Άρθρο στη ψηφιακή, συλλεκτική έκδοση του Φιλελευθέρου «Η ΚΥΠΡΟΣ ΤΟ 2024! ΕΤΟΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ» που διατίθεται δωρεάν μέσω του philenews.com
Η πρόληψη και καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος αποτελεί στόχο που μπορεί να επιτευχθεί με συλλογική προσπάθεια, συντονισμένες ενέργειες και συστηματική συνεργασία των αρμόδιων φορέων και Υπηρεσιών τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα.
Το 2023 ήταν χρονιά κατά την οποία επήλθαν αλλαγές στη Μονάδα Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών (ΜΟΚΑΣ) αναφορικά με τη δομή, την ενίσχυση σε ανθρώπινο δυναμικό αλλά και την τεχνολογική αναβάθμιση. Αλλαγές οι οποίες θεωρούμε ότι θα συμβάλουν και θα ενισχύσουν τη Μονάδα προς βελτίωση των αποτελεσμάτων της, ως απάντηση στις συνεχώς εξελισσόμενες μεθόδους του εγκλήματος.
Τα νέα μέτρα που λαμβάνονται αντικατοπτρίζουν τη σημαντική προσπάθεια μετάβασης προς μία πιο σύγχρονη και αποτελεσματική Μονάδα Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών, η οποία να λειτουργεί στη βάση ανάλυσης και αξιολόγησης του ρίσκου και των κινδύνων που εντοπίζονται στη χώρα για ξέπλυμα παράνομου χρήματος/χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Με την έναρξη και λειτουργία μιας τυποποιημένης, στη βάση κριτηρίων προτεραιότητας, διαδικασίας κατηγοριοποίησης των αναφορών ύποπτων συναλλαγών που υποβάλλονται στη ΜΟΚΑΣ από τις υπόχρεες οντότητες, στοχεύουμε στην έγκαιρη ανάλυση αναφορών που κατηγοριοποιούνται ως αναφορές προτεραιότητας. Η ανάλυση αυτή, σε συνδυασμό με την αναμενόμενη βελτίωση της ποιότητας των αναφορών που λαμβάνονται από τις υπόχρεες οντότητες, θεωρούμε ότι θα οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των περιπτώσεων πιθανής παρανομίας που εντοπίζονται και που διαβιβάζονται από τη Μονάδα προς την Αστυνομία για ποινική διερεύνηση.
Πέραν όμως της επιχειρησιακής ανάλυσης των αναφορών ύποπτων συναλλαγών, η Μονάδα, με την εκπόνηση στοχευμένων Εκθέσεων Στρατηγικής Ανάλυσης των εισερχόμενων αναφορών, στοχεύει να παρέχει τόσο προς τις Αρχές Επιβολής του Νόμου, όσο και προς τις Εποπτικές Αρχές και υπόχρεες οντότητες, πληροφόρηση για κόκκινες σημαίες (“red flags”), οι οποίες αφορούν συγκεκριμένη ύποπτη συναλλακτική δραστηριότητα με βάση θεματική κατηγοριοποίηση αδικημάτων, για τις τάσεις και μεθόδους που χρησιμοποιούνται για ξέπλυμα παράνομου χρήματος και/ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Με τον τρόπο αυτό, παρέχουμε πλέον ένα σημαντικό εργαλείο, γνώση και πληροφόρηση που αποσκοπεί στην αξιολόγηση του κινδύνου, στον εντοπισμό ύποπτων δραστηριοτήτων και συναλλαγών και στη στοχευμένη διάθεση των υφιστάμενων πόρων και δυναμικού.
Ήδη έχουμε δημοσιεύσει στη νέα ιστοσελίδα της Μονάδας, τον Νοέμβριο 2023, την πρώτη τέτοια στρατηγική ανάλυση, η οποία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα αδικημάτων, σε σχέση με τις αναφορές που λήφθηκαν κατά τα έτη 2020-2022, ενώ αναμένεται να ακολουθήσει κατά το νέο έτος, στρατηγική ανάλυση με βάση τις αναφορές ύποπτων συναλλαγών που λήφθηκαν κατά το 2023.
