To Top
01:07 Κυριακή
5 Απριλίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
Το Πρωτόκολλο για την παρουσία γονέων σε ιατρικές εξετάσεις παιδιών
ΑΡΧΙΚΗΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΙΝΩΝΙΑ • Το Πρωτόκολλο για την παρουσία γονέων σε ιατρικές εξετάσεις...
Τελευταία Ενημέρωση: 05 Σεπτεμβρίου 2019, 6:35 μμ

Εξηγήσεις από το Υπουργείο Υγείας προτίθεται να ζητήσει με επιστολή της η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής σε σχέση με την παράλειψη κοινοποίησης σε δημόσια και ιδιωτικά νοσηλευτήρια του Πρωτοκόλλου που έχει συναφθεί πριν από δύο χρόνια και αφορά στο δικαίωμα ανήλικων παιδιών να είναι μαζί με τους γονείς τους κατά τη διενέργεια ιατρικών και άλλων πράξεων.
 

Την ίδια ώρα, η ομάδα πρωτοβουλίας «Μαζί με το Παιδί μας» διαμηνύει ότι η εφαρμογή του Πρωτοκόλλου είναι δεσμευτική και δεν εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του κάθε γιατρού αν θα εφαρμόσει τις πρόνοιες αυτού, ενώ καταγγέλλει απροθυμία εφαρμογής του Πρωτοκόλλου από μερίδα ιατρικών λειτουργών παρά το γεγονός ότι αυτό συντάχθηκε και με τη συμβολή γιατρών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Διαφωνία για παρουσία γονέων στις ιατρικές εξετάσεις παιδιών (ηχητικό)
 
Ο Διευθυντής της Παιδιατρικής Κλινικής του Μακάρειου Νοσοκομείου, Δρ Αβραάμ Ηλία, μιλώντας την περασμένη Τρίτη στον Active, ανέφερε πως εδώ και χρόνια η πρακτική που ακολουθείται στο Μακάρειο Νοσοκομείο είναι να επιτρέπεται η παρουσία γονέων σε απλές ιατρικές πράξεις. Θέση του Δρ Ηλία είναι ότι σε πολύπλοκες και σύνθετες ιατρικές πράξεις, ειδικότερα όταν πρόκειται για επείγοντα περιστατικά, δεν είναι πρέπον να παρίστανται οι γονείς, οι οποίοι πολλές φορές δεν λειτουργούν υποβοηθητικά, με αποτέλεσμα να επιβαρύνουν την όλη κατάσταση.
 
Εκ μέρους της ομάδας πρωτοβουλίας «Μαζί με το Παιδί μας», η Ελένη Σιδερά, μιλώντας στο philenews, ανέφερε ότι καθημερινά δέχεται σωρεία παραπόνων από γονείς που καταγγέλλουν ότι δεν τους επιτρέπεται να βρίσκονται στο πλευρό των παιδιών τους κατά τη διενέργεια ιατρικών πράξεων. Η κα. Σιδερά διευκρίνισε πως η παρουσία γονέων στις ιατρικές εξετάσεις ή άλλες ιατρικές πράξεις είναι δικαίωμα του παιδιού, που προκύπτει από τη Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού και ξεκαθάρισε πως στόχος της ομάδας πρωτοβουλίας είναι αφενός μεν η σωστή επικοινωνία και η καλλιέργεια σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενούς και γιατρού και αφετέρου δε η διευκόλυνση των δύο μερών κατά τη διενέργεια της ιατρικής πράξης. Καταλήγοντας, η κα. Σιδερά απηύθυνε έκκληση για άμεση εφαρμογή του Πρωτοκόλλου, αλλά και για επίβλεψη της εφαρμογής του από κάποιον αρμόδιο φορέα. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Παρουσία γονέων οι ιατρικές εξετάσεις παιδιών
 
Όπως προκύπτει πάντως από το Πρωτόκολλο που έχει υπογραφεί το 2017 και το οποίο δημοσιεύουμε παρακάτω αυτούσιο, ο αποκλεισμός του γονέα ή του συνοδού του παιδιού θα πρέπει να επιτρέπεται μόνο με ειδική κατά περίπτωση αιτιολόγηση εκ μέρους των επαγγελματιών υγείας για τους εξής τρεις λόγους:
 

