Όσο πλησιάζει η ημερομηνία της Διάσκεψης Κορυφής του ΝΑΤΟ (11 Ιουλίου) στο Βίλνιους της Λιθουανίας, το θέμα της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ προβάλλεται διεθνώς, λόγω της αρνητικής στάσης της Τουρκίας.
Στις 16 Μαίου 2022 η κυβέρνηση της Σουηδίας αποφάσισε να κάνει αίτηση για να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ, και στις 5 Ιουλίου 2022 όλες οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ υπέγραψαν το Πρωτόκολλο ένταξης της Σουηδίας. Μέχρις ότου όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ επικυρώσουν την αίτηση ένταξης, η Σουηδία έχει το καθεστώς προσκεκλημένης χώρας, πράγμα που συνεπάγεται ότι το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ που προβλέπει την αμυντική κάλυψη μόνο των μελών δεν θα εφαρμόζεται στην περίπτωση της Σουηδίας. Ήταν, επομένως, πρόδηλο ότι η Σουηδία θα έπρεπε να σκεφθεί πως θα μπορούσε να εγγυηθεί καλύτερα την εθνική της ασφάλεια, καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία επέφερε δομικές, μακροχρόνιες και σημαντικές αλλοιώσεις στο περιβάλλον ασφάλειας της Ευρώπης και διεθνώς. Ήδη, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, για αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία αναθεώρησαν τις πολιτικές τους σε θέματα ασφάλειας και εν όψει της έλλειψης πολιτικής βούλησης μεταξύ των μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναπτύξουν συλλογική άμυνα στο πλαίσιο της η Σουηδική Βουλή ενέκρινε στις 22 Μαρτίου 2023 την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, χωρίς να διακόψει την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με τους γείτονες της και άλλες χώρες με ενδιαφέροντα στην περιοχή της Βαλτικής.
Η Τουρκία για πολιτικούς και άλλους λόγους παρεμποδίζει την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Μεταξύ άλλων, ισχυρίζεται ότι η Σουηδία επιτρέπει σε μέλη τρομοκρατικών οργανώσεων, και πιο συγκεκριμένα του ΡΚΚ να δραστηριοποιούνται στην Σουηδία. Ως γεγονός, η Σουηδία υπογράφοντας στην Μαδρίτη, στις 28 Ιουνίου 2022 το Τριμερές Μνημόνιο ανέλαβε την ευθύνη να μην παρέχει υποστήριξη στο YPG/PYD και την οργάνωση που είναι γνωστή στην Τουρκία ως FETO, διαβεβαιώνοντας ότι το ΡΚΚ είναι τρομοκρατική οργάνωση. Η Σουηδία τιμώντας την δέσμευση της άλλαξε τους περί τρομοκρατίας νόμους της, καθιστώντας ως έγκλημα την συμμετοχή σε τέτοιες οργανώσεις. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο ότι αυτό είναι αρκετό για την Τουρκία.
Αυτοί που ακόμη πιστεύουν ότι το θέμα θα διευθετηθεί πριν την 11η Ιουλίου, πρέπει να αναλογιστούν ότι υπάρχει ένα τίμημα. Και το τίμημα είναι ότι η Τουρκία θέλει το Αμερικάνικο Κογκρέσο να εγκρίνει την αγορά από την Τουρκία των μαχητικών F16, πράγμα που οι υπηρεσιακοί παράγοντες των ΗΠΑ είναι απρόθυμοι να το συνδέσουν με το θέμα της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Πρόσφατα, η Τουρκία προβάλλει ακόμη ένα διαπραγματευτικό χαρτί. Οι τουρκικές αερογραμμές σκοπεύουν να αγοράσουν 600 καινούργια αεροπλάνα για τον στόλο τους. Το δίλημμα αγοράς των Boeing αντί των Airbus θα μπορούσε έμμεσα να επηρεάσει την αμερικανική διοίκηση και να την κάνει να ενδώσει στο θέμα των F-16, πράγμα που ασφαλώς θα διευκόλυνε την άρση του τουρκικού Βέτο.
Το να χαθεί η ευκαιρία της επόμενης Διάσκεψης Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους, εξ’ αφορμής του τουρκικού Βέτο ασφαλώς θα ευχαριστήσει τους εχθρούς της Συμμαχίας, που περιλαμβάνουν την Ρωσία, την Βόρειο Κορέα και την Κίνα. Για να αποφευχθεί να φανεί ότι υπάρχει ένας αδύναμος κρίκος στο ΝΑΤΟ είναι απολύτως αναγκαίο να διαφυλαχθεί η ενότητα του και να σταλεί το μήνυμα ότι ο Ερντογάν δεν είναι δυνατότερος της Συμμαχίας.
Τι σημαίνει η ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ
Με την Σουηδία μέλος του ΝΑΤΟ η ασφάλεια στην Βόρεια Ευρώπη θα είναι ισχυρότερη. Η Σουηδία, επίσης, θα λαμβάνει μέρος στις συζητήσεις του ΝΑΤΟ για την αρχιτεκτονική της σε θέματα ασφάλειας, που περιλαμβάνουν ελέγχους εξοπλισμών και στρατιωτικά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης στην Ευρώπη, χωρίς βεβαίως να εγκαταλείπεται η σουηδική δέσμευση για πυρηνικό αφοπλισμό. Ως εκ τούτου, η Σουηδία θα αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή σε θέματα ασφάλειας και άμυνας στην Ευρώπη και ως ειρηνική χώρα θα προωθήσει την ατζέντα της για ειρήνη στην περιοχή. Επ’ αυτού, ας μου επιτραπεί να αναφέρω, αυτό που ένα μεγάλο τέκνο της Σουηδίας, ο Ντάγκ Χάμμασκελντ είπε κατά την εναρκτήρια ομιλία του, όταν εξελέγη Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ το 1953, ότι «η μεγαλύτερη προσευχή του ανθρώπου δεν είναι για την νίκη, αλλά για την ειρήνη».