Το θέμα παράκαμψης των κυρώσεων είναι επίσης ένα άλλο θέμα το οποίο απασχολεί έντονα, με αναφορές για τη χώρα μας και στο διεθνή Τύπο και δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στην προτεραιότητα που δίνεται από τη ΜΟΚΑΣ στο χειρισμό τέτοιων αναφορών που υποβάλλονται από τις υπόχρεες οντότητες και που αφορούν ύποπτες συναλλαγές νομιμοποίησης εσόδων που πιθανόν να σχετίζονται με παραβίαση των κυρώσεων της ΕΕ και του ΟΗΕ.
Από την ανάλυση αυτού του είδους των αναφορών, κατά τους τελευταίους 10 μήνες, διαβιβάστηκαν από τη ΜΟΚΑΣ στην Αστυνομία για ποινική διερεύνηση 6 υποθέσεις που αφορούν πιθανή παραβίαση κυρώσεων ή απόπειρα παραβίασης.
Επιπρόσθετα, η συνεχής αυξητική τάση που έχει παρατηρηθεί, χρησιμοποίησης της τεχνολογικής καινοτομίας μέσω ψηφιακών υποδομών, και η οποία αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω, είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πρόσφατα στη Μονάδα υποτομέας για την ανάλυση αναφορών ύποπτων συναλλαγών που προέρχονται από εταιρείες χρηματοοικονομικών τεχνολογιών (FinTech), με στόχο την αποτελεσματικότερη χρηματοοικονομική ανάλυση των περιπτώσεων αυτών.
Στο πλαίσιο της ανάγκης αλληλοενημέρωσης και συνεργασίας των αρμόδιων φορέων, θα ήθελα να αναφερθώ και στην τρέχουσα πρωτοβουλία της Μονάδας, για εξέταση της δυνατότητας ενίσχυσης του νομοθετικού πλαισίου συνεργασίας δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (“Public Private Partnerships”), πέραν και εκτός του πλαισίου υποβολής αναφορών ύποπτων συναλλαγών, σε μία προσπάθεια ενίσχυσης της δυνατότητας έγκαιρου εντοπισμού και καταστολής της παρανομίας.
Παράλληλα, όμως, βασικός στόχος είναι και η βελτίωση των αποτελεσμάτων της χώρας στο τομέα της ανάκτησης παράνομων εσόδων, μέσω δεσμεύσεων και δημεύσεων και τελική αποστέρηση των εγκληματιών από τα έσοδα που προέρχονται από παράνομες δραστηριότητες, στόχος που μπορεί να επιτευχθεί μέσω συνεργασίας Αστυνομίας, ΜΟΚΑΣ και Εισαγγελικών Αρχών. Όπως πολλές φορές αναφέραμε, η αποστέρηση του εγκληματία από τα παράνομα έσοδα που απεκόμισε από τη διάπραξη ποινικών αδικημάτων, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα για την ουσιαστική τιμωρία των δραστών, την εξάρθρωση εγκληματικών ομάδων, την αποτροπή ανατροφοδότησης νέων αδικημάτων, την αποτροπή διείσδυσης παράνομων εσόδων στη νόμιμη οικονομία ενώ συμβάλλει και στην προστασία του χρηματοοικονομικού συστήματος της χώρας.
Έχουμε ξεκινήσει τους τελευταίους μήνες και συνεχίζουμε μια συλλογική προσπάθεια με εκπαιδεύσεις και παρουσιάσεις προς τις αρμόδιες Αρχές και Υπηρεσίες με απώτερο στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας μας, την παροχή γνώσης και συνδρομής προς επίτευξη αυτού του στόχου.
Παράλληλα, σε συνεργασία με τον Ποινικό Τομέα της Νομικής Υπηρεσίας, θα προβούμε σε εξέταση της δυνατότητας ενίσχυσης του πλαισίου δήμευσης παράνομων εσόδων χωρίς την ανάγκη καταδίκης του κατηγορούμενου.
Με τα πιο πάνω, μεταξύ άλλων μέτρων και στόχων και με την περαιτέρω ενίσχυση της ΜΟΚΑΣ σε ανθρώπινο δυναμικό, προσβλέπουμε να συνεισφέρουμε, στο μέτρο που μας αναλογεί, και με βάση μετρήσιμα αποτελέσματα, στην βελτίωση της αξιολόγησης της χώρας μας από τους Διεθνείς Οργανισμούς, στη μείωση της εγκληματικότητας και στην αποτροπή διείσδυσης παράνομων εσόδων στη νόμιμη οικονομία.
*Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, Προϊστάμενη ΜΟΚΑΣ
