To Top
12:55 Τρίτη
25 Φεβρουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
«Θέλω να δω την εκπαίδευση να παράγει παιδεία»
ΑΡΧΙΚΗΕΙΔΗΣΕΙΣΠΟΛΙΤΙΚΗ • «Θέλω να δω την εκπαίδευση να παράγει παιδεία»
Τελευταία Ενημέρωση: 26 Ιανουαρίου 2020, 4:26 μμ

Όταν ακούτε τη λέξη πατρίδα ποια είναι η πρώτη εικόνα που σας έρχεται στο μυαλό; Το πρώτο πράγμα; Είναι όπως το έχει πει ο Ρολάν Μπαρτ, η παιδική ηλικία. Οι μνήμες, οι αισθήσεις, οι συντροφιές, οι ήχοι και οι μουσικές, οι μυρωδιές, το φως και οι σκιές μαζί, όλα που μέσα από ισχυρά βιώματα έγιναν συνείδηση. Όμως πατρίδα είναι και ο λόγος της. Η παραμυθία, οι ιστορίες της, τα γράμματα και η παράδοσή της. 

Τι νοσταλγείτε περισσότερο; Όπως όλοι, νομίζω, πολλά νοσταλγώ. Δεν έτυχε όμως να σκεφτώ τι νοσταλγώ περισσότερο... Μου βάζετε όμως ιδέα. Να αρχίσω άραγε να το σκέφτομαι; Ίσως καταλήξω σε ανέμελα καλοκαίρια; Ή και σε καιρούς που είχαμε την άνεση και τον χρόνο να διαβάζουμε. Βιβλία εννοώ...

Ποια αφίσα είχατε στον τοίχο του φοιτητικού σας δωματίου στο Παρίσι; Κατά καιρούς πολλές και διάφορες. Είχα αφίσες κινηματογράφου. Όπως «À bout de souffle», του Γκοντάρ –την έχω ακόμα!, «Stranger than Paradise» του Jim Jarmusch… Σίγουρα κάποιες του Μάη του ’68. Στο Παρίσι ήταν σχεδόν νωπές οι μνήμες ακόμα τότε. Είχα όμως και κάποιες που έφτιαχνα μόνος μου. Συνήθως σκίτσα. Θυμάμαι κάποια εμπνευσμένα από στίχους του Διονύση Σαββόπουλου.    

Αισθανθήκατε ποτέ ότι απογοητεύσατε τον νεανικό σας εαυτό; Νομίζω πως όχι. Όταν ήμασταν νέοι ψάχναμε τον καλύτερο τρόπο για να επιβεβαιώσουμε την προσωπικότητα που αναπτύσσαμε, δηλαδή να προχωρήσουμε. Άρα να μεγαλώσουμε –δεν ξέρω αν ακούγεται κακό, αλλά έτσι είναι! Δεν νομίζω να θέλαμε να μείνουμε εκείνο που ήμασταν. Πιστεύαμε ότι κάτι θα αλλάξει... Αλλάζαμε όμως και εμείς μαζί…

Υπάρχει κάποιος στίχος στις ποιητικές σας συλλογές ο οποίος αποδίδει αυτό που είστε σήμερα; Αν δεν το ψάξω επί σκοπώ, δεν θα μπορούσα να βρω τώρα κάτι τέτοιο. Και δεν θα το κάνω. Συνήθως, στίχους άλλων θυμάμαι... Όπως από την «Ιδιωτική Οδό» του Ελύτη. «Έρχομαι από μακριά» λέει. Και με συναρπαστικά σχήματα ποιητικής πρόζας δίνει κάποιες από τις πιο καίριες επισημάνσεις. «Εκατοντάδες χρόνια πριν, όταν υπήρχαν ακόμα άνθρωποι που δεν είχαν κλεισθεί στο κλουβί των αιτίων και των αιτιατών, η καρέκλα πετούσε και η θάλασσα πατιόταν»...«τότε που του παίρναν του ανθρώπου τη μιλιά οι ξωθιές, αυτός μιλούσε». Λέτε τελικά οι ξωθιές να είναι τα social media; 

