποτε να ξεκολλήσουμε από τις θλιβερές θέσεις που μας επιφυλάσσει κάθε τριετία το Pisa, ο εφιάλτης των εκπαιδευτικών μας... Γιατί τα αποτελέσματα του Pisa, τουλάχιστον στο πεδίο της ανάγνωσης και κατανόησης κειμένου, θα έπρεπε να προβληματίσουν περισσότερο τους γονείς...
 
Σπουδαίο επίτευγμα της τεχνολογίας το βιβλίο! Δεν χρειάζεται φορτιστή και ηλεκτρικό ρεύμα για να «δουλέψει» και με μια καρτούλα για σελιδοδείκτη ξέρετε πάντα πού σταματήσατε. Επιπλέον, καθώς είναι τελείως αθόρυβο –μολονότι κουβαλάει τόσες λέξεις–, σας επιτρέπει, ενώ το διαβάζετε, να ακούτε τον κόσμο γύρω σας: τη μουσική, τον αέρα που φυσά ανάμεσα στα δέντρα, τη βροχή που πέφτει στο τζάμι, τη φωτιά που τριζοβολά στο τζάκι...
 
Γονείς, θείοι και παππούδες, μη διστάσετε να χαρίσετε βιβλία ακόμα και στα μικρότερα παιδιά της οικογένειας. Διαβάστέ τά τους μεγαλόφωνα και χτίστε άλλη μια πολύτιμη σχέση ανάμεσά σας, που θα την ανακαλούν με νοσταλγία στην ενήλικη ζωή τους...
 
ΥΓ: «Όπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί, όπου και να θολώνει ο νους σας, μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη», γράφει ο Ελύτης. Ίσως αυτό είχε κατά νου ο Γιώργος Ιωάννου, όταν, σε μια δύσκολη περίοδο της ζωής του, ανοίγει ένα βιβλιαράκι με κείμενα του Σκιαθίτη και, όπως γράφει, «αντί να διαβάσω πήρα να προσεύχομαι». Μου το θύμισε η καλή φίλη και ακάματη αναγνώστρια-ερευνήτρια Πόλυ Χατζημανωλάκη, που μας έδωσε πρόσφατα το Βωβόν ξύλον – Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: κατάθεση ερευνητικής ανάγνωσης (εκδ. Εύμαρος), μια προσωπική αφήγηση ή το ημερολόγιο μιας ερευνητικής ανάγνωσης πάνω στο έργο του Παπαδιαμάντη. Σε αυτόν τον κακοντυμένο και λιγομίλητο επαρχιώτη, «που θα κέρδιζε πολλά σαν συγγραφέας, επειδή είχε χάσει πολλά σαν άνθρωπος», αναφερόταν πριν από κάμποσα χρόνια και ο πρόωρα χαμένος Κωστής Παπαγιώργης, στο βιβλίο του Αλέξανδρος Αδαμαντίου Εμμανουήλ (εκδ. Καστανιώτη). Δύο βιβλία που θα σας υποχρεώσουν να (ξανα)διαβάσετε τον κοσμοκαλόγερο των γραμμάτων μας, με διαφορετική, πιο φρέσκια και διεισδυτική ματιά. Κι αν, μέρες που είναι, βρεθείτε στην Αθήνα, φροντίστε να δείτε Το άνθος του γιαλού, μια πρωτότυπη θεατρική σύνθεση έργων του Παπαδιαμάντη, στο Θέατρο «Εξαρχής».


Φιλgood, τεύχος 251.
  Πόπη Μουπαγιατζή   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...