Άρθρο στη ψηφιακή, συλλεκτική έκδοση του Φιλελευθέρου «Η ΚΥΠΡΟΣ ΤΟ 2024! ΕΤΟΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ» που διατίθεται δωρεάν μέσω του philenews.com
Πριν λίγες ημέρες, συνοδευόμενος από τη Διευθυντική Ομάδα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, παρέδωσα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την Ετήσια Έκθεσή μας για το 2022. Αυτή είναι η πρώτη Ετήσια Έκθεση που παραδίδω στον κ. Νίκο Χριστοδουλίδη.
Η αλλαγή διακυβέρνησης ως αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών του περασμένου Φλεβάρη, εκ των πραγμάτων έχει δημιουργήσει νέο περιβάλλον μέσα στο οποίο δρα και εργάζεται η Ελεγκτική Υπηρεσία. Είναι γεγονός ότι το κράτος και οι θεσμοί έχουν συνέχεια, ανεξάρτητα των προσώπων, τα ίδια όμως τα πρόσωπα επηρεάζουν, πολλές φορές καθοριστικά, τον τρόπο δράσης των θεσμών.
Η σχέση της Υπηρεσίας μας με τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την Κυβέρνησή του ήταν δύσκολη και κατά καιρούς ταραχώδης. Στις 14 Δεκεμβρίου 2015 το Υπουργικό Συμβούλιο, με αφορμή θέσεις που είχαμε εκφράσει για τη δρομολογούμενη τότε επέκταση της σύμβασης της Μονάδας Αποβλήτων Κόσιης, για τα θέματα εικονικών φοιτητών από την Μπαγκλαντές και για τον τρόπο εκκαθάρισης του Σφαγείου Κοφίνου, μας κατηγόρησε για πρώτη φορά ότι εκφεύγουμε των συνταγματικών μας αρμοδιοτήτων και ότι παρεμβαίνουμε στο ρόλο της Εκτελεστικής Εξουσίας.
Ακολούθησαν εναλλασσόμενες περίοδοι σχετικής ηρεμίας και αναταράξεων, μέχρι τον Ιούλη του 2019 όταν εκφράσαμε την πρόθεση να ελέγξουμε το Πρόγραμμα των Χρυσών Διαβατηρίων. Πρώτα μας καθυστέρησαν, μετά μας κάλεσαν να αναμένουμε ολοκλήρωση του έργου της Επιτροπής Καλογήρου, μετά, αφού στο μεταξύ άλλαξε ο Γενικός Εισαγγελέας, μας αρνήθηκαν ευθέως την παραχώρηση στοιχείων μέχρι να ολοκληρώσει τον έργο της η Επιτροπή Νικολάτου, που αίφνης αποφάσισαν να διορίσουν μόλις πήραμε τους πρώτους πέντε φακέλους από το Υπουργείο Εσωτερικών.
H Κυβέρνηση τότε, επί μήνες δήλωνε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο εκκίνησης διαδικασίας για την παύση του Γενικού Ελεγκτή. Σε ιδιωτικό κανάλι διέρρεε πληροφορία ότι η Νομική Υπηρεσία εξέταζε το ενδεχόμενο ποινικής δίωξης του Γενικού Ελεγκτή. Παράλληλα, η Κυβέρνηση κατηγορούσε τον Γενικό Ελεγκτή ότι είχε ταυτιστεί με την αντιπολίτευση.
Στο τρίγωνο λογοδοσίας του ΟΟΣΑ, η κάθε Ελεγκτική Υπηρεσία είναι στη μία κορυφή του τριγώνου, το Κοινοβούλιο (και κυρίως η αντιπολίτευση) στην άλλη, και αμφότεροι ελέγχουν την Εκτελεστική Εξουσία που είναι στην τρίτη κορυφή.
Η διακυβέρνηση άλλαξε. Η χώρα έχει νέο Πρόεδρο και νέα Κυβέρνηση η οποία θα πρέπει να αντιληφθεί πως ρόλος μας είναι να ελέγχουμε την Εκτελεστική Εξουσία. Αν δεν το πράττουμε, δεν είμαστε άξιοι της αποστολής μας.
Δυστυχώς, η νέα Κυβέρνηση, ακολουθώντας την οδό που χάραξε η προηγούμενη, προβάλλει κι αυτή εμπόδια στο έργο μας. Το πρόβλημα έχει πλέον γίνει συστηματικό και άρα συστημικό και πληθαίνουν οι περιπτώσεις που αρνούνται να μας παραχωρήσουν στοιχεία, υπό την κάλυψη που προσφέρουν οι γνωματεύσεις του Γενικού Εισαγγελέα ως νομικού συμβούλου, που την ίδια στιγμή ενεργεί και ως φορέας της ανέλεγκτης εξουσίας του δημόσιου κατήγορου. Ωστόσο, η Κυβέρνηση θα μπορούσε να παραχωρεί τα ζητηθέντα στοιχεία ακόμη και εάν πίστευε ότι δεν είναι υποχρεωμένη να τα παραχωρήσει. Άρα, πρώτιστα, δεν υπάρχει η βούληση να διευκολυνθεί ο έλεγχός μας.
Πρόσφατα, για πρώτη φορά, η Κυβέρνηση εξέφρασε τη θέση ότι οι χιλιάδες παρατηρήσεων και ευρημάτων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας από το 1960 μέχρι σήμερα, που αφορούν μη συμμόρφωση με τη νομοθεσία ή άλλα κανονιστικού τύπου θέματα, εκδόθηκαν καθ’ υπέρβαση εξουσίας. Όπως υποστήριξε η Κυβέρνηση, θα έπρεπε προηγουμένως να ερωτάται κάθε φορά ο Γενικός Εισαγγελέας. Τους υποδείξαμε ότι η θέση αυτή είναι πρωτόγνωρη και ότι, αν επιμένουν σε αυτή, αρμόδιο όργανο για να εξετάσει τη διαφορά που προκύπτει είναι το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο. Τυχόν αίτηση θα έπρεπε να καταχωρηθεί μέχρι τις 6 Ιανουαρίου 2024.
Επίσης, για πρώτη φορά, προσωπικό που τοποθετήθηκε στην Υπηρεσία μας το 2014 κατόπιν απαίτησης της τρόικας για ενίσχυσή μας, μετακινείται χωρίς αντικατάσταση.
Στο περσινό μου μήνυμα, στην ίδια επετειακή έκδοση, είχα αναφέρει ότι, από την 1η του Μάρτη 2023 η χώρα θα έχει νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας και ότι προσβλέπουμε σε μία αγαστή συνεργασία και μαζί του, θυμίζοντας τη ρήση του Σολομώντα.
«Μὴ ἔλεγχε κακούς, ἵνα μὴ μισήσωσί σε, ἔλεγχε σοφόν, καὶ ἀγαπήσει σε».
Δυστυχώς, τους πρώτους 10 μήνες το περιβάλλον ήταν για μας δυσμενές. Ελπίζουμε να μην καταστεί το ίδιο εχθρικό όπως πριν.
Καλή Χρονιά!
