To Top
01:33 Κυριακή
23 Φεβρουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
Λάθος ιδιωτικοποιήσεις με λανθασμένα κριτήρια
ΑΡΧΙΚΗΑΠΟΨΕΙΣΑΡΘΡΑ ΣΤΟΝ "Φ" • Λάθος ιδιωτικοποιήσεις με λανθασμένα κριτήρια
  17 Ιανουαρίου 2020, 9:54 πμ  
Είναι οι ιδιωτικοποιήσεις λύση; Είναι οι ιδιωτικοποιήσεις με τον τρόπο που έγιναν οι δύο μεγάλες ιδιωτικοποιήσεις στην Κύπρο –αεροδρόμια και λιμάνι– η σωστή λύση;

Θα θυμάστε οι παλιότεροι ή οι εμπλεκόμενοι, τις πολύ έντονες διαμαρτυρίες των αεροπορικών εταιρειών και των συνδέσμων τους, για τις αυξήσεις τελών στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου αμέσως μετά τη λειτουργία των νέων αεροδρομίων.
Πονοκέφαλο αποτελούν οι αυξήσεις στις χρεώσεις στο λιμάνι Λεμεσού από τότε που ανατέθηκε σε ιδιώτες. Ακόμα και πρόσφατα, το ΚΕΒΕ στη συνάντησή του με τον νέο υπουργό Μεταφορών, αυτό ακριβώς ήταν το θέμα που έθεσε ως προτεραιότητα, τις χρεώσεις στο λιμάνι Λεμεσού.

Και αν στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου, είδαμε να γίνονται ψηλές επενδύσεις για την κατασκευή και λειτουργία τους, αυτό δεν ισχύει τουλάχιστον μέχρι τώρα για το λιμάνι Λεμεσού, όπου οι επενδύσεις αναβάθμισης ήταν πολύ περιορισμένες.

Την προσωπική μας θέση σε σχέση με τις ιδιωτικοποιήσεις την έχουμε μεταφέρει πολλές φορές την τελευταία 20ετία και την επαναλαμβάνουμε λακωνικά: Οι κρατικοί οργανισμοί που προσφέρουν υποδομές (ηλεκτρισμός, τηλεπικοινωνίες, λιμάνια, αεροδρόμια κ.τ.λ) έχουν και θα έχουν σημαντικό ρόλο ως κρατικοί οργανισμοί, κυρίως για την ανάπτυξη και εκσυγχρονισμό των υποδομών, πάνω στις οποίες αναπτύσσονται το ίδιο το κράτος, η οικονομία και η κοινωνία. Την ίδια ώρα, αυτοί οι κρατικοί οργανισμοί (ή ημικρατικοί) δεν χρειάζεται να κάνουν τους εμπόρους. Να διαχειρίζονται τις υποδομές και την παραγωγή ναι, όχι όμως και τα προϊόντα τους. Αυτά μπορεί να τα διαχειριστεί καλύτερα ο ιδιωτικός τομέας, με σημαντικό πρόσθετο όφελος για το κράτος – ιδιοκτήτη των υποδομών αυτών.

Ως προς το αν ο τρόπος, η μέθοδος, που έγιναν οι μέχρι τώρα δύο ιδιωτικοποιήσεις είναι ορθός, νομίζω πρέπει να προβληματιστούμε ακόμα περισσότερο. Μέχρι τώρα, κριτήριο ανάθεσης –και στα αεροδρόμια και στο λιμάνι– ήταν το ποσοστό του κύκλου εργασιών που θα δίνεται στο κράτος. Φυσικά και κέρδισαν αυτοί που έδωσαν τα ψηλότερα ποσοστά.

Αυτό από μόνο του οδηγεί σε αύξηση τελών. Επίσης, οδηγεί σε επιλογή από τους ανάδοχους των πιο προσοδοφόρων εργασιών –αυτό διαφάνηκε ιδιαίτερα στο λιμάνι– άσχετα αν και οι εργασίες με χαμηλό κέρδος είναι πολύ σημαντικές για την οικονομία και την κοινωνία. Αφού τους παίρνεις ποσοστό από τον τζίρο, ο μόνος τρόπος να αυξήσουν την κερδοφορία τους είναι με αυξήσεις τελών κυρίως, ενώ δίνουν σημασία σε εργασίες που έχουν μεγαλύτερο κέρδος. 

Πέραν των άλλων «αποδεκτών» κόλπων, όπως η λειτουργία σημαντικών τομέων, εφοδιασμού κ.τ.λ. μέσω θυγατρικών, βλέπουμε και άλλα. Για παράδειγμα, στο λιμάνι Λεμεσού το κράτος δεν ελέγχει ποιος είναι ο πραγματικός κύκλος εργασιών επί του οποίου δικαιούται τη μερίδα του λέοντος. 

Στα αεροδρόμια, ενώ από πρόπερσι ξεπεράστηκε το όριο των 10 εκατομμυρίων επιβατών, υπάρχει ένας παρατεταμένος διάλογος –και διαφωνίες– ως προς την υποχρέωση του αναδόχου να επενδύσει για περαιτέρω ανάπτυξη των αεροδρομίων, ώστε να εξυπηρετούν περισσότερους επιβάτες. Βλέπουμε έναν παρατεταμένο καβγά ακόμα και για το ποιο είναι το πραγματικό ποσοστό της έκπτωσης του ετήσιου ποσού που δίνει ο ανάδοχος στο κράτος, λόγω της σκανδαλώδους πρόβλεψης στο αρχικό συμβόλαιο για το «Ερτζιάν».
Παράλληλα, ακούμε τους ανάδοχους να μεμψιμοιρούν ότι οι επενδύσεις τους δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα. 

Είναι λοιπόν ή όχι το κριτήριο του ποσοστού του κύκλου εργασιών η καλύτερη μέθοδος για ιδιωτικοποιήσεις, εκεί και όπου αποφασίζονται;  
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...