To Top
11:01 Πέμπτη
20 Φεβρουαρίου 2020
Επόμενο
Προηγούμενο
Συμβάλλοντας στη σωστή χρήση της γλώσσας μας
ΑΡΧΙΚΗΚΟΙΝΩΝΙΑΕΠΙΣΤΟΛΕΣ • Συμβάλλοντας στη σωστή χρήση της γλώσσας μας
  15 Ιανουαρίου 2020, 9:29 πμ  
Ο Χρυσόστομος Ρουσής, πρώην γυμνασιάρχης, καταγράφει λέξεις/ρήματα, κατά αλφαβητική σειρά, που ακούμε και διαβάζουμε, για κατανόηση και σωστή χρήση, μαζί με τις αντίστοιχες λέξεις της αγγλικής γλώσσας.

Η κατάκτηση (εκμάθηση) πλούσιου λεξιλογίου (mastering a rich vocabulary) αποτελεί βασική συνιστώσα, όχι μόνο για την ποιότητα της προφορικής και γραπτής έκφρασης, αλλά και για την βαθύτερη Κατανόηση Κειμένου (Chall & Jacobs, 2003).
Σήμερα, όμως, νέοι και ενήλικες, χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας επικοινωνία πολύ περιορισμένο αριθμό λέξεων - ένδειξη αδιαφορίας για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας. Συχνά η νεολαία μας κατηγορείται για λεξιπενία, δηλαδή για χρησιμοποίηση πολύ περιορισμένου αριθμού λέξεων στην επικοινωνία της (προφορική και γραπτή), κυρίως λόγω άγνοιας (Γ. Κούμα, 2016)
Για αντιμετώπιση του φαινομένου της λεξιπενίας, οι νέοι μπορούν, αντί να περνούν τον ελεύθερό τους χρόνο μπροστά από μια οθόνη «έξυπνου» κινητού τηλεφώνου, να ασχοληθούν και με το διάβασμα έγκριτης εφημερίδας, λογοτεχνικού βιβλίου ή βιβλίου που αναφέρεται στον εμπλουτισμό του λεξιλογίου μέσω λεξιλογικών ασκήσεων. 
Ακολουθούν λέξεις/ρήματα, κατά αλφαβητική σειρά, που ακούμε και διαβάζουμε, για κατανόηση και σωστή χρήση, μαζί με τις αντίστοιχες λέξεις της αγγλικής γλώσσας: 
Επισημαίνω = υπογραμμίζω, τονίζω, εντοπίζω, διακρίνω (point out, highlight) 
Λέμε: «Ο Πρόεδρος επισήμανε την ανάγκη εθνικής ενότητας» - «η Κυβέρνηση έχει επισημάνει/επισήμανε το πρόβλημα/τις διαφορές (= εντοπίσει, διακρίνει) - «οι μετανάστες επισημάνθηκαν στην περιοχή του Κάτω Πύργου Τηλλυρίας» - «τα κοινά συμφέροντα και αξίες Κύπρου-Ισραήλ-Βρετανίας επισημάνθηκαν σε εκδήλωση στη Λευκωσία»
Ευοδώνω = επιτυγχάνω, οδηγώ κάτι σε αίσιο πέρας (bless, prosper)
Λέμε: «Ευχόμαστε να ευοδωθούν τα σχέδιά σου» - «ευοδώθηκαν οι προσπάθειες των μαθητών μας» - «ελπίζουμε να ευοδωθούν οι διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό» - «ο Θεός ας ευοδώσει τις προσπάθειές μας!» - (εύχομαι την ευόδωση/επιτυχία των συνομιλιών)
Κατακυρώνω = αναγνωρίζω στον πλειοδότη (αυτός που πρόσφερε περισσότερα σε δημοπρασία/δημόσια διαδικασία πώλησης) το δικαίωμα να κατέχει κάτι (knock down)
Λέμε: «Ο ζωγραφικός πίνακας κατακυρώθηκε στον πλειοδότη (=bidder) για €50.000» - «ο διαγωνισμός για την κατασκευή του έργου κατακυρώθηκε στη μειοδότρια κυπριακή εταιρεία (με χαμηλότερο κόστος)» - (η κατακύρωση της προσφοράς/βουλευτικής έδρας) 
Κατατρύχω-ομαι (λόγ.) = τυραννώ/καταπονώ ψυχικά ή σωματικά (plague)
Λέμε: «Την κατατρύχουν έμμονες ιδέες» - «η Αθήνα κατατρύχεται από τα γνωστά φοβικά σύνδρομα» - «ο εγκληματίας/προδότης κατατρύχεται από τύψεις» - «κατατρύχεται από μοναξιά/από το πάθος της εκδίκησης» - «το κόμμα τους κατατρύχεται από έμμονες ιδέες» 
Κλυδωνίζομαι (μτφ.) = περνώ μια κατάσταση αστάθειας και αναταραχής (rock)
Λέμε: «Η τουριστική βιομηχανία κλυδωνίζεται από τις απεργίες» - «η οικονομία πολλών χωρών άρχισε να κλυδωνίζεται» - «η πολιτική σκηνή κλυδωνίζεται από τα σκάνδαλα» - (οι κλυδωνισμοί στην οικονομία) - «το πλοίο κλυδωνιζόταν (κυριολ.), έρμαιο των κυμάτων» 
Κρατικοποιώ (# ιδιωτικοποιώ) = δημοσιοποιώ, μεταβάλλω έναν ιδιωτικό οργανισμό σε κρατικό (nationalize) Λέμε: «Η κυβέρνηση κρατικοποίησε τον Συνεργατισμό» - (η κρατικοποίηση/ιδιωτικοποίηση του Συνεργατισμού) - «θα ιδιωτικοποιηθούν οι δημόσιες επιχειρήσεις» - «τα κόμματα αντιδρούν στην ιδιωτικοποίηση της CYTA» (# δημοσιοποίηση) 
 
Βιβλιογραφικές πηγές
Αγγλοελληνικό Λεξικό Word Reference.com 
Γ. Μπαμπινιώτη, Λεξικό για το Σχολείο & το Γραφείο 
Λεξικό Τριανταφυλλίδη - Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα 

 
 
  Χρυσόστομος Ρουσής   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...