To Top
01:40 Κυριακή
5 Απριλίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
Θα μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα οι δημόσιοι υπάλληλοι
ΑΡΧΙΚΗΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΙΝΩΝΙΑ • Θα μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα οι δημόσιοι υπάλληλοι
Τελευταία Ενημέρωση: 03 Οκτωβρίου 2018, 10:24 πμ

Διευρύνεται το δικαίωμα των δημοσίων υπαλλήλων στην ελευθερία του λόγου και της έκφρασης γνώμης. Νομοσχέδιο που κατέθεσε στη Βουλή το υπουργείο Οικονομικών, παρέχει το δικαίωμα στους δημοσίους υπαλλήλους να εκφράζονται δημόσια ακόμη και για θέματα που σχετίζονται με τη Δημόσια Υπηρεσία. Θέτοντας, ωστόσο, περιορισμούς όταν αυτά τα θέματα αφορούν την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Σε τέτοιες περιπτώσεις, θα συνεχίσει να ισχύει η απαγόρευση εκτός κι εάν οι δημόσιοι υπάλληλοι εξασφαλίσουν άδεια από την αρμόδια Αρχή, δηλαδή, τους προϊστάμενούς τους, που μπορούν να είναι ακόμη και οι ίδιοι οι υπουργοί. 

Το νομοσχέδιο τιτλοφορείται ως «ο περί Δημόσιας Υπηρεσίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2018 - Δικαίωμα δημοσίων υπαλλήλων για ελευθερία έκφρασης γνώμης» και καθορίζεται σ’ αυτόν, με ξεκάθαρο τρόπο, πότε ένας δημόσιος υπάλληλος μπορεί ελεύθερα να εκφράζεται δημόσια και πότε απαιτείται η εξασφάλιση άδειας. Η ανάγκη για την ετοιμασία του σχετικού νομοσχεδίου προέκυψε μετά από έκθεση της τέως επιτρόπου Διοικήσεως, Ελίζας Σαββίδου, η οποία δικαίωσε υπάλληλο των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του υπουργείου Παιδείας εναντίον του οποίου προωθήθηκαν πειθαρχικά μέτρα από το υπουργείο ως αποτέλεσμα της δημοσίευσης άρθρου του στον ημερήσιο Τύπο.

Το επίμαχο άρθρο έφερε τίτλο «Τρόμος και αθλιότητα στον ΘΟΚ – Προβληματισμοί για το θεατρικό μας γίγνεσθαι» και εμπεριείχε απόψεις, προβληματισμούς, καθώς επίσης και την κριτική του παραπονούμενου είτε για συγκεκριμένες παραστάσεις είτε για τον ίδιο τον ΘΟΚ και τους συντελεστές του. Όπως υποστήριξε, η εν λόγω αρθρογραφία εμπίπτει στην προσωπική, ακαδημαϊκή του ανάμειξη και ενδιαφέρον για τα θεατρικά δρώμενα στα οποία αδικαιολόγητα το υπουργείο παρενέβη, παραβιάζοντας την ελευθερία του να εκφράζει δημόσια και να διαδίδει τη γνώμη του σε θέματα δημόσιου συμφέροντος. 

Η κ. Σαββίδου μετά από εξέταση του σχετικού παραπόνου, εξέδωσε στις 24/6/2015 έκθεση με την οποία, αφού προέβη σε παρουσίαση συμπερασμάτων που προκύπτουν από τη νομολογία του ΕΔΑΔ, εισηγήθηκε την προώθηση τροποποίησης του σχετικού άρθρου 62 των περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμων. Και αυτό διότι, όπως αποφάνθηκε, το πιο πάνω εδάφιο επηρεάζει αδικαιολόγητα και σε βαθμό αναίρεσης το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης των δημόσιων υπαλλήλων και, κατά μείζονα λόγο, συνιστά ανεπίτρεπτο περιορισμό η εξάρτηση της άσκησής του μετά από προηγούμενη άδεια της προϊστάμενης αρχής. Μετά την έκδοση της εν λόγω έκθεσης, το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού του υπουργείου Οικονομικών γνωστοποίησε στο γραφείο της Επιτρόπου την άποψή του. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Δημόσια Υπηρεσία: Zητείται νέο σύστημα αξιολόγησης

Μεταξύ άλλων, υποστήριξε ότι το εν λόγω εδάφιο δεν εμποδίζει τους δημόσιους υπαλλήλους να εκφράσουν ελεύθερα την άποψή τους για θέματα που σχετίζονται ακόμη και με τα καθήκοντά τους παρά μόνο τους εμποδίζει να δημοσιεύουν επίσημα έγγραφα/ στοιχεία/ πληροφορίες που έρχονται στην κατοχή τους ή σε γνώση τους κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Και τούτο, σε συσχετισμό με το άρθρο 67 του Νόμου, το οποίο προβλέπει ότι οι επίσημες πληροφορίες που περιέρχονται σε γνώση του δημοσίου υπαλλήλου κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του είναι εμπιστευτικές και απαγορεύεται να κοινοποιηθούν παρά μόνο για την πρέπουσα εκτέλεση υπηρεσιακού καθήκοντος ή μετά από ρητή εντολή της αρμόδιας Αρχής. 

