To Top
20:11 Τετάρτη
29 Ιανουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
«Η δημοσιογραφία μου πρόσφερε το ωραιότερο ταξίδι»
ΑΡΧΙΚΗΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΙΝΩΝΙΑ • «Η δημοσιογραφία μου πρόσφερε το ωραιότερο ταξίδι»
Τελευταία Ενημέρωση: 15 Δεκεμβρίου 2019, 9:58 πμ
Δεν επέλεξε τη δημοσιογραφία, αλλά η δημοσιογραφία την επέλεξε. Αν έπρεπε να αρχίσει και πάλι απ’ την αρχή, τον ίδιο δρόμο θα ακολουθούσε. Ο λόγος για τη Μαρούλα Βιολάρη Ιακωβίδου, την πρώτη γυναίκα δημοσιογράφο της Κύπρου και εκ των ιδρυτικών μελών της Ένωσης Συντακτών, που ξεκίνησε τη δημοσιογραφική της πορεία το 1955, τρεις μόνο μήνες μετά την έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ, καλύπτοντας με την πένα της όλα τα σημαντικά γεγονότα της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας, αφήνοντας ανεξίτηλη τη σφραγίδα της στην ιστορία του κυπριακού Τύπου.
 
Υπηρέτησε για τέσσερις και πλέον δεκαετίες όλα τα είδη ρεπορτάζ σε έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο. Αφυπηρέτησε το 1997 από το ΡΙΚ ως αρχισυντάκτρια. Ως πολιτική συντάκτρια ήταν η μοναδική γυναίκα που είχε θέση στο αυστηρά ανδροκρατούμενο καθημερινό μπρίφινγκ του πρώτου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’.
 
Η «Νεφέλη» του αγώνα της ΕΟΚΑ που «όργωσε» απ’ άκρη σ’ άκρη την Κύπρο τόσο σε αποστολές που επέβαλλε ο ρόλος της ως μέλος της οργάνωσης όσο και στη μάχη του ρεπορτάζ, για να καλύψει τα γεγονότα του αγώνα σε δύσκολες περιόδους κρίσης, τις ταραχές του 1963-64, την έντονη περίοδο που μεσολάβησε μέχρι το προδοτικό πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή, την προσφυγιά, το δράμα των αγνοουμένων και των εγκλωβισμένων. Μια γυναίκα που αξιώθηκε να πορευθεί παράλληλα με τα ιστορικά βήματα της πατρίδας μας τιμώντας το επάγγελμα και από τη θέση του «άγνωστου στρατιώτη» και από ηγετικές θέσεις για 42 χρόνια. 
«Την επαύριο της αποφοίτησής μου βρέθηκα στο επάγγελμα...» 

Το καλοκαίρι του 1955, η επόμενη μέρα της αποφοίτησής της με βραβεία από το Παγκύπριο Γυμνάσιο, την βρίσκει στην εφημερίδα «Έθνος», ένα από τα καλύτερα έντυπα της εποχής σε επίπεδο ύλης και συνεργατών. Ο διευθυντής της εφημερίδας «Έθνος», Βίας Μαρκίδης, και ο διευθύνων σύμβουλος, Ζήνων Σεβέρης, οι οποίοι βρέθηκαν στην αποφοίτηση του Παγκυπρίου Γυμνασίου, την ξεχώρισαν ανάμεσα σε άλλους μαθητές και της πρότειναν να εργαστεί κοντά τους ως δημοσιογράφος.
 
Με «προίκα» τις συστάσεις του γυμνασιάρχη Κωνσταντίνου Σπυριδάκι, την επαύριον της αποφοίτησής της, εισήλθε στο δημοσιογραφικό επάγγελμα, γεγονός που αποτελούσε ιδιαίτερα σημαντική κατάκτηση για μια γυναίκα, αφού μέχρι τότε η δημοσιογραφία αποτελούσε ένα αμιγώς ανδροκρατούμενο επάγγελμα. Η ίδια δεν ένιωσε ποτέ να απειλείται ή να υποτιμάται από άνδρες συναδέλφους της. Τουναντίον, θεωρεί πως ήταν τιμητικό το γεγονός ότι στις πρώτες εκλογές της Ένωσης Συντακτών Κύπρου, εξελέγη γραμματέας του διοικητικού συμβουλίου. 

