To Top
11:25 Πέμπτη
20 Φεβρουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
Εκπαίδευση 4.0: Ένα νέο μοντέλο ανώτατης εκπαίδευσης
ΑΡΧΙΚΗΑΠΟΨΕΙΣΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ "Φ" • Εκπαίδευση 4.0: Ένα νέο μοντέλο ανώτατης εκπαίδευσης
  22 Ιανουαρίου 2020, 12:22 μμ  
Η 4η βιομηχανική επανάσταση επηρεάζει τις μορφές της εργασίας και τις απαιτούμενες από τους εργαζόμενους δεξιότητες
 
Την τελευταία δεκαετία οι εξελίξεις στην ψηφιακή τεχνολογία έχουν επηρεάσει όλες τις πτυχές της ζωής μας· η εκπαίδευση δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση. Αν και μέχρι τώρα η αξιοποίηση της τεχνολογίας στην ανώτατη εκπαίδευση περιορίζονταν στη διεύρυνση της πρόσβασης, σήμερα βρισκόμαστε στην αρχή μιας εποχής στην οποία το οικοσύστημα της ανώτατης εκπαίδευσης θα επαναπροσδιοριστεί. Η 4η βιομηχανική επανάσταση επηρεάζει τις μορφές της εργασίας και τις απαιτούμενες από τους εργαζόμενους δεξιότητες. Ως εκ τούτου, στις σημερινές απαιτήσεις που η οικονομία και η κοινωνία θέτουν στα Πανεπιστήμια αναμένεται να προστεθεί η προετοιμασία του ανθρώπινου δυναμικού που θα κληθεί να εξυπηρετήσει τις ανάγκες αυτής της επανάστασης. Για να γίνει αυτό, τα Πανεπιστήμια θα πρέπει να μπορούν να εξυπηρετήσουν τις μαθησιακές ανάγκες ανθρώπων με πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά – π.χ. ενήλικες, εργαζόμενους- από τους σημερινούς φοιτητές τους. Θα πρέπει να μπορούν να προσφέρουν, επιπλέον των σημερινών, τίτλους σπουδών που εστιάζουν σε νέες δεξιότητες και που αποκτώνται σε συντομότερο χρόνο από τα παραδοσιακά πτυχία. Και θα πρέπει, επιπλέον της θεμελιώδους γνώσης, να προσφέρουν τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να ενισχύσουν και επεκτείνουν τις γνώσεις και δεξιότητές τους, ευέλικτα, σε όλη τους τη ζωή.

Όλα αυτά περιγράφουν μια αποστολή για την ανώτατη εκπαίδευση συμπληρωματική της σημερινής. Η τεχνολογία μπορεί να υποβοηθήσει την εκπλήρωση της νέας αυτής αποστολής, αλλά δεν αρκεί· χρειαζόμαστε μια επανάσταση στην εκπαίδευση, ανάλογη με την 4η βιομηχανική επανάσταση, που ήδη έχει ονομαστεί «Εκπαίδευση 4.0». Τούτο όχι μόνο για να ικανοποιήσουμε τις νέες ανάγκες και απαιτήσεις της κοινωνίας και της οικονομίας, αλλά και για να διασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή μαθησιακή εμπειρία στους φοιτητές μας, να μεγιστοποιήσουμε την απόδοση του προσωπικού μας και να βελτιστοποιήσουμε τις επενδύσεις μας σε υποδομές.

Επειδή το οικονομικό περιβάλλον αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς, αυξάνεται η ανάγκη τα Πανεπιστήμια να προσαρμόζουν τα μαθησιακά χαρακτηριστικά των αποφοίτων τους στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Τα Πανεπιστήμια ήδη συνεργάζονται με τις παραγωγικές δυνάμεις. Επιπλέον όμως της συνεργασίας αυτής, υπάρχει ένα αυξανόμενο πλήθος εργοδοτών που συμπράττουν με Πανεπιστήμια και με πλατφόρμες παροχής εκπαιδευτικού περιεχομένου προκειμένου να αναπτύξουν στοχευμένα, μικρής διάρκειας, online προγράμματα για τους υπαλλήλους τους.
 
