Αναμφίβολα το νέος έτος 2024 θα είναι η χρονιά των μεγάλων προκλήσεων για τρεις κυρίως λόγους:
Πρώτον, λόγω των δραματικών εξελίξεων που συντελούνται στην περιοχή μας αλλά και στο παγκόσμιο γίγνεσθαι και θα επηρεάσουν αναμφίβολα τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις στην ιδιαίτερη πατρίδα μας.
Δεύτερον, εξαιτίας μιας σειράς ατυχών και καταστροφικών χειρισμών τόσο στο κυπριακό πρόβλημα όσο και στην εσωτερική διακυβέρνηση της χώρας μας επί σειράν ετών, τα οποία επισώρευσαν σημαντικά και ογκώδη προβλήματα –και βαρίδια– στη νέα κυβέρνηση, τα οποία καλείται να διαχειριστεί και να επιλύσει κατά την παρούσα πενταετία.
Τρίτον, λόγω των αυξημένων προσδοκιών που καλλιέργησαν στον λαό μας οι εξαγγελίες του προεκλογικού προγράμματος του Νίκου Χριστοδουλίδη, οι οποίες τοποθέτησαν τη χώρα μας στο μεταίχμιο από την παρακμή στην πορεία της αναγέννησης.
Οι κυριότερες προκλήσεις της χρονιάς που μόλις ανέτειλε είναι –κατά την άποψή μου– οι εξής:
>> Κυπριακό: Μετά από την μακρόχρονη αποτελμάτωση των συνομιλιών και των συνεπαγομένων επιπτώσεων στο εθνικό μας θέμα, ο νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ανέλαβε μια σειρά πρωτοβουλιών σε τοπικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο με στόχο την επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν το 2017 στο Γκραν Μοντανά. Το βασανιστικό ερώτημα είναι πώς θα ανατραπούν τα τετελεσμένα που δημιούργησε η αδηφάγος και αδίστακτη εξωτερική πολιτική της Τουρκίας και των εγκάθετών της στην Κύπρο, αλλά κυρίως και σε ποια κεφάλαια των συνομιλιών μπορούμε να υποχωρήσουμε περαιτέρω, αφού οι κόκκινες γραμμές που έθεσε το Εθνικό μας Συμβούλιο έχουν παραβιαστεί σε σημείο που ήδη έχει υποθηκευτεί η εθνική και φυσική μας επιβίωση.
>> Εσωτερική διακυβέρνηση / Θεσμοί και αξίες: Η μακρόχρονη και άνευ ορίων περιφρόνηση αρχών και αξιών και η καταπάτηση ηθικών φραγμών από σημαντική μερίδα των πολιτικών μας αρχόντων, οδήγησε τον λαό μας στην απαισιοδοξία και την αυτοεγκατάλειψη και το πολιτικό μας σύστημα σε πλήρη απαξίωση από τους πολίτες. Ευρισκόμαστε ακόμα στο αρχικό στάδιο της αφύπνισης από την ανοχή της μακροχρόνιας σήψης που επισώρευσαν σε όλα τα μήκη και πλάτη της δημόσιας ζωής του τόπου μας η περιφρόνηση των θεσμών και των αξιών και η καταπάτηση κάθε έννοιας δικαίου και ηθικής.
>> Λειτουργικότητα του Κράτους και των Υπηρεσιών του: Μακροχρόνιες αγκυλώσεις και γραφειοκρατικές αντιλήψεις και νοοτροπίες εξακολουθούν να ταλανίζουν την καθημερινότητα των πολιτών και να διαιωνίζουν δυσεπίλυτα προβλήματα των ασθενέστερων κυρίως τάξεων της κοινωνίας μας οι οποίες έχουν ανάγκη της κρατικής μέριμνας και αρωγής. Επιβάλλονται δραστικές ενέργειες για την εφαρμογή των πολιτικών του εκσυγχρονισμού των Δημοσίων Υπηρεσιών ούτως ώστε να καταστούν αποτελεσματικοί υπηρέτες του λαού μας.
>> Μεταναστευτικό: Επί σειράν ετών, σοβαρά λάθη και παραλείψεις, αλλά και εσκεμμένες καταστροφικές πολιτικές, κατέστησαν τη χώρα μας ξέφραγο αμπέλι στην παράνομη – παράτυπη μετανάστευση και δημιούργησαν διεθνώς την εικόνα ότι η Κύπρος είναι ο ελκυστικότερος προορισμός για την εισροή, εγκατάσταση, δραστηριοποίηση και λαθροβίωση οικονομικών μεταναστών και δυνητικά και αιτητών πολιτικού ασύλου. Τα τελευταία, εκ πρώτης όψεως, ενθαρρυντικά δεδομένα ουδόλως επιλύουν το μέγιστο αυτό πρόβλημα και δεν πρέπει να μας καθησυχάζουν. Αποτελεί αδήριτη ανάγκη η σωστή προετοιμασία των δομών που θα καταστήσουν εφικτή και αποτελεσματική την επιτυχία του πολυαναμενόμενου υφυπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, ούτως ώστε να μην καταλήξει γράμμα κενόν περιεχομένου και …όνειρο απατηλό!
>> Δημογραφικό: Το πρόβλημα αυτό, που είναι παράγωγο όχι μόνο της παράνομης εισροής και εγκατάστασης αλλοδαπών, αλλά και της αυξανόμενης υπογεννητικότητας της χώρας μας, απειλεί να μας καταστήσει, ως Ελληνοκύπριους, μειονότητα στην ίδια την πατρίδα μας. Ήδη, οι αριθμοί επιβεβαιώνουν ότι το 30% των κατοικούντων στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι ξένοι – μη Κύπριοι υπήκοοι. Ατυχώς, μέχρι των ημερών μας όλη η προσοχή των πολιτειακών αρχόντων επικεντρώνεται μόνο στο μεταναστευτικό και όχι και στη δημογραφική μας συρρίκνωση με τη συνεπαγόμενη αλλαγή της φυσιογνωμίας του λαού μας ως Ελληνοκυπρίων, με ότι τούτο συνεπάγεται.