Εργάστηκε με πλήρη αφοσίωση, στην εφημερίδα «Εθνική», και συνεργάστηκε με τη «Μάχη», καθώς επίσης και στο πιο επιτυχημένο περιοδικό στην ιστορία του κυπριακού Τύπου «Τάιμς οφ Σαϊπρους». Θυμάται με πολλή συγκίνηση και αγάπη την εξαιρετική σελίδωση που έκανε για τα κείμενά της ο σελιδωτής Κύπρος Ταραμουντάς και το αποδίδει στο γεγονός ότι κι εκείνος ανήκε στην αόρατη στρατιά της ΕΟΚΑ. 
 
Τα πρώτα ρεπορτάζ 
 
Η πρώτη επαφή της κ. Μαρούλας Βιολάρη - Ιακωβίδου με τη δημοσιογραφία δεν αφορούσε συγκεκριμένο τομέα. Αρχικά έπρεπε να μάθει την «τέχνη» της συγγραφής μιας είδησης, ως «άγνωστος στρατιώτης» και στη συνέχεια να καλύψει ευρεία θεματολογία ρεπορτάζ, ξεχωρίζοντας ιδιαίτερα αυτά που αφορούσαν τον αγώνα της ΕΟΚΑ στο περιοδικό «Ταϊμς οφ Σάιπρους», τα οποία χρόνια αργότερα συγκέντρωσε και εξέδωσε σε έναν τόμο με τίτλο «Σελίδες του απελευθερωτικού μας αγώνα όπως γράφτηκαν τότε…».
Στην είσοδο του κρυσφηγέτου του Αυξεντίου στο Μαχαιρά το Μάρτιο του 1959
Μέσα σε αυτά τα ρεπορτάζ βρίσκει κανείς εξαιρετικά κείμενα για τον αγώνα της ΕΟΚΑ, που αφορούσαν κείμενα για πολλούς ήρωες και ιστορικές προσωπικότητες. Κατάφερε μέσα από τη δημοσιογραφική της ιδιότητα να προσεγγίσει τις έγκλειστες στις Κεντρικές Φυλακές, τις μάνες και τις συζύγους των ηρώων του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ. Μέσα στις δημοσιογραφικές της επιτυχίες, αξιόλογη θεωρείται η μονογραφία για τον ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου με την οικογένεια του οποίου συνδέθηκε στενά και ιδιαίτερα με τη Βασιλού, της οποίας ο κρυφός γάμος με τον Αυξεντίου ανακοινώθηκε μετά τη λήξη του αγώνα από τον ίδιο τον Μακάριο σε μια από τις καθημερινές συναντήσεις του με τους εκπροσώπους του Τύπου. 

Η εποχή μετά την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης - Λονδίνου, την βρίσκει να ασχολείται με το πολιτικό ρεπορτάζ και να συμμετέχει ενεργά με τους άνδρες συναδέλφους της στην καθημερινή δημοσιογραφική ενημέρωση του Εθνάρχη Μακάριου, καθημερινά στις 6:00 το απόγευμα στο παλιό κτήριο της Αρχιεπισκοπής. 