  • Για λόγους ασφάλειας των παιδιών όταν υπάρχει υπόνοια ή καταγγελία ότι το παιδί κακοποιείται από τους γονείς του και η εξέταση αφορά την κακοποίηση
  • Όταν η παρουσία των επιβαρύνει την ψυχολογική κατάσταση του παιδιού ή δυσχεραίνει τη συνεργασία του, παρεμποδίζοντας τις ενέργειες των γιατρών και των νοσηλευτών
  • Μετά από επιθυμία του/της εφήβου που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητα του/της.
Τι προνοεί το Πρωτόκολλο
 
ΣΤΟΧΟΙ
 
1. Η εξοικείωση των παιδιών με τις διαδικασίες που απαιτούνται, τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια ιατρικών και άλλων πράξεων από Επαγγελματίες Υγείας.
2. Η εκ των προτέρων ενημέρωση τους για το τι θα ακολουθήσει, με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία και το βαθμό ωριμότητας τους.
3. Η ενημέρωση των γονιών για να είναι σε θέση να προετοιμάσουν επαρκώς τα παιδιά τους.
4. Η διασφάλιση της παρουσίας των γονιών εκεί κατά τη διάρκεια της διενέργειας μιας ιατρικής ή άλλης πράξης από Επαγγελματίες Υγείας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μείωση του άγχους που βιώνει ένα παιδί και ταυτόχρονα, στην καταπράυνση του πόνου του.
 
ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
 
1. Η Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού που υιοθετήθηκε ομόφωνα από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 20 Νοεμβρίου του 1989.
2. Ο περί της Συμβάσεως περί των Δικαιωμάτων του Παιδιού (Κυρωτικός) Νόμος του 1990.
3. Ο περί της Κατοχύρωσης και της Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ασθενών Νόμος του 2004 (Ν. 1(I)/2005).
 
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
 
Η Υγεία στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού1 προσεγγίζεται με την ευρύτερη έννοια του όρου, δηλαδή, ως η κατάσταση πλήρους φυσικής, νοητικής και κοινωνικής ευημερίας και όχι, απλώς, ως η απουσία ασθένειας. Τα άρθρα 24 της Σύμβασης και του περί της Συμβάσεως περί των Δικαιωμάτων του Παιδιού (Κυρωτικός) Νόμος του 19902 αναφέρονται στο δικαίωμα του παιδιού να απολαμβάνει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο υγείας και να τυγχάνει των διευκολύνσεων ιατρικής περίθαλψης και αποκατάστασης της υγείας του.
 
Τα περισσότερα παιδιά κάποια στιγμή κατά την παιδική ηλικία χρειάζεται να υποστούν ένα ιατρικό τεστ, μια εξέταση, μια διαγνωστική επέμβαση όπως αιμοληψία, εμβόλιο, χορήγηση ένεσης και τοποθέτηση ενδοφλέβιου καθετήρα για χορήγηση υγρών.
 
Τα παιδιά πολύ συχνά δεν είναι εξοικειωµένα και βιώνουν έντονο άγχος ακόµη και µε τις απλές ιατρικές πράξεις ή άλλες διαδικασίες, ενώ κάποιες από αυτές υπό συγκεκριµένες συνθήκες µπορεί να εξελιχθούν σε επώδυνες και τραυµατικές εµπειρίες. Ο φόβος εξάλλου και ο τυχόν πόνος κατά τη διενέργεια τέτοιων παρεμβάσεων / εξετάσεων, µειώνει συχνά τη δυνατότητα συνεργασίας του παιδιού και δυσχεραίνει την παροχή της αναγκαίας ιατρικής φροντίδας και συνεπώς το έργο του ιατρικού ή νοσηλευτικού προσωπικού.
 
Για να αµβλυνθούν οι δυσµενείς αυτές συνέπειες, οι ειδικοί στο χώρο της υγείας συγκλίνουν όλο και περισσότερο στην άποψη ότι πρέπει να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια προκειµένου να περιορίζονται τα αρνητικά αυτά συναισθήµατα των παιδιών κατά τη διάρκεια των ιατρικών πράξεων και των νοσηλευτικών διαδικασιών, µε την αξιοποίηση µέσων απόσπασης της προσοχής και, κυρίως, µε την υποστηρικτική/καθησυχαστική παρουσία του γονέα.
 
