Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Ποια χώρα προσφέρει τις καλύτερες συνθήκες για να συνταξιοδοτηθεί κάποιος και να ζήσει αξιοπρεπώς μετά το τέλος της εργασιακής του διαδρομής; Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο θα νόμιζε κανείς. Γιατί η σύνταξη δεν είναι μόνο το ποσό που κατατίθεται κάθε μήνα στον τραπεζικό λογαριασμό. Υπάρχουν και άλλοι παράμετροι. Είναι η υγεία, η ποιότητα ζωής, η οικονομική ασφάλεια, το κόστος ζωής, το περιβάλλον, η κοινωνική προστασία και τελικά οι συνθήκες μέσα στις οποίες ένας άνθρωπος περνά τα χρόνια μετά την εργασία.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αποτυπώσει ο Global Retirement Index της Natixis Investment Managers. Η έκδοση του 2026, που είδε το φως της δημοσιότητας πριν από μερικές μέρες, αξιολογεί 44 χώρες, χρησιμοποιώντας 18 δείκτες σε τέσσερις βασικούς τομείς: Οικονομική κατάσταση στη συνταξιοδότηση, υλική ευημερία, υγεία και ποιότητα ζωής.
Και εδώ βρίσκεται μια ενδιαφέρουσα είδηση για την Κύπρο. Η χώρα μας βρίσκεται στην 23η θέση της παγκόσμιας κατάταξης. Δεν βρίσκεται στην κορυφή, ασφαλώς. Αλλά ούτε και στις τελευταίες θέσεις. Και κυρίως, βρίσκεται σε μια κατάταξη στην οποία συμμετέχουν μερικές από τις πλουσιότερες και πλέον ανεπτυγμένες οικονομίες του κόσμου.
Πρώτη είναι και το 2026 η Νορβηγία, με ποσοστό 83%, ενώ δεύτερη παραμένει η Ιρλανδία με 81%. Η Κύπρος, λοιπόν, δεν συγκρίνεται μόνο με χώρες του δικού της μεγέθους, αλλά με ένα σύνολο 44 οικονομιών που διαθέτουν πολύ διαφορετικές δυνατότητες και συστήματα κοινωνικής προστασίας.
Αυτό έχει σημασία, διότι στην Κύπρο έχουμε μάθει να συζητάμε για τις συντάξεις σχεδόν αποκλειστικά με όρους ποσού. Πόσα παίρνει ο συνταξιούχος; Είναι αρκετά; Πόσο παίρνει ο άλλος; Πόσα παίρνει ένας συνταξιούχος στην Ελλάδα ή σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα;
Ο δείκτης της Natixis λέει κάτι πολύ ευρύτερο: η καλή σύνταξη από μόνη της δεν δημιουργεί καλή συνταξιοδότηση.
Τι αξία έχει μια υψηλή σύνταξη εάν το σύστημα υγείας δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τον πολίτη; Τι σημασία έχει ένα υψηλό εισόδημα εάν το κόστος ζωής είναι δυσβάστακτο; Και τι σημασία έχει η οικονομική ασφάλεια εάν η ποιότητα ζωής, το περιβάλλον ή η κοινωνική ευημερία βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα;
Από αυτή την άποψη, η Κύπρος έχει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Έχει ένα κλίμα που επιτρέπει μεγαλύτερο μέρος της κοινωνικής ζωής να πραγματοποιείται σε εξωτερικούς χώρους, σχετικά υψηλό προσδόκιμο ζωής, πρόσβαση σε ένα οργανωμένο σύστημα υγείας, κοινωνική και οικογενειακή συνοχή και ένα περιβάλλον που, παρά τα προβλήματά του, εξακολουθεί να προσφέρει ποιότητα ζωής. Το γεγονός ότι η Κύπρος βρίσκεται στην 23η θέση της συνολικής κατάταξης και είχε ήδη καταλάβει την 25η θέση το 2025, όταν για πρώτη φορά εισήλθε στην πρώτη 25άδα, δείχνει ότι δεν πρόκειται για χώρα που βρίσκεται εκτός του διεθνούς χάρτη της συνταξιοδοτικής ασφάλειας.
Και υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που αξίζει να κρατήσουμε. Η Κύπρος δεν χρειάζεται να παρουσιάζεται ως χώρα όπου όλα είναι τέλεια για να αναγνωρίσουμε ότι δεν είναι και ο χειρότερος τόπος στον κόσμο για να γεράσει κάποιος. Είναι μια μικρή χώρα με προβλήματα, αλλά και με σημαντικά πλεονεκτήματα που πολλές φορές θεωρούμε δεδομένα.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζονται αλλαγές. Αντίθετα. Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη έχει ακριβώς αυτή τη σημασία. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική αναθεώρηση του συστήματος από το 1980 και στόχος είναι υψηλότερες συντάξεις, μεγαλύτερη στήριξη των χαμηλοσυνταξιούχων και ένα Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων που θα παραμείνει βιώσιμο για τις επόμενες γενιές.
Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει παρουσιάσει η κυβέρνηση, περισσότεροι από 51.000 συνταξιούχοι, δηλαδή πάνω από τέσσερις στους δέκα, αναμένεται να έχουν αύξηση πέραν των €100 τον μήνα με την πλήρη εφαρμογή της μεταρρύθμισης. Ιδιαίτερη ενίσχυση προβλέπεται και για όσους λαμβάνουν σήμερα τις χαμηλότερες συντάξεις.
Αν, επομένως, η μεταρρύθμιση εφαρμοστεί όπως έχει σχεδιαστεί και επιτύχει τους στόχους της, είναι εύλογο να αναμένει κανείς ότι η θέση της Κύπρου στους μελλοντικούς δείκτες μπορεί να βελτιωθεί. Δεν είναι όμως κάτι που μπορεί να θεωρηθεί εκ των προτέρων δεδομένο, αφού η κατάταξη εξαρτάται και από την πορεία των υπόλοιπων χωρών.
Το σημαντικότερο, τελικά, είναι άλλο. Ας σταματήσουμε να βλέπουμε την Κύπρο μόνο μέσα από τον καθρέφτη των προβλημάτων της. Ναι, υπάρχουν συνταξιούχοι που δυσκολεύονται. Ναι, υπάρχουν χαμηλές συντάξεις και αδυναμίες που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ναι, το σύστημα χρειάζεται εκσυγχρονισμό.
Όμως η διεθνής εικόνα δείχνει ότι η Κύπρος δεν βρίσκεται στον πάτο. Βρίσκεται στην 23η θέση ανάμεσα σε 44 χώρες σε έναν σύνθετο δείκτη που εξετάζει την πραγματική ζωή μετά την εργασία. Και αυτό είναι ένα δεδομένο που αξίζει να το γνωρίζουμε.
Γιατί η αυτοκριτική είναι απαραίτητη, η μόνιμη όμως αυτοϋποτίμηση, δεν είναι αυτοκριτική. Και όταν τα διεθνή στοιχεία δείχνουν ότι η Κύπρος βρίσκεται ήδη σε μια αξιοπρεπή θέση, ίσως είναι καιρός να το αναγνωρίσουμε.
