To Top
13:06 Δευτέρα
20 Ιανουαρίου 2020
philenews insider
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Capital.gr
ΜΑΖΙ ΜΕ
Forbes
insider banner
Επόμενο
Προηγούμενο
Aναζητώντας την επόμενη μέρα των Υπηρεσιών
ΑΡΧΙΚΗΟΙΚΟΝΟΜΙΑΚΥΠΡΟΣ • Aναζητώντας την επόμενη μέρα των Υπηρεσιών
Τελευταία Ενημέρωση: 15 Δεκεμβρίου 2019, 2:42 μμ
Η κυπριακή οικονομία σε λιγότερο από 50 χρόνια μεταμορφώθηκε από μια παραδοσιακή, γεωργική οικονομία σε μια οικονομία βασισμένη στον τομέα των υπηρεσιών. Ο κλάδος των υπηρεσιών αποτέλεσε στυλοβάτη για τη χώρα μας, ενώ δημιούργησε μια γκάμα επαγγελματιών που οδήγησαν σε ανθοφορία την οικονομία. Από τις αρχές του ’80, κάποιοι πρωτοπόροι στον τομέα των υπηρεσιών, δικηγόροι και λογιστές, έπεισαν την κυπριακή Κυβέρνηση να προσελκύσουμε ένα κομμάτι της παγκόσμιας βιομηχανίας των offshore. Εκεί χτίστηκε όλη η μετέπειτα βιομηχανία των υπηρεσιών στην Κύπρο.
 
Οι πρώτοι «πελάτες» της Κύπρου ήταν Λιβανέζοι, οι οποίοι ήθελαν να φύγουν από την εμπόλεμη ζώνη και έγραφαν τις εταιρείες τους στο νησί μας. Μετά την πτώση του σοβιετικού καθεστώτος, ήρθαν και οι πρώτοι πελάτες από τη Ρωσία. Το 2019 αποτελεί μια μεταβατική περίοδο στον κλάδο των υπηρεσιών. Το οικονομικό μοντέλο της Κύπρου αλλάζει – πάντοτε με έμφαση στις επαγγελματικές υπηρεσίες– προκειμένου να ανταποκριθεί στις διεθνείς τάσεις, αλλά και στο κυνήγι της συμμόρφωσης με τα διεθνή πρότυπα. Ναυτιλία και επενδυτικά ταμεία, υπό το βλέμμα της τεχνολογίας, είναι ο επόμενος στόχος της χώρας μας.

Πρώτος σταθμός: Η άνθηση των offshore

Το ατού της χώρας μας ήταν πάντα η προσέλκυση ξένων εταιρειών. Μετά την τουρκική εισβολή, η τότε κυπριακή Κυβέρνηση αναζητούσε νέες πηγές εσόδων ξένου συναλλάγματος. Οι δύο τροποποιήσεις των νόμων περί Φορολογίας του Εισοδήματος 1975 και 1977 δημιούργησαν ένα ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς τόσο για τις Εταιρείες Διεθνών Δραστηριοτήτων όσο και για το προσωπικό τους στο εξωτερικό. Γύρω τους στήθηκε μια τεράστια βιομηχανία επαγγελματιών (δικηγόροι, λογιστές κ.λπ.). Κατά τη δεκαετία του 1980 η χώρα μας με διάφορες πολιτικές κατάφερε σταδιακά να πάρει τη θέση του Λιβάνου στην παροχή υπηρεσιών, ενώ παράλληλα πολλές εταιρείες και κάτοικοι του Λιβάνου βρήκαν καταφύγιο στην Κύπρο. Οι υπεράκτιες εταιρείες φορολογούνταν με συντελεστή 4,25% του φορολογητέου εισοδήματός τους. Μετά την πτώση του σοβιετικού καθεστώτος ήρθαν και οι πρώτοι πελάτες από τη Ρωσία, αφού η αστάθεια στη χώρα τους, τούς ώθησε στην αναζήτηση ενός ασφαλέστερου προορισμού για τα χρήματά τους. 
 

Το τέλος του μοντέλου

Το τέλος του επήλθε όταν βρέθηκαν στο στόχαστρο για ενδεχόμενο ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Ενώ το δημόσιο χρέος στις δυτικές χώρες έφτανε σε θεόρατα επίπεδα, στους φορολογικούς παραδείσους «αναπαύονταν» δισεκατομμύρια δολάρια. Η φορολογική μεταρρύθμιση του 2002 κατήργησε τον ευνοϊκό φορολογικό συντελεστή για τις τότε υπεράκτιες εταιρείες. Έκτοτε όλες οι εταιρείες φορολογούνται με τον ίδιο συντελεστή (12,5%). Από το 2004 ο όρος Εταιρείες Διεθνών Δραστηριοτήτων αντικατέστησε τον ορισμό υπεράκτια εταιρεία (offshore company) που χρησιμοποιείτο στο παρελθόν και ο οποίος δεν υφίσταται πλέον. Όλες ιδρύονται σύμφωνα με τον Περί Εταιρειών Νόμο. Οι εγγραφές νέων εταιρειών και ο κλάδος των ακινήτων πήρε την ανιούσα κατά τη δεκαετία του 2000. Μάλιστα, πραγματοποιήθηκαν μαζικές εγγραφές νέων εταιρειών την τριετία 2006-2008. Το 2006 οι νέες εγγραφές ανήλθαν στις 20.280, το 2007 στις 29.016 και 24.453 το 2008. Η πιο καλή χρονιά –με τον μεγαλύτερο αριθμό εταιρειών– ήταν το 2013 (272.157 εταιρείες).
 