O διπλός ρόλος στον αγώνα της ΕΟΚΑ 

Τον αγώνα της ΕΟΚΑ τον έζησε υπό τη διπλή ιδιότητα της δημοσιογράφου και της αγωνίστριας. Είχε την ευλογία να είναι μέλος της οργάνωσης και το επάγγελμά της, της έδωσε την ευκολία να κινείται ελεύθερα τις ώρες απαγόρευσης της κυκλοφορίας, αφού κατείχε δελτίο ελεύθερης κυκλοφορίας το λεγόμενο «curfew pass». Παρόλο που το δελτίο ελεύθερης κυκλοφορίας έγραφε ότι θα έπρεπε να κινείται μεταξύ γραφείου και κατοικίας, η ίδια το χρησιμοποίησε, καθ’ ότι σύνδεσμος στον αγώνα, για τη μεταφορά επιστολών. Όταν εντοπιζόταν σε σημεία που δεν δικαιολογείτο η παρουσία της έβαζε μπροστά τη δημοσιογραφική της ιδιότητα για να αποφύγει τη σύλληψη εφευρίσκοντας δικαιολογίες. Κι όπως λέει και η ίδια, ήταν η περίοδος που είπε τα πιο πολλά ψέματα στη ζωή της, αλλά ήταν και τα μόνα!
Δελτίο Ελεύθερης Κυκλοφορίας Δημοσιογράφων κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ
Έζησε πολύ συγκλονιστικές στιγμές κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ και έθεσε πολλές φορές τη ζωή της σε κίνδυνο. Θυμάται την έκρηξη και το πολύνεκρο δυστύχημα που στοίχησε τη ζωή τεσσάρων προσώπων στο γειτονικό από το χωριό της, το Κούρδαλι. Είδε συμμαθητές της και οικεία της πρόσωπα να πέφτουν νεκροί σε μάχες και δολοφονίες. Έζησε το δράμα των οικογενειών τους και ιδιαίτερα των μανάδων τους που έχασαν τα παιδιά τους. Χρόνια αργότερα, τις εμπειρίες αυτές τις κεφαλαιοποίησε σε δυο ντοκιμαντέρ για το ΡΙΚ με τίτλο «Μάνες Ηρώων» και «Στο ικρίωμα της αγχόνης», στα οποία μαζί με τις ηρωομάνες έζησε ξανά τα γεγονότα του αγώνα της ΕΟΚΑ. 
Στο στούντιο της τηλεόρασης του ΡΙΚ αρχές της δεκαετίας του 1960
Οδυνηρή περίοδος 1963-64

Ο Δεκέμβριος του 1963 τη βρίσκει να συνεργάζεται με το ΡΙΚ όπου υπηρετούσε και ο δημοσιογράφος και σύζυγός της Γιώργος Ιακωβίδης. Έζησαν μαζί όλα τα τραγικά γεγονότα και είδαν Τ/κ συναδέλφους τους να αποχωρούν από τις δουλειές τους, τουλάχιστον από τη δημόσια ραδιοτηλεόραση και τις άλλες δημόσιες υπηρεσίες δημιουργώντας κενό. Πραγματικά δύσκολες στιγμές για όλους. Στους βομβαρδισμούς της Τηλλυρίας τον Αύγουστο του 1964 το κενό που δημιούργησε η τουρκική ανταρσία γέμισε με αίμα και το χάσμα έγινε δύσκολο να γεφυρωθεί. 
 
«Μνήμες του 1974»

Το πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή του 1974 είναι ίσως η μεγαλύτερη κρίση στον τόπο μας, που η κ. Μαρούλα Βιολάρη Ιακωβίδου ανταποκρίθηκε στο δημοσιογραφικό καθήκον για πολύ μεγάλη χρονική περίοδο, αφού τα αποτελέσματά της ο κυπριακός λαός τα βιώνει μέχρι και σήμερα 45 χρόνια μετά. Εργαζόμενη τότε στη δημόσια ραδιοτηλεόραση, το πρωί της 15ης Ιουλίου τη βρίσκει να ετοιμάζει τα παιδιά της για εκδρομή στη θάλασσα. Οι σειρήνες, όμως, τους ανακόπτουν τα σχέδια. Βγαίνει στο μπαλκόνι του σπιτιού της και αντικρίζει καπνούς από το Προεδρικό Μέγαρο και αντιλαμβάνεται την κρισιμότητα των γεγονότων. Αμέσως σπεύδει στις εγκαταστάσεις του ΡΙΚ και μένει εκεί μαζί με τους συναδέλφους της για αρκετές ημέρες ζώντας από πρώτο χέρι τα τραγικά γεγονότα. Μεταξύ άλλων, θυμάται το θράσος και τις ειρωνείες του συνταγματάρχη Λιασκώνη όταν οι εργαζόμενοι του ζήτησαν προστασία από τα πυρά. Μάλιστα η ίδια είχε το θάρρος να του πει «Να πεθάνουμε για την πατρίδα μας ναι… Όχι όμως από αδέσποτα πυρά». 