Πείτε μου ένα σημαντικό πράγμα τουλάχιστο που θέλετε να αφήσετε ως αποτύπωμα από το πέρασμά σας στο υπουργείο Παιδείας. Πρώτα απ’όλα να ολοκληρωθεί, όπως διαγράφηκε, η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Θα ήθελα, όσο μπορώ, να συμβάλω σε αυτό αλλά και να δω την εκπαίδευση να παράγει πρώτα απ’όλα παιδεία. Δηλαδή, μαζί με τις απαραίτητες στον σύγχρονο κόσμο γνώσεις και δεξιότητες να προσφέρει το σχολείο και ουσιαστικές ευκαιρίες για μια ευρύτερη μόρφωση. Ευρεία καλλιέργεια, θα έλεγα και πνευματική εγρήγορση. Θα ήθελα να προσθέσω, επιλεκτικά και κάτι ουσιαστικό για τη γλωσσική παιδεία. 

Είναι στις προθέσεις σας να κόψετε τον ομφάλιο λώρο που συνδέει το υπουργείο σας με την Αρχιεπισκοπή; Δεν υπάρχει κάποιος λώρος. Το Σύνταγμα και η πολιτειακή πρακτική μας είναι καθαρά. Πρέπει να τηρήσουμε τον διαχωρισμό που προβλέπεται και υπάρχει. Με την Εκκλησία μιλάμε, βεβαίως, για πνευματικά και εκπαιδευτικά θέματα. Όχι γιατί στο σχολικό πρόγραμμα έχουμε μάθημα θρησκευτικών ούτε και γιατί η Εκκλησία λαμβάνει μέρος σε αποφάσεις εκπαιδευτικής πολιτικής. Όχι. Επειδή, η Εκκλησία που είναι ο σημαντικότερος μη κρατικός φορέας της κοινωνίας και έχει πίσω της μια τεράστια πνευματική και πολιτιστική παράδοση, αναμένεται να έχει πνευματικό ρόλο. Ξέρω βέβαια και τις σχετικές έντονες τοποθετήσεις και αντιπαραθέσεις που κατά καιρούς υπάρχουν στον δημόσιο διάλογο. Με ψυχραιμία και ευθυκρισία πρέπει όμως να κρατάμε μέτρο. 

Τι θεωρείτε ως έσχατο βαθμό δυστυχίας; Την απουσία επίγνωσης για τον εαυτό σου. Την αδυναμία αυτογνωσίας. Ίσως ακόμα, που μπορεί κάπως να είναι και το ίδιο, την αδυναμία ενσυναίσθησης. Άνθρωπος που δεν μπορεί να νοιώσει, να συναισθανθεί τη θέση και την κατάσταση του Άλλου, νομίζω δύσκολα μπορεί να συνειδητοποιήσει πλήρως και την ίδια τη δική του ύπαρξη και κατάσταση. Διότι, ο άνθρωπος μέσα στην κοινωνία ορίζεται και έχει νόημα μέσα από τη σχέση. 

Ποιο ήταν το τελευταίο πράγμα που σας συγκίνησε αληθινά; Θα μπορούσε να σκεφτώ πολλά. Ένα πρόσφατο όμως, ήταν ένα σημείωμα που μου έστειλε ένας άγνωστός μου μαθητής. Έγραφε ότι μαζί με μια παρέα έκαναν έρανο και βοήθησαν έναν συμμαθητή τους που αντιμετώπιζε κάποια μεγάλα προβλήματα στην οικογένειά του. Αυτό είναι ήδη συγκινητικό και δείχνει πως, ό,τι κι αν λέμε κι όσο κι αν κάποτε απελπιζόμαστε, τριγύρω μας ο κόσμος ανθεί ακόμα. Πιο πολύ όμως με σημάδεψε εκείνο που συμπλήρωνε αθώα. «Φαντάζομαι», έγραφε, «πόσα θα μπορούσε να κάνετε εσείς κύριε υπουργέ από τη θέση σας». Σκεφτείτε το! 

