«Still! Ένα άγαλμα που γύρισε τον κόσμο» του Σταύρου Σταύρου σε σκηνοθεσία/ κίνηση Κώστα Σιλβέστρου και Παναγιώτη Τοφή και μουσική Θοδωρή Οικονόμου.
Οι αμφιβολίες για την αποδοχή της παράστασης διαλύθηκαν από τα πρώτα κιόλας δευτερόλεπτα σκηνικής δράσης. Με κάποιον σχεδόν υπερφυσικό τρόπο, η αμφίδρομη επικοινωνιακή σχέση μεταξύ σκηνής και πλατείας είχε ενεργοποιηθεί σχεδόν αμέσως κι άρχισαν τα πρώτα αυθόρμητα και ζεστά χειροκροτήματα. Αυτό το άμεσο και σφιχτό δέσιμο έφερε στο μυαλό –σ’ εμένα τουλάχιστον- το μαγικό σύννεφο που είχε αγκαλιάσει το Αμφιθέατρο της Σχολής Τυφλών όταν παρουσιάστηκε ο «Πλούτος» της Φτωχολογιάς.
Μην παρεξηγηθώ: πρόκειται για δύο παντελώς διαφορετικές παραστάσεις, φτιαγμένες με διαφορετικά υλικά, υπό διαφορετικές συνθήκες. Κι άλλωστε ο Κώστας Σιλβέστρος έχει χάσει έκτοτε και το καθοριστικό πλεονέκτημα του ξαφνιάσματος. Ωστόσο, από νωρίς απλώθηκε στην αίθουσα η πεποίθηση ότι οι μηχανισμοί πρόσληψης του θεάματος λειτουργούν εξαίσια. Αυτό δεν επιτεύχθηκε τυχαία, ήταν απόρροια του ταλέντου των συντελεστών και του ομαδικού κλίματος. Ανάμεσα σε ερμηνευτές και θεατές αναπτύχθηκε μια αμοιβαία σύμβαση, που απελευθέρωσε τους χυμούς και τις ευωδιές της παράστασης.
Στο ερώτημα «πώς πρέπει να είναι το παιδικό θέατρο» η παροιμιώδης απάντηση του Κονσταντίν Στανισλάφσκι ήταν «όπως αυτό για τους ενήλικες, αλλά καλύτερο». Στην εποχή των οικογενειακών αριστουργημάτων της Pixar, της Ντίσνεϊ, της DreamWorks, της Sony Pictures Animation κ.ο.κ. αποτελεί πλέον προϋπόθεση η τέρψη (και) των ενηλίκων θεατών, πρέπει να είναι –τουλάχιστον- ανάλογη μ’ αυτή των ανηλίκων. Η ονειρεμένη ομάδα των συντελεστών κατάφερε να κερδίσει μεγάλους και μικρούς, καθιστώντας κοινό τον ορίζοντα των προσδοκιών και εξίσου αποτελεσματικά τα σκηνικά ερεθίσματα.
Ο Σταύρος Σταύρου, πρωτοστάτης και πρώτος πρόεδρος του Κυπριακού Κέντρου Θεάτρου για Παιδιά και Νέους, πήγε το σπάνιο χάρισμά του στη στιχουργική ένα βήμα παραπέρα, δοκιμάζοντας δυνάμεις σε μια τεχνητή γλώσσα που σε συγκερασμό με το δραματουργικό σμίλευμα της σύλληψης αγκάλιασε το μουσικό σύμπαν της πρότασης και το σέρβιρε αχνιστό στο πεινασμένο για ποιοτικές παιδικές παραγωγές κοινό. Οι λέξεις στους διαλόγους και τους στίχους είναι επινοημένες και παραπέμπουν σε κάποια αυτόματη παραλλαγή της εσπεράντο. Ωστόσο, η ζεστασιά και η κατηγορηματικότητά τους είναι τέτοια που οι λέξεις αυτές καθιστούν την πλοκή κάτι παραπάνω από κατανοητή, σχεδόν εύγλωττη.
Ακρογωνιαίος λίθος στη δομή του πρότζεκτ είναι η μουσική του Θοδωρή Οικονόμου, ζωντανά εκτελεσμένη από τον ίδιο. Το πιάνο του κι οι φωνές των ηθοποιών δρουν καταλυτικά στη σωματική και συναισθηματική μνήμη των θεατών, αλλά και στη διαμόρφωση της δραματικής φόρμας, ρυθμίζοντας ουσιαστικά όχι μόνο το τέμπο αλλά και το κλίμα της παράστασης. Στη σκηνοθεσία αλλά και στην κινησιολογική συναρμολόγηση της αεισάλευτης- σε αντίθεση με τον τίτλο και τη θεματολογία της- παραγωγής, ο Κώστας Σιλβέστρος συνεργάζεται με τον Παναγιώτη Τοφή, επιτυγχάνοντας μια λυτρωτική μετάβαση από το θέαμα στο βίωμα. Το εικαστικό σύμπαν που σκαρφίστηκε η Κωνσταντίνα Ανδρέου, συνεπικουρούμενη από τις αισθητικά άρτιες και σκηνικά χρηστικές προβολές της Άννας Φωτιάδου και τις «σκαλιστές» φωτοσκιάσεις του Βασίλη Πετεινάρη, «ξεκλειδώνουν» τα σημαινόμενα.
Ο Ανδρέας Κουτσόφτας ήταν τεχνικά άψογος στη «χύτευση» του ρόλου του και ως αληθοφανές άγαλμα δεν κουνούσε ούτε βλέφαρο, εντυπωσιάζοντας τόσο κινούμενος όσο και στατικός. Η Χριστίνα Παπαδοπούλου ακτινοβολεί στον κεντρικό ρόλο του κοριτσιού με τη συναισθηματική της επάρκεια, τη φωνητική και σωματική της πειθαρχία, την άριστη ρυθμοποιία. Ο Άντονι Παπαμιχαήλ είχε την ευκαιρία να ξεδιπλώσει μια ευρεία ερμηνευτική παλέτα, υποδυόμενος με γόνιμο μπρίο και τερψιθυμία όλους τους υπόλοιπους χαρακτήρες.
Επίτηδες δεν αναφέρθηκα στη θεματική του έργου, αφού το ζητούμενο είναι ο θεατής να αποκωδικοποιήσει αυτόνομα τα διαδραματιζόμενα, να αναδημιουργήσει ατομικά στο μυαλό όσα εκπορεύονται από τη σκηνή, που μοιάζει να χωράει όλο τον κόσμο. Ελπίζω να πάνε όλα καλά και το «Still!» να επανέλθει τον Ιανουάριο, όπως προγραμματίζεται, γιατί η ανάγκη για ποιοτικό παιδικό θέατρο είναι μεγάλη.
Ελεύθερα, 28.11.2021