Το καθήκον την καλεί και στην πρώτη και στη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής στο ΡΙΚ. Μάλιστα στη δεύτερη φάση αποχωρίζεται την οικογένειά της και μεταβαίνει στις εγκαταστάσεις του Τροόδους, με μια δράκα συναδέλφων όπου από εκεί ενημερώνονται για τις εξελίξεις και μέσω του BBC, το οποίο συχνά ήταν παραπλανητικό.  Ανά πάσα στιγμή θα έπρεπε να είναι σε ετοιμότητα να μεταδώσουν δελτίο ειδήσεων, σε περίπτωση που βομβαρδίζονταν οι πομποί της Λευκωσίας και το ΡΙΚ θα σιγούσε. Ευτυχώς δεν χρειάστηκε. 

Επιστρέφει στη Λευκωσία μετά το τέλος της δεύτερης φάσης της τουρκικής εισβολής, αντικρίζοντας την τραγωδία που ακολούθησε. Μόνη έγνοια όλων των δημοσιογράφων και δική της, να σταθούν στο πλευρό όλων όσων χρειάζονταν βοήθεια. Των προσφύγων, των εγκλωβισμένων, των οικογενειών των πεσόντων και των αγνοουμένων. Η προσφορά του ΡΙΚ τη δύσκολη εκείνη περίοδο ήταν ιδιαίτερα σημαντική, διότι ήταν το μοναδικό μέσο ενημέρωσης του κυπριακού λαού και ιδιαίτερα η υπηρεσία μετάδοσης μηνυμάτων του Ερυθρού Σταυρού προς τις οικογένειες των προσφύγων και των εγκλωβισμένων. Η επιστροφή του Μακαρίου στην Κύπρο το 1974 σηματοδοτεί την εξομάλυνση, κατά κάποιον τρόπο, της δύσκολης κατάστασης. Όσα περιγράφει στον «Φ» είναι μόνο μερικά από τα βιώματα των δύσκολων εκείνων ημερών που αργότερα κατέγραψε στο βιβλίο της «Μνήμες του 1974». 
«Από τον κονδυλοφόρο στην ηλεκτρονική δημοσιογραφία»

Κονδυλοφόρος, μελάνι και ένα μικρό μπλοκ σημειώσεων και τα τηλεγραφήματα από ξένα πρακτορεία ειδήσεων ήταν τα πρώτα εργαλεία για τα ρεπορτάζ της. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής και η λήψη δορυφορικών ειδήσεων από τη διεθνή σκηνή λίγο πριν αφυπηρετήσει το 1997 ήταν μερικά από τα τελευταία εργαλεία στη δημοσιογραφική της πορεία. 

Η κ. Μαρούλα Βιολάρη Ιακωβίδου είχε την τύχη να περάσει από όλα τα είδη Μέσων Ενημέρωσης, τρέφοντας ιδιαίτερη αγάπη στον έντυπο Τύπο, διότι όπως λέει, δίνει τη δυνατότητα και την πολυτέλεια του χρόνου στον δημοσιογράφο να δουλέψει το κείμενό του και να το σκεφτεί δυο και τρεις φορές μέχρι την τελική του μορφή. Η ταχύτητα με την οποία λειτουργεί η ηλεκτρονική δημοσιογραφία δεν επιτρέπει ιδιαίτερη επεξεργασία μέχρι τη μετάδοση μίας είδησης. 

Περιγράφοντας τις εμπειρίες της στον έντυπο Τύπο, αυτό που θυμάται ήταν οι ατελείωτες ώρες δουλειάς, στο ρεπορτάζ, στην αίθουσα σύνταξης για τη συγγραφή και ακολούθως στο τυπογραφείο για τη διόρθωση και την εκτύπωση της εφημερίδας. Μέχρι να μπει η έκδοση επί του πιεστηρίου και να δώσει το πρώτο φύλλο, να ελεγχθεί, δεν τελείωνε η ημέρα. Και πολλές φορές αυτό σήμαινε ξημερώματα. 