Υπάρχει τρόπος να μην είναι ο Πολιτισμός ο φτωχός συγγενής του υπουργείου σας; Καταλαβαίνω πλήρως από πού ορμάται το ερώτημα. Δεν διαφωνώ καθόλου ότι και επιβάλλεται, αλλά και πρέπει να βρούμε τρόπους και να μπορέσουμε να κάνουμε κάτι περισσότερο και κάτι πιο συγκροτημένο για τον πολιτισμό. Είναι στο πρόγραμμα και έχει ήδη μελετηθεί αρκετά, η δημιουργία Υφυπουργείου Πολιτισμού. Θα επιδιώξω να προχωρήσει. Όχι βέβαια ότι αυτό, αφ’ εαυτού, είναι αρκετό. Σημαίνει, όμως, ότι θα δώσουμε έμφαση και η έμφαση αυτή θα έχει θεσμική υπόσταση. Περισσότερο από τη γενική προτροπή να δοθούν περισσότερα μέσα, νομίζω πάντως, ότι το πρώτο είναι να διαμορφώσουμε μια συγκεκριμένη πολιτική για τον πολιτισμό. 

Γιατί νομίζετε είστε «κόκκινο πανί» για τους αριστερούς ψηφοφόρους; Εγώ δεν το βλέπω έτσι. Ίσως, όμως, είναι γιατί για χρόνια έπαιξα ρόλο εκπροσώπου της αντίπαλης παράταξης; Ήμουν κατ’ επανάληψη εκπρόσωπος Τύπου του ΔΗΣΥ και τελευταία κυβερνητικός Εκπρόσωπος, δηλαδή στην πρώτη γραμμή αντιπαλότητας. Όταν όμως μιλάτε για... «κόκκινο πανί», μήπως να θυμηθούμε ότι στον χώρο και τους συμβολισμούς της αριστεράς κόκκινα λάβαρα και σύμβολα έχουν απολύτως θετικό πρόσημο; 

Οι μετακινήσεις στην πολιτική σας πορεία χαρακτηρίζονται από κάποιους ως καιροσκοπικές. Πώς απαντάτε σε αυτό; Δεν υπάρχει κάτι να απαντήσω. Διότι δεν υπήρξε μετατόπιση από πεποιθήσεις και αρχές. Αναφέρεστε, βέβαια, στην τραυματική εμπειρία του 2004. Που έπρεπε και μπορούσε να αποφευχθεί, γιατί ήταν λάθος και κάπως άδικο να μεταφερθεί στον κόσμο η ευθύνη για μια πρόταση με την οποία δεν συμφωνούσε η ηγεσία (ούτε και το μεγάλο κόμμα που την στήριζε). Από την ώρα όμως που πήγαμε σε δημοψήφισμα, εγώ βρέθηκα στο ίδιο μήκος κύματος και με τη μεγάλη μάζα των πολιτών και με τους ψηφοφόρους ακόμα της παράταξής μας. Δεν είχα κάποια πρόθεση μετατόπισης ούτε και μετακινήθηκα από απόψεις και αρχές που υποστήριζα από την πρώτη ώρα που βρέθηκα στην ενεργό πολιτική. Για κάποιο χρονικό διάστημα βρέθηκα εκτός κόμματος, αλλά με την πρώτη ευκαιρία, μετά τις εκλογές του 2006, ζήτησα να επανενταχθώ, όπως και τελικά έγινε. Εκεί που ήμουν βρέθηκα και ταυτίζομαι πολιτικά, ποια μετατόπιση; Σήμερα, εξάλλου, βλέπω ότι η πρόταση που διατυπώναμε και τότε, την ώρα της ρήξης και που είχε κωδικοποιηθεί ως διεκδίκηση μιας «ευρωπαϊκής λύσης», είναι κοινώς αποδεκτή. Μιλάμε για λύση σύμφωνη με τις αρχές και τις αξίες της ενωμένης Ευρώπης. Έτσι δεν είναι;

