To Top
Επόμενο
Προηγούμενο
Η Πάφος ως ένα Μεγάλο Μωσαϊκό προσώπων
ΑΡΧΙΚΗGOING OUTΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ • Η Πάφος ως ένα Μεγάλο Μωσαϊκό προσώπων
  05 Μαΐου 2017, 5:04 μμ  

Αξιοποιώντας ηχογραφημένες αφηγήσεις προσωπικών ιστοριών από ανθρώπους όλων των κοινωνικών ομάδων της Πάφου, μια ομάδα από καλλιτέχνες συνεργάζονται για μια έκθεση που αποπειράται να παρουσιάσει την Πάφο ως ένα Μεγάλο Μωσαϊκό προσώπων.
 

Την έκθεση με τίτλο «Το Μεγάλο Μωσαϊκό» (The Big Mosaic) επιμελείται ο Χαράλαμπος Μαργαρίτης σε παραγωγή του Κέντρου Τεχνών Κίμωνος και σε συνεργασία με την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού. Παρουσιάζεται στο Χάνι του Ιμπραήμ από τις 10 μέχρι τις 30 Μαΐου.
 
Η ομάδα του Μεγάλου Μωσαϊκού συνέλεξε αφηγήσεις από ανθρώπους που ζουν, έζησαν ή έχουν μια σχέση με την πόλη της Πάφου. Το έργο ζήτησε από τους αφηγητές να είναι προσωπικοί. Μετά, ζητήθηκε από τους καλλιτέχνες να εστιάσουν στα πρόσωπα και στις ιστορίες τους και να φτιάξουν ένα έργο για μια από αυτές.
 
Τώρα, η έκθεση ζητά από τους θεατές να εστιάσουν στην προσωπική υπόσταση κάθε έργου, καλλιτέχνη και αφηγητή, όντας οι ίδιοι πρόσωπα και αρνούμενοι τις αφηρημένες γενικές έννοιες με τις οποίες κρύβουμε συνέχεια τα πρόσωπα – τα δικά μας και των άλλων.
 
Την έκθεση πλαισιώνουν διάφορες δράσεις σχετικές με την κεντρική ιδέα του πρότζεκτ καθώς επίσης και η έκδοση ενός καταλόγου. 
 
Στην έκθεση συμμετέχουν 23 καλλιτέχνες. Η Κλίτσα Αντωνίου, o Αλεξάντρ Γκοτιέ, ο Στέλιος Ιλτσούκ, ο Γιάννος Οικονόμου (που είναι και ο εισηγητής της ιδέας του Μεγάλου Μωσαϊκού), ο Γιάννης Σακέλλης, ο Μάριος Φυλακτού, η Γιούλα Χατζηγεωργίου και ο Πάρης Χριστοδούλου.
Συμμετέχουν επίσης 11 φοιτητές της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών του Παρισιού, οι οποίοι επισκέφθηκαν την Κύπρο στο πλαίσιο της ανοικτής συνεργασίας που έχει η Σχολή με το Κέντρο Τεχνών Κίμωνος, για να δημιουργήσουν μια σειρά από έργα για το Μεγάλο Μωσαϊκό. Συνοδός τους είναι ο καθηγητής στην ΑΣΚΤ Παρισιού, Ντομινίκ Γκοτιέ, ο οποίος συμμετέχει επίσης στην έκθεση.
Πέρα από την ομάδα αυτή, στην έκθεση θα παρουσιάσει μια ηχητική εγκατάσταση και ο διευθυντής του Τμήματος Ψηφιακών Τεχνών της ΑΣΚΤ Παρισιού, Βενσάν Ριού.
 
Κατά τη διάρκεια όλης της βραδιάς των εγκαινίων, την Τετάρτη 10 Μαΐου, θα παρουσιάζεται η περφόρμανς Local Network, η οποία χρησιμοποιεί τις ηχογραφημένες ιστορίες που συνέλεξε η ερευνητική ομάδα του Μεγάλου Μωσαϊκού, καθώς επίσης και συνεντεύξεις και ήχους που συνέλεξε ο ίδιος κατά την παραμονή του στην Πάφο, επενδύοντας με ένα ηχητικό μωσαϊκό πορτραίτο της πόλης το χώρο του Χανιού.
 
Τη βραδιά των εγκαινίων θα παρουσιαστεί επίσης το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ που δημιούργησαν οι Χρήστος Πανάγος και Κώστας Μακρινός, βασισμένο σε μια από τις ηχογραφημένες ιστορίες του Μεγάλου Μωσαϊκού. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης η ταινία θα προβάλλεται σε επανάληψη όλες τις ώρες που αυτή είναι ανοικτή, σε μία από τις αίθουσες του Χανιού.
 
Πέρα από το εικαστικό κομμάτι, το Μεγάλο Μωσαϊκό αποπειράθηκε να γίνει έναυσμα για μία θεωρητική προσέγγιση της μωσαϊκότητας (της μωσαϊκότητας της Πάφου, της υπαρξιακής μωσαϊκότητας και της μωσαϊκότητας μίας έκθεσης). Από αυτή την απόπειρα προέκυψαν τέσσερα κείμενα τα οποία θα συμπεριληφθούν στον κατάλογο της έκθεσης.
 