Παραλαμβάνοντας το πτυχίο των Πολιτικών Επιστημών από την Πάντειο Ανωτάτη Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών

Υπηρέτησε με μεγάλη αγάπη και αφοσίωση τη δημοσιογραφία, διότι η κάθε μέρα ήταν ξεχωριστή. Ευτύχησε να ζήσει μεγάλα ιστορικά γεγονότα, να αποκτήσει αναμνήσεις από κοινωνικές στιγμές, να συναντήσει προσωπικότητες της πολιτικής, της καλλιτεχνικής και της πνευματικής ζωής στην Κύπρο και στην Ελλάδα. Δεν θα μπορούσε ποτέ να ξεχωρίσει μια στιγμή από τα δημοσιογραφικά της βιώματα, γιατί ήταν όλα τόσο διαφορετικά και τόσο σημαντικά για την ίδια. 

Στο συνέδριο του Απόδημου Ελληνισμού. Στο κέντρο η Φιλιώ Χαϊδεμένου

 Άνοιξε δρόμους για τις γυναίκες δημοσιογράφους

Το «σαράκι» της δημοσιογραφίας δεν το απέβαλε ποτέ. 65 χρόνια μετά από την ημέρα που μπήκε στο επάγγελμα δεν σταμάτησε ποτέ να ενημερώνεται. Προσαρμόζοντας την ανάγκη της για ενημέρωση, σήμερα εκτός από την τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τις εφημερίδες, η κ. Μαρούλα διαβάζει ειδήσεις και στο tablet της και διαθέτει λογαριασμό στο twitter για σκοπούς ενημέρωσης. Διαβάζοντας ή ακούγοντας μια είδηση εντοπίζει λάθη και σωστά. Ωστόσο, όντας ένας άνθρωπος που βρέθηκε στο ίδιο μετερίζι, κατανοεί τους ρυθμούς εργασίας, δεν κατακρίνει αλλά σίγουρα είναι σε θέση να συμβουλεύσει.

Τιμάται από την Όλγα Δημητριάδου, σύζυγο του τότε δήμαρχου Λευκωσίας Λέλλου Δημητριάδη την ημέρα της γυναίκας- Μάρτιος 1994

Μόλις πριν από δυο χρόνια αποσύρθηκε εντελώς από την ενεργό δημοσιογραφική δράση, αφού μετά την αφυπηρέτησή της και μέχρι το 2017 υπήρξε μέλος της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Κι αφού παρέδωσε τη σκυτάλη στους επόμενους, συνεχίζει να δημοσιογραφεί μέσω των βιβλίων της, ενώ είναι ενεργό μέλος του κλάδου βετεράνων δημοσιογράφων της Ένωσης Συντακτών Κύπρου. Τιμήθηκε για τη δράση της αρκετές φορές από θεσμούς και οργανισμούς. 

Όντας δημοσιογράφος της γενιάς του ’55, έχει πολλά να θυμηθεί από ωραίες μα και από τραγικές στιγμές. Βρέθηκε πολλές φορές μπροστά σε διλήμματα. Έζησε την πορεία της Κύπρου μέχρι την ανεξαρτησία, αλλά και ταυτόχρονα την κατάρα του διχασμού. Έζησε το προδοτικό πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή. Γεγονότα που πικραίνουν πολύ τη δική της γενιά. 

Όντας η πρώτη Κύπρια γυναίκα δημοσιογράφος, έφερε πάντα το βάρος της ευθύνης να μην αποτύχει και να θεωρηθεί ότι μια γυναίκα δεν είναι ικανή να ασκήσει το δημοσιογραφικό λειτούργημα. Χάραξε τον δρόμο και έπειτα την ακολούθησαν κι άλλες. Ο γυναικείος πληθυσμός στη δημοσιογραφία άργησε να αυξηθεί, αλλά σήμερα στα 82 της χρόνια η Μαρούλα Βιολάρη τονίζει ότι είναι περήφανη, γιατί η γυναίκα στον χώρο της ενημέρωσης πλειοψηφεί και μάλιστα με αξιόλογες και πετυχημένες παρουσίες που καταθέτουν την ψυχή τους στο επάγγελμα. 

  Mυρτώ Ζουμίδου      Αντώνης Γ. Αντωνίου   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...