Ο Recep Tayyip Erdogan επανεκλέγεται για τρίτη φορά στο προεδρικό αξίωμα της χώρας του και επιδεικνύει με τον πιο επίσημο τρόπο την πολιτική του δύναμη στο πλαίσιο της σύνθεσης του νέου υπουργικού συμβουλίου. Με άλλα λόγια, ο ίδιος ο Erdogan κατέχει τη μοναδική και απόλυτη εξουσία στην Τουρκία εκπαραθυρώνοντας τα βασικά και θεωρητικώς παντοδύναμα στελέχη της προηγούμενης διακυβέρνησης, όπως ο πρώην υπουργός Άμυνας Hulusi Akar και ο πρώην υπουργός Εσωτερικών Suleyman Soylu. Οι νέοι διορισμοί φαίνεται να εντατικοποιούν τα χαρακτηριστικά του πολιτικού συστήματος στην Τουρκία με πρόσημο τον αυταρχισμό και την ισλαμική αντίληψη στην εσωτερική διακυβέρνηση και την πάγια, επιδιωκόμενη, αναθεωρητική στρατηγική στην εξωτερική πολιτική.
Ο διορισμός του Hakan Fidan στο υπουργείο Εξωτερικών είναι ο σημαντικότερος και αφορά μια επιθετική εξωτερική πολιτική. Ο Fidan διορίστηκε διοικητής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών και υπηρέτησε την ΜΙΤ για 13 χρόνια. Είναι ένας από τους στενότερους και πιο έμπιστους συνεργάτες του Erdogan. Ο «μυστικός κύβος», όπως τον αποκαλεί ο Τούρκος πρόεδρος, διαθέτει μια γκάμα ιδιοτήτων όπως αυτή του στρατιωτικού, του ακαδημαϊκού και του διπλωμάτη. Πολλοί τον αποκαλούν «γεράκι» στα θέματα ασφάλειας και διεθνών σχέσεων, καθότι διαχειρίστηκε επικίνδυνες αποστολές, όπως για παράδειγμα την απόλυτη στήριξη, αλλά και την οικονομική και έμψυχη ενίσχυση του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία, κάτι για το οποίο υπέστη αρνητικά δημοσιεύματα στο διεθνή τύπο και κυρίως στις αμερικανικές εφημερίδες. Εδώ, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι ο Fidan διαθέτει ένα βασικό πλεονέκτημα έναντι του αποχωρήσαντος ΥΠΕΞ Mevlut Cavusoglu. O τελευταίος αποτελούσε απλώς ένα εκτελεστικό όργανο, καθότι δεν ανήκε στο στενό κύκλο του Erdogan, αλλά κυρίως προσπαθούσε να προσαρμοστεί στις πολιτικές του. O Fidan φαίνεται ότι θα έχει τη δυνατότητα να κινείται αυτόνομα, να χαράσσει πολιτική.
Ο διορισμός του Fidan συνοδεύεται από δυο ακόμα διορισμούς. Αυτόν του εκπροσώπου της τουρκικής προεδρίας Ibrahim Kalin στον οποίο ο Τούρκος πρόεδρος εμπιστεύτηκε τις μυστικές υπηρεσίες, ενώ στον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Yasar Guler εμπιστεύτηκε το υπουργείο Άμυνας. Ο Kalin αποτελεί, επίσης, έμπιστο συνεργάτη του Erdogan και είναι γνωστός για την προσήλωσή του στην επεκτατική πολιτική της Τουρκίας, ενώ ο Guler είναι ένας έμπειρος, αλλά κυρίως μάχιμος, εν ενεργεία στρατιωτικός, ο οποίος στην πρώτη του κιόλας δήλωση αναφέρθηκε στη Γαλάζια Πατρίδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο νέος υπουργός Οικονομικών Mehemet Sismek, ο οποίος δεν είχε πάντα καλές σχέσεις με τον πρόεδρο Erdogan. Παρόλα αυτά, παρουσιάζεται ανεξάρτητος, καθότι ζήτησε μηδενικές παρεμβάσεις στο έργο του. Ο διορισμός του Sismek συνοδεύεται από το διορισμό της διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας, της 41χρονης Hafize Gaye Erkan, η οποία με καριέρα στις ΗΠΑ φαίνεται ότι θα λάβει σκληρά μέτρα για την τουρκική οικονομία ξεκινώντας από την αύξηση των επιτοκίων. Να υπενθυμίσουμε ότι ο πρόεδρος Erdogan θεωρούσε ότι τα χαμηλά επιτόκια θα βοηθούσαν στην ανάπτυξη της οικονομίας, κάτι που φυσικά αποτελεί απότοκο της ισλαμικής αντίληψης.
Συμπερασματικά, τα νέα πρόσωπα του υπουργικού συμβουλίου του Erdogan, αλλά και άλλες νευραλγικές υπηρεσίες του κράτους, επιβεβαιώνουν το επιθετικό, κατακτητικό και αναθεωρητικό προφίλ της Τουρκίας. Οι νέοι διορισμοί, απλώς, εντατικοποιούν το αυταρχικό καθεστώς, το οποίο δεν αλλάζει παρά την προσπάθεια του Erdogan για επαναπροσέγγιση της Δύσης, ενώ απευθυνόμενος στον Charles Michel έθιξε το ζήτημα της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην ΕΕ. Για πολλούς δεν το εννοεί ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Άλλωστε, ο διορισμός της Mahinur Ozdemir, μιας κλασικής μουσουλμάνας, στο υπουργείο Οικογένειας και Κοινωνικών Υπηρεσιών, στοχεύει στην ενίσχυση της παραδοσιακής μουσουλμανικής οικογένειας. Φυσικά, κάτι τέτοιο δεν συνάδει με το πολιτισμικό προφίλ της ΕΕ, αλλά, ούτε και με τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών από την οποία περήφανα η Τουρκία αποχώρησε.
*Πολιτικός επιστήμων, επικεφαλής της IS Pegasus Coaching & Consulting Ltd