>> Ευνομία – Τάξη – Εγκληματικότητα – Νεανική παραβατικότητα: Είμαστε όλοι μάρτυρες καθημερινών και διαχρονικών παραβιάσεων της έννομης τάξης τόσο σε επίπεδο πολιτικών αρχόντων όσο και στο επίπεδο του απλού λαού. Η εγκληματικότητα και η νεανική παραβατικότητα είναι το αποτέλεσμα της περιφρόνησης του νόμου και της τάξης και της παρατηρούμενης ατιμωρησίας. Αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ προτεραιότητα η ενσυνείδητη καλλιέργεια της κουλτούρας του σεβασμού στους νόμους του κράτους, με παράλληλη αυστηρή τιμωρία των ενόχων και συνενόχων εγκληματικών πράξεων. Η ατιμωρησία εκτρέφει το θράσος των επίδοξων παραβατών και εγκληματιών και πολλαπλασιάζει τους μιμητές της ασυδοσίας και της παρανομίας.
Παιδεία, οικονομία και προσφυγική πολιτική
>> Παιδεία – Ήθη και έθιμα – Πολιτιστικές παραδόσεις: Η Παιδεία μας απέτυχε να διαπαιδαγωγεί τους αυριανούς πολίτες και να τους σφυρηλατεί στον επιβαλλόμενο βαθμό την αφοσίωση στην πατρίδα, την προσήλωση σε αρχές και αξίες και τον κοινωνικό σεβασμό. Τα ήθη, τα έθιμα και οι πολιτιστικές παραδόσεις αντιμετωπίζονται επιφανειακά και κατά το δοκούν σύμφωνα με τις εκάστοτε ιδεολογικοπολιτικές αντιλήψεις των κρατούντων. Επείγει η ριζική αναθεώρηση των προτεραιοτήτων του εκπαιδευτικού μας συστήματος, ούτως ώστε να καλλιεργεί τους σωστούς και «χρηστούς » πολίτες παράλληλα με τις εκπαιδευτικές και μαθησιακές τους ανάγκες .Φρονώ ότι η απειθαρχία στους σχολικούς χώρους αποτελεί την απαρχή της νεανικής παραβατικότητας μέσα αλλά και έξω από τα σχολεία. Γιατί, απλούστατα, οι νεαροί παραβάτες είναι ή υπήρξαν κάποτε και μαθητές στα σχολεία μας.
>> Οικονομία – Μεσαία τάξη – Κοινωνική πολιτική: Οι καταστροφικές εξελίξεις που σημειώθηκαν κατά καιρούς στο οικονομικό στερέωμα της χώρας μας (Χρηματιστήριο, τράπεζες, Συνεργατισμός, Κυπριακές Αερογραμμές , χρεόγραφα κ.τ.λ.) επέφεραν καταλυτικά πλήγματα στην οικονομία του τόπου μας και συρρίκνωσαν τη μεσαία τάξη που απετέλεσε διαχρονικά ένα μοναδικό επίτευγμα της πατρίδας μας. Μια θαρραλέα κοινωνική πολιτική θα βοηθήσει στην αναζωογόνηση της τρωθείσας μεσαίας τάξης που απετέλεσε για δεκαετίες τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας μας.
>> Προσφυγική πολιτική – Τ/κ περιουσίες: Σημαντική διαχρονική αποτυχία όλων των κατά καιρούς κυβερνήσεων απετέλεσε η κακή διαχείριση των τ/κ περιουσιών, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα σχετικό αντιστάθμισμα για την απώλεια των περιουσιών των εκτοπισμένων συμπολιτών μας μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Αντί τούτου, έπεσαν σε χέρια επιτήδειων και αδίστακτων πλουτοκρατόρων. Δυστυχώς, παρά τις αλλεπάλληλες κατά καιρούς προσπάθειες των κυβερνήσεών μας, δεν έχουν επιτευχθεί ουσιαστικά διορθωτικά μέτρα με αποτέλεσμα περιουσίες δισεκατομμυρίων να τυγχάνουν εκμετάλλευσης από επιτήδειους οι οποίοι δεν απώλεσαν ούτε μια σπιθαμή γης στις κατεχόμενες περιοχές της πατρίδας μας.
Αυτές και όχι μόνον είναι οι κυριότερες προκλήσεις που καταγράφονται και που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης και θαρραλέων χειρισμών τόσο από τη νέα κυβέρνηση της χώρας μας όσο και από το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων, ανεξάρτητα από ιδεολογικές και κομματικές καταβολές και τοποθετήσεις. Γιατί αν το σκάφος βυθιστεί, θα συμπαρασύρει στον βυθό κυβερνώντες και κυβερνωμένους, συμπολιτευόμενους και αντιπολιτευόμενους, δικαίους και αδίκους. Η χώρα μας και η κοινωνίας μας ευρίσκεται στη δωδεκάτην.
Το 2024 ας αποτελέσει την απαρχή της εθνικής, πολιτικής και κοινωνικής αναγέννησης και ανασυγκρότησης λαού, κράτους και ηγεσίας.
* Αντιπρόεδρος Κεντρικού Συμβουλίου του Κυπριακού Κέντρου Μελετών (ΚΥ.ΚΕ.Μ.)