Ο φοιτητής πλέον αναζητά ελευθερία επιλογής μαθημάτων, ακόμη και εκτός του προγράμματος σπουδών που ακολουθεί, καθώς και τη δυνατότητα να μπορεί να καθορίσει ο ίδιος το ρυθμό μάθησής του και να έχει πρόσβαση σε διδακτικό προσωπικό και σε περιεχόμενο σε όλον τον κόσμο, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται. Για να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις αυτές, πολλά Πανεπιστήμια ήδη αναπτύσσουν μηχανισμούς αναγνώρισης και συσσώρευσης πιστωτικών μονάδων που αντιστοιχούν σε γνώση που αποκτήθηκε μέσω μη τυπικών μορφών εκπαίδευσης. Επιπλέον, αναπτύσσουν εξατομικευμένες μαθησιακές διαδρομές, προσαρμοσμένες στις ανάγκες και τις επιθυμίες κάθε φοιτητή.
 
Σ’ ένα κόσμο ήδη πλούσιο σε online εκπαιδευτικό περιεχόμενο, που επεκτείνεται περαιτέρω με ταχείς ρυθμούς, τα Πανεπιστήμια οφείλουν να συνεργαστούν προκειμένου να μπορούν να αναπτύξουν και να προσφέρουν στους φοιτητές τους μια ευρεία γκάμα εκπαιδευτικού περιεχομένου, για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν επιτυχώς τον αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό. Παράλληλα, το επίπεδο ποιότητας της έρευνας στα Πανεπιστήμια γίνεται καθοριστικός παράγοντας διαφοροποίησής τους και συγκριτικό πλεονέκτημα, στο βαθμό που  τα προγράμματα σπουδών εμπλουτίζονται συνεχώς με τις τελευταίες ερευνητικές εξελίξεις.
 
Για να πετύχει η μετάβαση στην Εκπαίδευση 4.0, είναι σημαντικό, πρώτα απ’ όλα, τα ίδια τα Πανεπιστήμια, όπως και η Πολιτεία, να αντιληφθούν, να υποστηρίξουν ενεργά και να ενθαρρύνουν τις αλλαγές στο μοντέλο εκπαίδευσης. Οι φορείς διασφάλισης της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση οφείλουν να αφουγκραστούν την αλλαγή στο εκπαιδευτικό οικοσύστημα και να υποστηρίξουν τα Πανεπιστήμια στην προσπάθειά τους για αυξημένη ευελιξία και ευκινησία απέναντι στις ραγδαίες αλλαγές των απαιτήσεων της αγοράς εργασίας. Προς τούτο, χρειάζεται να μειωθεί η έμφαση στον έλεγχο των διαδικασιών και να αναπτυχθούν συστήματα πιστοποίησης και ενίσχυσης της ποιότητας βασισμένα στα αποτελέσματα.
 
Στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται στην ανώτατη εκπαίδευση, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση καθίσταται στρατηγικής σημασίας. Το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΑΠΚυ), καταξιωμένο δημόσιο πανεπιστήμιο που προσφέρει σπουδές αποκλειστικά εξ αποστάσεως με τεχνογνωσία, εμπειρία και σύγχρονη τεχνολογική υποδομή, περιλαμβάνει στην αποστολή του την παροχή προγραμμάτων διά βίου μάθησης και ήδη προσφέρει ένα αριθμό τέτοιων προγραμμάτων. Ένας από τους πυλώνες της στρατηγικής για την ανάπτυξη του ΑΠΚυ είναι η εντατικοποίηση της δραστηριοποίησής του στον τομέα αυτόν, στρατηγική που ήδη υλοποιείται με την ίδρυση του Ινστιτούτου Διά Βίου Μάθησης. Η ενεργοποίηση του Ινστιτούτου αποτελεί κεντρικό στόχο του ΑΠΚυ για το 2020.
 
Πρύτανης του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου
 
   Σωκράτης Κάτσικας   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...