Ειδικά για τις αιµοληψίες, η Παγκόσµια Οργάνωση Υγείας3 προτρέπει την ενθάρρυνση της συµµετοχής των γονέων µε την υιοθέτηση καλών πρακτικών από το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό. Παράλληλα, στις συστάσεις της Αµερικανικής Παιδιατρικής Ακαδηµίας4 αναγνωρίζεται η κοµβική σηµασία του θεσµού της «οικογενειοκεντρικής» φροντίδας (family-centered care: PFCC) που επικρατεί σταδιακά στο πλαίσιο της παροχής ιατρικών υπηρεσιών, και περιλαµβάνεται σαφής οδηγία για υποστήριξη της παρουσίας του γονέα ακόµη και στα επείγοντα περιστατικά. Στο ίδιο ακριβώς πνεύµα άλλωστε κινούνται οι αναλυτικότερες συστάσεις (Policy Statement) της Committee on Hospital Care και του Institute for Patient and Family – Centered Care5 της ίδιας Ακαδηµίας, σχετικά µε τον ρόλο του παιδιάτρου στο πλαίσιο της παροχής φροντίδας εστιασµένης στον ασθενή και στην οικογένεια. Συγκεκριμένα, μεταξύ των συστάσεων αναφέρεται ότι, «οι γονείς ή οι κηδεμόνες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να παρίστανται μαζί με το παιδί τους στις ιατρικές πράξεις και να λαμβάνουν υποστήριξη πριν και μετά τη διαδικασία» και «οι οικογένειες θα πρέπει να ενθαρρύνονται ισχυρά, ώστε να παρευρίσκονται κατά τη νοσηλεία του παιδιού τους και οι παιδίατροι θα πρέπει να συμβάλλουν, ώστε να αναγνωρίζεται μεταξύ των παρόχων ιατρικής φροντίδας η σημασία της παρουσίας της οικογένειας».
 
Ο βοηθητικός ρόλος της συµµετοχής των γονέων/συνοδών στις περισσότερες ιατρικές πράξεις, µε στόχο την καλύτερη δυνατή διαχείριση του παιδιατρικού πόνου φαίνεται να κερδίζει έδαφος και να αναγνωρίζεται επομένως σταδιακά στη σχετική θεωρία6 , ενώ τεκμηριώνεται ερευνητικά κατά τα τελευταία χρόνια7, 8,9,10,11. Στους παράγοντες που επηρεάζουν την επίδραση της συµµετοχής του γονέα συγκαταλέγονται το φύλο, η ηλικία του παιδιού και το αίτιο της εισαγωγής.
 
Επομένως, γονείς και επαγγελματίες υγείας χρειάζεται να κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να απαλύνουν τον πόνο των παιδιών κατά την διάρκεια αυτών των διαδικασιών. Τα παιδιά, μικρά και μεγάλα, που μιλούν ή ακόμα όχι, έχουν το δικαίωμα να αντιμετωπίζουν τον λιγότερο δυνατό πόνο και δυσφορία κατά την διάρκεια εξετάσεων και δοκιμασιών.
 
Οι γονείς είναι καλό να είναι ενημερωμένοι και προετοιμασμένοι για αυτές τις καταστάσεις, να γνωρίζουν τους τρόπους που μπορεί να μειωθεί η ανησυχία του παιδιού, ο πόνος και το άγχος του.
 
Με βάση τις πιο πάνω επιστημονικές παραδοχές, η παρουσία του γονέα/συνοδού κατά την τέλεση ιατρικών πράξεων ή πράξεων από άλλους Επαγγελματίες Υγείας στο παιδί θα πρέπει να θεωρείται καταρχήν ευεργετική και, ως εκ τούτου, να επιτρέπεται και να ενθαρρύνεται από τους επαγγελματίες υγείας, εφόσον δεν αποκλείεται για συγκεκριμένους λόγους.
 
Η θέσπιση του νομικού πλαισίου ή και η εφαρμογή πρωτοκόλλων για τα δικαιώματα των παιδιατρικών ασθενών έχει σημαντικό όφελος καθώς η κάθε πλευρά γνωρίζει εκ των προτέρων τι να πράξει και τι να παραλείψει και συνεπώς περιορίζει κάθε δυσλειτουργία στο χώρο της υγείας, όπως συγκρούσεις και τριβές και μειώνει κάθε κλίμα ανασφάλειας12.
 