Ωστόσο, η Επίτροπος υπό την ιδιότητά της ως Εθνική Ανεξάρτητη Αρχή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υπέβαλε την τοποθέτησή της, ημερομηνίας 30/5/2016 με την οποία κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα και συνακόλουθα, εισηγήθηκε την τροποποίηση του άρθρου 62 κατά τρόπο με τον οποίο να τίθενται κατά ορισμένο, εξαντλητικό και περιοριστικό τρόπο οι προϋποθέσεις και τα κριτήρια εφαρμογής του ή ακόμα και την κατάργησή του. 

Η θέση της Νομικής Υπηρεσίας

Δεδομένου ότι το συγκεκριμένο θέμα αφορούσε κυρίως νομικά ζητήματα με συνταγματικές πτυχές, κλήθηκε και γνωμάτευσε επί του θέματος η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας. Συγκεκριμένα, σε σχετική επιστολή της, ημερομηνίας 22/2/2017, αναφέρει τα εξής:

* Το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου και της με οποιοδήποτε τρόπο έκφρασης το οποίο κατοχυρώνεται με το άρθρο 19 του Συντάγματος δεν είναι απόλυτο, αλλά μπορεί να περιοριστεί κατά τα προβλεπόμενα του ιδίου άρθρου και βάσει νομολογιακών αρχών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Μόνο άριστους υπαλλήλους έχει η δημόσια υπηρεσία

* Ο περιορισμός που υφίσταται το δικαίωμα των δημοσίων υπαλλήλων της ελευθερίας έκφρασης βάσει του άρθρου 62 για εξασφάλιση της προηγούμενης άδειας από την αρμόδια Αρχή πριν από τη δημοσίευση/ μετάδοση των υπό αναφορά επίσημων πληροφοριών: (α) Είναι αναγκαίος σε μια δημοκρατική κοινωνία για την επίτευξη αναγνωρισμένων / νόμιμων σκοπών που προβλέπει η παρ. (3) του άρθρου 19 του Συντάγματος, ήτοι προς το συμφέρον της δημόσιας τάξης ή της παρεμπόδισης της αποκάλυψης πληροφοριών που λήφθηκαν εμπιστευτικά. (β) Είναι ανεκτός αφού δεν προκύπτει να αναιρεί με οποιοδήποτε τρόπο την ουσία του δικαιώματος. (γ) Δεν μπορεί να θεωρηθεί υπερβολικό μέσο και δεν φαίνεται να παραβιάζει σε μια δημοκρατική κοινωνία την αρχή της αναλογικότητας προς τον επιδιωκόμενο σκοπό του νομοθέτη, αφού τίθεται σαφώς θέμα δημόσιας τάξης αν κάθε δημόσιος υπάλληλος δημοσίευε πληροφορίες που περιέρχονταν σε γνώση του κατά την άσκηση των καθηκόντων του. 

Τι αλλάζει

Παρά τη θέση που εξέφρασε η Νομική Υπηρεσία, ότι δηλαδή τηρήθηκε από το νομοθέτη το απαιτούμενο ισοζύγιο μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού συμφέροντος, εντούτοις, συμφώνησε στην τροποποίηση του άρθρου 62 του βασικού νόμου, το οποίο, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, προτείνεται να αντικατασταθεί με το ακόλουθο νέο άρθρο: «Οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι ελεύθεροι να εκφράζουν είτε κατ’ ιδίαν είτε δημόσια, με ομιλίες, διαλέξεις, ανακοινώσεις, μελέτες ή άρθρα, τη γνώμη τους πάνω σε ζητήματα που ανάγονται στην επιστήμη, την τέχνη, τη θρησκεία ή πάνω σε ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος, μη αποκλειομένων θεμάτων που σχετίζονται με τη δημόσια υπηρεσία.

Νοείται ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν μπορούν να κοινοποιούν, δημοσιεύουν ή μεταδίδουν από την τηλεόραση, το ραδιόφωνο ή άλλο μέσο οποιαδήποτε γραπτή ή προφορική πληροφορία που σχετίζεται με την εκτέλεση των καθηκόντων τους χωρίς την προηγούμενη άδεια της αρμόδιας Αρχής. Νοείται περαιτέρω, ότι κανένας δημόσιος υπάλληλος δεν επιτρέπεται να πληρωθεί για οποιαδήποτε δημοσίευση ή συμμετοχή του σε εκπομπή, χωρίς την άδεια της αρμόδιας Αρχής». 

Η βασική διαφορά που προκύπτει σε σύγκριση με το τί ισχύει σήμερα, τουλάχιστον στα χαρτιά, είναι ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι θα μπορούν να τοποθετούνται δημόσια και για θέματα που σχετίζονται με την δημόσια υπηρεσία. Βεβαίως, ακόμη και με την τροποποίηση ουδείς μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο της πειθαρχικής δίωξης δημοσίου υπαλλήλου εάν αυτά που θα αναφέρει ή γράψει στο όνομα της ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης ενοχλήσουν τους κυβερνώντες.

  Μιχάλης Χατζηστυλιανού   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...