Οι συγγραφείς είναι τέσσερις: ο Θάνος Σταθόπουλος, που παραπέμπει, όπως κάνει πάντα, στο Νίκο Αλεξίου, σε μια ανίχνευση του τι είναι το μωσαϊκό • ο Χρήστος Μάης, ο οποίος ερευνά το κατά πόσο η Πάφος είναι ένα μεγάλο πληθυσμιακό μωσαϊκό μέσα από μια ανάλυση των καταγραφών του πληθυσμού της πόλης από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι και σήμερα• ο Alexandre Ustinov, ο οποίος μελετά την αναλογία ανάμεσα στη λογική μιας έκθεσης και τη θεωρία του ατομισμού στην αρχαία φιλοσοφία και την επιστήμη • και ο Κυριάκος Μαργαρίτης που, με οδηγό τον Νικόλαο Γαβριήλ Πεντζίκη ανιχνεύει τις συνάψεις ανάμεσα σε μωσαϊκό, γάμο, νυμφώνα κι Εκκλησία.
 
Ώρες λειτουργίας της έκθεσης είναι από τις 4 μμ μέχρι τις 7 μμ καθημερινά. Τα εγκαίνια θα λάβουν χώρα στις 10 Μαΐου, ώρα 7 μμ. Η είσοδος είναι ελεύθερη.
 
Το σκεπτικό της έκθεσης
 
Η μορφή που έχουν οι εικαστικές εκθέσεις όπως τις ξέρουμε σήμερα είναι νεαρή σε ηλικία, όταν δει κανείς τα πράγματα στην ιστορική κλίμακα. Η αυτονομία των εκθεμάτων μας δίνει τη δυνατότητα να τα νοηματοδοτήσουμε απλά και μόνο με τον τρόπο που θα τα παρατάξουμε στο χώρο. Μια έκθεση δεν είναι πια μια απλή διαδικασία: συνιστά η ίδια μια καλλιτεχνική χειρονομία με συγκείμενο, πρόθεση και σημασία. Παράλληλα, η ίδια η διαδικασία σύλληψης και δημιουργίας ενός έργου είναι πλέον συγκεκριμένη και έχει σημειολογικό αντίκτυπο στην πραγματικότητα στην οποία αυτό θα εγγραφεί. Θέτει το ίδιο τις παραμέτρους βάσει των οποίων θα επιλεγεί για μία έκθεση, καθώς επίσης μπορεί το ίδιο πλέον να επιλέγει τον τρόπο με τον οποίο θα επενδύσει τις αρχές της έκθεσης για την οποία έχει ζητηθεί.

Η διοργάνωση του Μεγάλου Μωσαϊκού μας υποχρέωσε να  σκεφτούμε την έννοια της "μωσαϊκότητας" - έννοια που θα μπορούσε να οριστεί ως ο βαθμός στον οποίο ένα στοιχείο είναι δομικό αποτέλεσμα συγκέντρωσης ετεροτήτων. Κατ’ εξοχήν αποτέλεσμα συγκέντρωσης ετεροτήτων είναι μια συλλογική έκθεση σύγχρονης τέχνης. Όπως επίσης είναι και μία πόλη.
Όπως η Πάφος.

Η χειρονομία της αποδοχής, που είναι τέλεια ξένη προς την στείρα έννοια της ανεκτικότητας, είναι αυτή που επιχειρεί να αναδείξει το Μεγάλο Μωσαϊκό. Πρόκειται για την αποδοχή του άλλου, αλλά του συγκεκριμένου άλλου: ενός προσώπου που δεν μπορεί, δεν γίνεται να γενικευτεί και να περιοριστεί σε στεγανούς ορισμούς ταυτότητας (εθνότητα, προέλευση, κατηγορία, θρησκεία). Για τη δημιουργία της έκθεσης του Μεγάλου Μωσαϊκού οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν κλήθηκαν να αποδεχτούν το μη αναγώγιμο πρόσωπο του καθενός ως έχει, αρνούμενοι τη γενίκευση της μαζικότητας των πληθυσμών. Τους ζητήθηκε να συνομιλήσουν εικαστικά με τις προσωπικές αφηγήσεις ανθρώπων.

Έτσι, αυτό που παρουσιάζει το Μεγάλο Μωσαϊκό δεν είναι μια πολιτική πρόταση ή μια κοινωνιολογική συνταγή επιτυχίας. Είναι ένας τρόπος – ένας τρόπος πρόσληψης του άλλου, υποδοχής και δεξίωσής του. Ο τρόπος σκέψης, συγκρότησης, συνεργασίας και δημιουργίας που διέπει το Μεγάλο Μωσαϊκό είναι και η πρόταση που αυτό έχει να κάνει. Το έργο ενέχει αυτό τον τρόπο. Δημιουργήθηκε, προέκυψε και διεξήχθη με αυτό τον τρόπο. Δεν κηρύσσει κάτι. Είναι μια δεξίωση, με την πραγματική έννοια του όρου. Σμικρύνει την πόλη στα μέτρα ενός πανδοχείου και γίνεται, ως έκθεση, ένα δοχείο που μπορεί και δέχεται τους πάντες, τους πρώτους και τους έσχατους, αποδίδοντας τους την ίδια σημασία, προσφέροντας τους την ίδια μεταχείριση και αρνούμενο τους ορισμούς των πολιτικών ιδεοληψιών παντός τύπου.

