To Top
20:16 Τετάρτη
22 Ιανουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
65 χρόνια «Φ»: Χύνεται και μυρίζει καυτό μελάνι
ΑΡΧΙΚΗΚΟΙΝΩΝΙΑΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ • 65 χρόνια «Φ»: Χύνεται και μυρίζει καυτό μελάνι
  09 Δεκεμβρίου 2019, 12:33 μμ  
7 Δεκεμβρίου 1955, κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Ο Φιλελεύθερος». Ήταν ημέρα Τετάρτη, πρωί, και στους δρόμους, στα καφενεία και σε άλλους χώρους σύναξης μιλούσαν για τη νέα εφημερίδα που εμφανίστηκε στον εγχώριο Τύπο κι ήταν μάλιστα πρωτοποριακή: 12 σελίδες –ποτέ ξανά μέχρι τότε εφημερίδα να ‘χει τόσες πολλές σελίδες–, με δύο σκίτσα στο εξώφυλλο και ένα πορτρέτο πρωταγωνιστών της τότε Ιστορίας, ποικιλία θεμάτων, από τη γυναίκα μέχρι τον κινηματογράφο και τρία λογοτεχνικά κείμενα με συνέχεια, αθλητικά, για τους απόδημους, ντόπια επικαιρότητα.
 
Είχε προηγηθεί μια θυελλώδης νύχτα, που κανείς απ’ τους απλούς αυτούς πολίτες δεν γνώριζε, παρά όσοι μάτωσαν γι’ αυτήν την εφημερίδα και ξενυχτούσαν πάνω απ’ το χαρτί, να σβήνουν, να γράφουν, να σκέφτονται τη θεματολογία και την κάθε μία λέξη να ΄ναι αυτή, η σωστή, που θα δίνει με πλήρες και ακριβές νόημα το περιεχόμενο των άρθρων και –με συνέπεια, σοβαρότητα και εγκυρότητα– να ενημερώνει τον λαό.
 
Το πρωτοσέλιδο του πρώτου φύλλου της εφημερίδας, 7 Δεκεμβρίου 1955. Σε σκίτσα και πορτρέτο: Από αριστερά, διαγώνια και κάτω, ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο Σερ Άντριου Ήντεν και ο Σοφοκλής Βενιζέλος, αρχηγός της Φιλελεύθερης Δημοκρατικής Ένωσης στην Ελλάδα.
Η τελευταία σελίδα της πρώτης εφημερίδας στις 7/12/1955 και η τελευταία της είδηση, για λύση του Κυπριακού μεταξύ Ελλάδας και Αγγλίας, η οποία προκάλεσε αντιδράσεις.
«Εις την υπηρεσίαν του κυπριακού λαού», έγραφε στην προμετωπίδα του ψηλά «Ο Φιλελεύθερος» και ένας νεαρός γραμματικός από τη Γύψου, ο Δημήτρης (Τάκης) Μίτας, δέχεται ως δώρο από τον Άγγλο μάστρο του, στο Τέσσερα Μίλι στο Βαρώσι, το πρώτο αυτό φύλλο και το βράδυ που σχολνά παίρνει την εφημερίδα στο καφενείο του θείου του στο χωριό και αυτός, από τους λίγους που ξέρουν γράμματα, τη διαβάζει μεγαλοφώνως. Οι θαμώνες ακούν. «Διευθυντής: Νίκος Χρ. Παττίχης», γράφει μπροστά, στην άκρη αριστερά, ο ιδρυτής και εκδότης, ένας άνθρωπος που έως τότε αρκετοί γνώριζαν, κυρίως για τις εκδοτικές του προσπάθειες: Tέσσερις άλλες μέχρι τότε και οι τέσσερις αποτυχημένες, με τέσσερις εφημερίδες που είδαν και δεν είδαν το φως της κυκλοφορίας: «Ημερήσια Νέα» (1932), «Καθημερινά Νέα» (1932), «Ημερήσιος Τηλέγραφος» (1933) και «Εσπερινή» (1937-1951). «Τι πάεις να κάνεις;», του έλεγε κάθε φορά η σύζυγός του, Μαρία Παττίχη, όποτε προχωρούσε στην έκδοση νέας εφημερίδας και εκείνος, διαβεβαιώνοντάς την πως αυτή θα ήταν η τελευταία φορά, βρισκόταν στην επόμενη.
 
«Ο Φιλελεύθερος», κατά τον Απελευθερωτικό Αγώνα, κάλυπτε ζωντανά ρεπορτάζ από τον τόπο των γεγονότων (20/3/1956).
Η θυσία του Γρηγόρη Αυξεντίου στα βουνά του Μαχαιρά πλημμυρίζει την πρώτη σελίδα της εφημερίδας στις 6 Μαρτίου 1957.