Έντονη καχυποψία

Η καχυποψία έναντι του συστήματος παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών που εφαρμοζόταν στην Κύπρο υπάρχει εδώ και χρόνια, παρά τις όποιες προσπάθειες που γίνονται για συμμόρφωση. Η χώρα παρουσιάζεται μάλιστα, σε εκτενή δημοσιεύματα μεγάλων διεθνών Μέσων Ενημέρωσης λίγο-πολύ ως φορολογικός παράδεισος, πλυντήριο βρώμικου χρήματος και καταφύγιο για ύποπτες συναλλαγές Ρώσων ολιγαρχών. Ένα γερό χτύπημα για την Κύπρο ήταν το σκάνδαλο του πρώην επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του Ντόναλντ Τραμπ, Πολ Μάναφορντ, ο οποίος κατηγορήθηκε στις ΗΠΑ για αδήλωτα ποσά εκατομμυρίων που του καταβλήθηκαν από ουκρανικό κόμμα μέσω εταιρειών που διατηρούσε στην Κύπρο. Ο ίδιος για μια περίοδο μερικών ετών (πριν την κρίση του 2013) διακινούσε χρήματα μέσω τραπεζικών λογαριασμών στην Κύπρο. Πριν τρία χρόνια, επίσης η Κύπρος φιγούραρε στα Panama Papers. Συνολικά 6374 ονόματα εταιρειών και φυσικών προσώπων που συνδέονται με την Κύπρο βρέθηκαν στις λίστες των Panama Papers. 

Κακές πρακτικές

Κάποιες πρακτικές που εφαρμόστηκαν (π.χ. shell companies) οδήγησαν την Κύπρο στο μάτι του κυκλώνα, για υποθέσεις ξεπλύματος χρήματος, χαρακτηρίζοντάς την ως φορολογικό παράδεισο. Οι ανεξέλεγκτες διακινήσεις κεφαλαίων, ο ελλιπής έλεγχος των συναλλαγών, η άγνωστη πηγή των κεφαλαίων και ο άγνωστος τελικός δικαιούχος επέτεινε το πρόβλημα. Η κρίση του 2013 έδωσε την ευκαιρία στους Κυβερνώντες να ανασχηματίσουν το μοντέλο των υπηρεσιών. Οι κυπριακές Αρχές επιδόθηκαν στο να απομακρύνουν τη ρετσινιά του φορολογικού παραδείσου. Από το 2013 η εποπτεία έγινε ακόμα πιο αυστηρή. Μάλιστα, με πρόσφατη τροποποιητική οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας, οι τράπεζες θα πρέπει να γνωρίζουν προσωπικά τους πραγματικούς δικαιούχους των πελατών τους πριν τους ανοίξουν ένα λογαριασμό.
 

Αναζήτηση μοντέλου

Καθοριστική είναι η διετία 2018-2019. Τρεις πολιτικές οδήγησαν τη χώρα μας στη μεταβατική περίοδο του κλάδου των υπηρεσιών. Η νέα πιο αυστηρή οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας για τις εταιρείες κέλυφος και η φυγή των Ρώσων καταθετών άλλαξε την εικόνα στο international business.  Επιπρόσθετα, οι τροποποιήσεις των κριτηρίων πολιτογράφησης επενδυτών τον Μάιο ξανά αλλάζουν τη σκακιέρα του επιχειρείν. Το τέλος μιας εποχής ήταν και επίσημη παραδοχή του τέως υπουργού Οικονομικών, Χάρη Γεωργιάδη. «Το μοντέλο των υψηλών καταθέσεων από πολίτες εκτός ΕΕ και των εταιρειών - κέλυφος χωρίς πραγματική παρουσία έχει τελειώσει», δήλωσε ο Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης, υπογραμμίζοντας πως η Κύπρος δεν θέλει να συνεχίσει αυτό το μοντέλο, το οποίο προκάλεσε προβλήματα στην οικονομία. 