Το στοίχημα ήταν απλό, αλλά σοβαρό: σκεφτείτε τους ανθρώπους, όχι την πόλη. Σκεφτείτε τα πρόσωπα καθ' αυτά, συγκεκριμένα, σαφή, με σάρκα, οστά και όνομα, με τις ιστορίες και τα φορτία τους. Πάρτε τα ως έχουν, αποδεσμευμένα από έννοιες.
Είναι πιο δύσκολο από όσο ακούγεται.

Ίσως να μην το έχουμε πετύχει. Ίσως όχι όλοι μας.

Η χειρονομία όμως είναι εκεί. Η χειρονομία υπάρχει, έγινε.

Η ομάδα του Μεγάλου Μωσαϊκού συνέλεξε αφηγήσεις από ανθρώπους που ζουν, έζησαν ή έχουν μια σχέση με την πόλη της Πάφου. Το έργο ζήτησε από τους αφηγητές να είναι προσωπικοί. Δεν ζητήσαμε μαρτυρίες και μνήμες για την πόλη, ζητήσαμε από τα πρόσωπα να μας αποκαλυφθούν μέσα από τα πράγματα που είχαν να μας αφηγηθούν.

Μετά, ζητήσαμε από τους καλλιτέχνες να εστιάσουν στα πρόσωπα και στις ιστορίες τους. Το απαιτήσαμε. Και να φτιάξουν ένα έργο για μια από αυτές.

Τώρα, η έκθεση ζητά από τους θεατές να εστιάσουν στην προσωπική υπόσταση κάθε έργου, καλλιτέχνη και αφηγητή, όντας οι ίδιοι πρόσωπα και αρνούμενοι τις αφηρημένες γενικές έννοιες με τις οποίες κρύβουμε συνέχεια τα πρόσωπα – τα δικά μας και των άλλων.
Ας μην μπερδευόμαστε: η έκθεση δεν είναι το μεγάλο μωσαϊκό - η έκθεση το επικαλείται. Για να μπορέσει αυτό να συντεθεί, ως προϊόν σχέσης των ψηφίδων μεταξύ τους, πρέπει να αποταχθούμε ότι εμποδίζει αυτή τη σχέση. Και αυτό συνεπάγεται την κοπιώδη μελέτη του συγκεκριμένου άλλου και την αδιαπραγμάτευτη αποδοχή του.

Έτσι, η πολιτική διάσταση της έκθεσης του Μεγάλου Μωσαϊκού είναι η συνειδητή άρνησή της να έχει πολιτική διάσταση. Δεν έχει μηνύματα ή δηλώσεις να κάνει. Η λειτουργία της βασίζεται και εξαντλείται στη χειρονομία αποδοχής που ζητά τόσο από τον κόσμο τον οποίο προσέγγισε όσο και από τους καλλιτέχνες τους οποίους παρουσιάζει. Σκοπός είναι να δώσει έναυσμα για μια διαφορετική θεώρηση του άλλου: τα πρόσωπα είναι αναντικατάστατα και περιέχουν την ολότητα του κόσμου στη μερικότητά τους. Η εντιμότητα ενός συνόλου όπως είναι μια πόλη, βασίζεται στην ικανότητά της να περιέχει. Η χωρητικότητα, πνευματική και ηθική, της είναι η μόνη κλίμακα στην οποία μπορεί να μετρηθεί η αξία και η σπουδαιότητά της.

Το Μεγάλο Μωσαϊκό απέχει από προτάσεις και απόψεις. Δεν διεκδικούμε δίκιο. Δεν προσποιούμαστε βεβαιότητα ή ορθότητα. Προτιμούμε την εύλαλη σιωπή της χειρονομίας, του νεύματος που προσκαλεί κάποιον να εισέλθει χωρίς να απαιτεί από αυτόν κατάλληλο ένδυμα, σωστή διαγωγή ή κύρος. Το Μεγάλο Μωσαϊκό αποπειράται το αντάμωμα όλων, άνευ όρων, στον ίδιο χώρο. Εδώ δεν υπάρχει πολιτική σκοπιμότητα ή ατζέντα. Δεν υπάρχει διαμαρτυρία ή διακήρυξη και λοιπές μικροπρέπειες.

Εδώ διεκδικούμε την ευγένεια της γνωριμίας και της συνάντησης.

Κι αυτό μόνο στο Χάνι θα μπορούσε να γίνει.
 

  Lenny Rebere   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...