Η ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας δημοσιευμένη με έντονα γράμματα και φωτογραφίες στις 16 Αυγούστου 1960.

ΑΥΤΗ Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ: «Ή το τέλος Ή η μεγάλη αρχή»

Επιφορτισμένος από το όραμα μιας πρωτοπόρας, καθημερινής και σύγχρονης εφημερίδας και με την απειλή της υποθήκης του σπιτιού του, ένα παλιό αρχοντικό στην οδό Λήδρας στη Λευκωσία, από τις οικονομικές του επενδύσεις στις αποτυχημένες εκδοτικές προσπάθειες, ο Νίκος Χρ. Παττίχης προχωρεί στο εγχείρημα που θα πετύχαινε («Ο Φιλελεύθερος» κυκλοφορεί ανελλιπώς 65 χρόνια). Συνεργάτες του: Φιφής Ιωάννου, αρχισυντάκτης, παλιά καραβάνα συνδικαλιστή (πρώτος Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ) και δημοσιογράφος, Μιχαλάκης Χατζηευθυμίου, οικονομικός διευθυντής (με μετοχές στην εφημερίδα), Κώστας Χατζηαργύρης, ως ανταποκριτής στο Λονδίνο και Ευριπίδης Ακρίτας, αδελφός του λογοτέχνη Λουκή Ακρίτα, ως ανταποκριτής στην Αθήνα, ο ποιητής Άνθος Ροδίνης στην έμμετρη σάτιρα με το ψευδώνυμο «Διογένης», Νίκος Σαμψών (για μικρό διάστημα, μια συνεργασία που συζητήθηκε).

O πρώτος αρχισυντάκτης του «Φιλελεύθερου», Φιφής Ιωάννου, ήταν από την πρώτη εφημερίδα στις 7/12/1955 μέχρι το 1960 και από το 1962 μέχρι το 1965

Ως γούρι επιλέγηκε από τον εκδότη η μέρα κυκλοφορίας να είναι η 7η, η επομένη της ονομαστικής του εορτής στις 6 Δεκεμβρίου, του Αγίου Νικολάου, και ως όνομα να δοθεί «Ο Φιλελεύθερος», αλλά όταν ήρθε η στιγμή της εγγραφής της εφημερίδας ως εταιρεία, μαζί με τον Μιχαλάκη Χατζηευθυμίου βρήκαν εμπόδιο την εγγύηση των 500 λιρών. Τους εγγυήθηκε ο Μιχάλης Λοϊζίδης, αλλιώς Ματτάκουας, ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου στο οποίο σύχναζαν και έπιναν βερεσέ –ήταν δύσκολες εποχές, ο Νίκος Χρ. Παττίχης ήταν και άνεργος, με τον Χατζηευθυμίου χρωστούσαν ποτά, εκείνος που δεν χρωστούσε στον Ματτάκουα ήταν ο Γεώργιος Πελαγίας, ο πρώτος νομικός σύμβουλος της εφημερίδας∙ αυτός τον έπεισε να τους δανείσει το ποσό, με την προοπτική πως θα τα πάρει από τις πωλήσεις.

«Ή θα είναι το τέλος ή η μεγάλη αρχή», είπε στη σύζυγό του ο οραματιστής, την ημέρα εκείνη που προσπαθούσε να την πείσει για ακόμη μια φορά, πως αν δεν πετύχαινε ούτε «ο Φιλελεύθερος», θα τέλειωνε εκεί την πολυκύμαντη και 33χρονη μέχρι τότε εκδοτική του πορεία κι ήταν τελικά η αρχή για μια τεράστια πορεία. Το 1960, με την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, εξέδιδε παράλληλα και την εφημερίδα «Απογευματινός Τύπος», με φιλολαϊκή πολιτική και σοσιαλιστικό προσανατολισμό, η οποία μέσα στον ίδιο χρόνο έκλεισε. Τα γραφεία του «Φιλελεύθερου» βρίσκονταν στην οδό Σοφοκλέους 13-15 στη Λευκωσία, είχε ταχυδρομικό κιβώτιο με αριθμό 625 και δύο τηλεφωνικές γραμμές: 2922 για τη μέρα και 4231 για τη νύχτα. Κάποια χρόνια μετά, θα στεγαζόταν στην οδό Λήδρας, για να είναι κοντά στο τυπογραφείο όπου τυπωνόταν.

  Αναστασία Σιακαλλή   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...