Mε τον Νίκο Αναστασιάδη είχατε συγκρουστεί έντονα στο παρελθόν. Τι είναι αυτό που σας έκανε να αναθεωρήσετε; Με τον προέδρο του κόμματος τότε, είχαμε πράγματι κατά καιρούς κάποιες διαφορετικές απόψεις. Ποτέ όμως δεν υπήρχε κάποια προσωπική διάσταση σύγκρουσης. Τουναντίον. Υπήρξα εκπρόσωπος Τύπου –ο πρώτος νομίζω– επί προεδρίας Νίκου Αναστασιάδη και αναπληρωτής κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και θυμάμαι ότι σε στενή συνεργασία είχαμε εργαστεί και για τη σημαντική πρόταση της Ευρωδημοκρατίας στον ΔΗΣΥ. Η σύγκρουση στην οποία αναφέρεστε ήταν απότοκο των άδικα δραματοποιημένων συνθηκών και του σπέρματος διχασμού που δημιούργησε το δημοψήφισμα του 2004. Πώς μπορέσαμε μετά τα βρεθούμε μαζί και να συγκλίνουμε; Απλούστατα, εξέλιπαν οι λόγοι εκείνης της έντονης διαφωνίας. Δεν υπήρχε πια θέμα Σχεδίου Ανάν.

Εκτιμώ, μάλιστα, πολύ και την προσωπική στάση του Προέδρου Αναστασιάδη, ο οποίος από την πρώτη στιγμή επεδίωξε να επανέλθω στο κόμμα και να κλείσουν οι πληγές εκείνες. Και εδώ οφείλω να το πω, γιατί είναι ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της πολιτικής προσωπικότητας του Προέδρου, ότι είναι άνθρωπος που ουδέποτε κινείται με μνησικακία. Παρά τις διαφωνίες που μπορεί να υπάρξουν και την όποια ένταση, που δεν σπανίζει, ουδέποτε κρατά προσωπική πικρία ή κινείται με εκδικητικότητα. Τουναντίον. Αυτό νομίζω πως είναι μια σημαντική αρετή στον πολιτικό βίο. Συναντά και τη δική μου ιδέα ότι οι διαφορές των ιδεών ούτε πρέπει να «ηθικοποιούνται» ούτε και μπορεί να αντιμετωπίζονται με διοικητικά μέτρα.

Υπάρχει κάτι που δεν γνωρίζουμε για εσάς και δεν συνάδει με τη δημόσια εικόνα σας; Νομίζω αρκετά! Και είναι καλύτερα να μείνουν έτσι. Δηλαδή και να μη συνάδουν –γιατί εκτός από τη δημόσια εικόνα υπάρχει και η προσωπική υπόσταση– αλλά και να μην τα γνωρίζετε. Εξάλλου, όσοι υπάρχει λόγος, εκτός της απλής περιέργειας, να το γνωρίζουν, νομίζω πως το γνωρίζουν...

Τι αγαπάτε πιο πολύ; Θα φανεί κοινότοπο; Όμως πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς; Τα παιδιά μου. Προσωπικά αγαπώ περισσότερο από ό,τι άλλο τα παιδιά μου. Και ως εκ τούτου, κατ’ αντιστοιχία και των δικών μου βιωμάτων, τρέφω απέραντο σεβασμό στους γονείς μου, από τους οποίους είδα κι έζησα τέτοια αγάπη.  

Ο Πρόδρομος Προδρόμου είναι υπουργός Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας.

stavros.christodoulou@phileleftheros.com
 

  Σταύρος Χριστοδούλου   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...