Έμφαση στα funds και ναυτιλία

Το μόνο σίγουρο είναι ότι το 2020 θα επιχειρηθεί η προσέλκυση επενδύσεων στον κλάδο των επενδυτικών ταμείων. Η πορεία του τομέα αναμένεται να συνεχίσει ανοδική μετά και τις αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των συγκεκριμένων οργανισμών που υιοθετήθηκαν πρόσφατα. Το ενδιαφέρον για τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων προέρχεται από όλα τα μέρη του κόσμου, όπως Ασία, Ευρώπη και Αραβικές Χώρες. Με βάση τα στοιχεία της Κεφαλαιαγοράς, τα υπό διαχείριση κεφάλαια των Εταιρειών Διαχείρισης Συλλογικών Επενδύσεων και των Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων (ΟΣΕ) το τρίτο τρίμηνο του 2019 κινούνται ανοδικά, με το συνολικό Ενεργητικό υπό διαχείριση να ανέρχεται στα €7,7 δισ., καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 12% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2019, ενώ η συνολική καθαρή αξία ενεργητικού ήταν €5,6 δισ. Επιπρόσθετα, στα πλαίσια της αλλαγής του μοντέλου των υπηρεσιών επιδιώκεται πέραν των επενδυτικών ταμείων και η προσέλκυση ναυτιλιακών εταιρειών αντί του παλιού μοντέλου της διαχείρισης εταιρειών. 

Ρόλος τεχνολογίας

Τελευταίος, αν και ιδιαίτερα καθοριστικός, αξίζει να αναφερθεί ο ρόλος της τεχνολογίας. Το επιχειρείν εισέρχεται σε μια νέα «μετα-ψηφιακή» εποχή με τη χρήση της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (FinTech) και της κανονιστικής τεχνολογίας (RegTech), όπως blockchain, εικονικά νομίσματα, Crypto Exchanges και DLT. Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας δημιουργεί ένα έντονα διαφοροποιημένο χρηματοοικονομικό περιβάλλον, με νέες ευκαιρίες και προοπτικές. Ο όρος fintech καλύπτει κάθε είδος χρηματοοικονομική καινοτομία που βασίζεται στην πρόοδο της τεχνολογίας και μπορεί να οδηγήσει σε νέα επιχειρηματικά μοντέλα, νέες εφαρμογές, διαδικασίες ή νέα προϊόντα, με σημαντική επίδραση στον χρηματοπιστωτικό τομέα και στην παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
 
Οι σχέσεις με Ρώσους κι άλλους
 
Από τη δεκαετία του 1990, οι Αρχές ενέτειναν τις προσπάθειές τους για την ελευθεροποίηση και τον εκσυγχρονισμό του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ήταν τη συγκεκριμένη δεκαετία που πολλοί Ρώσοι έφτασαν στη χώρα μας για φορολογικούς κυρίως λόγους. Δυστυχώς, το όλο κανονιστικό πλαίσιο τα επόμενα χρόνια δεν λειτούργησε καθόλου, με αποτέλεσμα ακόμα και σήμερα περιπτώσεις που χρονολογούνται να έρχονται στο φως της δημοσιότητας πλήττοντας το όνομα της χώρας. Υπενθυμίζεται πως όταν η Διεθνής Κοινότητα είχε αποκλείσει τη Γιουγκοσλαβία, η Κύπρος βρήκε την ευκαιρία να κάνει δουλειές με το Βελιγράδι και η Λαϊκή Τράπεζα έγινε ο βασικός οικονομικός σύνδεσμος του πρώην Γιουγκοσλάβου πρόεδρου, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, με τον έξω κόσμο.
 
Η φυγή ρωσικών εταιρειών άρχισε με αργούς ρυθμούς, από το 2012-13. Μετά την πρόσφατη εγκύκλιο της Κεντρικής Τράπεζας για τις εταιρείες-κέλυφος, ο ρυθμός αυξήθηκε σημαντικά. Ως εκ τούτου, έχει παρατηρηθεί έξοδος αρκετών ρωσικών εταιρειών, οι οποίες δεν έχουν πραγματική οικονομική υπόσταση και δραστηριότητες στην Κύπρο. Ένα άλλο σημείο που επηρέασε το ρωσικό επιχειρείν είναι η επιβολή περιοριστικών μέτρων (sanctions), σε ό,τι αφορά τις ρωσικές επιχειρήσεις. Αυτό επηρεάζει την επιχειρηματική τους δραστηριότητα και κάνει πιο δύσκολες τις εργασίες τους στο εξωτερικό, καθώς και τις συναλλαγές μέσω του διεθνούς τραπεζικού συστήματος.
Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι η μείωση στην παρουσία των Ρώσων καταθετών στις κυπριακές τράπεζες φαίνεται να σχετίζεται με την προσπάθεια που γίνεται σε διεθνές επίπεδο για την καταπολέμηση του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος εντός της ΕΕ, αλλά προφανώς και με τη σημαντική μείωση των καταθετικών εποτικίων που ακολούθησαν του κουρέματος καταθέσεων.
 
  Δήμητρα Λάντου   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...