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ
 
Πριν από την εξέταση
 
- Επεξήγηση με απλά και κατανοητά λόγια στους γονείς και στο παιδί τον λόγο για τον οποίο θα γίνει η εξέταση και ποιο όφελος θα προκύψει από αυτήν.
- Περιγραφή του τόπου όπου θα γίνει η εξέταση, τι περίπου θα συμβεί, τι περίπου θα νιώσει το παιδί.
-  Απαντήσεις με σαφήνεια και κατανοητή γλώσσα σε τυχόν ερωτήσεις, τόσο του παιδιού, όσο και του γονέα.
- Όσο πιο μεγάλο είναι το παιδί (σχολικής ηλικίας και έφηβοι), οι επεξηγήσεις πρέπει να γίνονται δυο τρεις μέρες πριν την εξέταση, ενώ όσο πιο μικρό είναι το παιδί οι επεξηγήσεις πρέπει να γίνονται αμέσως πριν την επέμβαση.
 
Κατά την διάρκεια της διαδικασίας
 
- Οι γονείς είναι καλό να είναι παρόντες και μαζί με το παιδί τους, ανεξάρτητα από ηλικία.
- Ενθάρρυνση της παρουσίας των γονέων κατά την διάρκεια της εξέτασης και κατάλληλης καθοδήγησης της μητέρας/πατέρα στο πως θα βοηθήσουν το παιδί τους. Ακόμα και αν μετά από ενθάρρυνση και προετοιμασία η μητέρα νιώθει ότι δεν μπορεί να παρευρίσκεται, είναι σημαντικό να ενθαρρύνεται η παρουσία άλλου προσώπου που είναι οικείο στο παιδί.
- Η συντριπτική πλειονότητα των εξετάσεων μπορεί και πρέπει να γίνουν με το παιδί σε σωματική επαφή με τους γονείς του: στην αγκαλιά ή τουλάχιστον κρατώντας το χέρι του παιδιού. Ο μητρικός θηλασμός κατά την διάρκεια μιας επώδυνης για το παιδί διαδικασίας ή αμέσως μετά έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον πόνο και το κλάμα του παιδιού και πρέπει να ενθαρρύνεται από τους επαγγελματίες υγείας. Ο εμβολιασμός για παράδειγμα μπορεί να γίνεται με το μωρό αγκαλιά στο στήθος της μαμάς του.
- Κατά την διάρκεια της διαδικασίας, είναι σημαντικό το παιδί να αισθανθεί ότι διατηρεί κάποιον έλεγχο έστω μικρών επιλογών: που θέλει να κάτσει; Πως θέλει να κάτσει; Θέλει να κοιτάξει την βελόνα ή όχι; Πως θέλει να αποσπαστεί η προσοχή του.
- Εάν το παιδί κλάψει κατά τη διάρκεια της εξέτασης είναι σημαντικό γονείς και επαγγελματίες υγείας να το κάνουν να νιώσει με τα λόγια τους ότι είναι εντάξει που κλαίει, ότι δεν είναι κακό.
 
Λόγοι αποκλεισμού των γονιών από τη διαδικασία
 
Ο αποκλεισμός του γονέα ή συνοδού του παιδιού θα πρέπει να μπορεί να λαμβάνει χώρα µόνο µε ειδική κατά περίπτωση αιτιολόγηση εκ µέρους των επαγγελματιών υγείας και για τους ακόλουθους λόγους:
 
- Για λόγους ασφάλειας του παιδιού (όταν υπάρχει υπόνοια ή καταγγελία ότι το παιδί κακοποιείται από τους γονείς του και η εξέταση αφορά την κακοποίηση). Κάτω από αυτές τις συνθήκες, οι Επαγγελματίες Υγείας θα πρέπει να συνεργάζονται με τον Οικογενειακό Σύμβουλο ή τον Λειτουργό Κοινωνικών Υπηρεσιών που παρακολουθεί την περίπτωση.
- Όταν η παρουσία τους επιβαρύνει την ψυχολογική κατάσταση του παιδιού ή δυσχεραίνει τη συνεργασία του, παρεμποδίζοντας τις ενέργειες των ιατρών και των νοσηλευτών
- Μετά από επιθυμία του/της εφήβου, που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, ανάλογα µε την ηλικία και την ωριμότητα του/της.
  Παναγιώτα Χαραλάμπους   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...