Ο ΟΗΕ παρέμεινε ενεργός παρέχοντας ευκαιρίες στους ηγέτες των δύο κοινοτήτων της Κύπρου να διαπραγματευτούν μία συμφωνημένη λύση.
Στις 11 Φεβρουαρίου 2014, οι δύο ηγέτες εξέδωσαν κοινή διακήρυξη για την Κύπρο στην οποία, μεταξύ άλλων, δήλωσαν την δέσμευσή τους να επιδιώξουν μια διευθέτηση βασισμένη σε μια δικοινοτική διζωνική Ομοσπονδία.
Ταπεινή μου άποψη και οι δύο πλευρές φάνηκε να συμφωνούν σε γενικές γραμμές ότι οι ιδιοκτήτες ακινήτων στη Βόρεια Κύπρο θα αποζημιωθούν δίκαια και ότι μόνο σε περιορισμένο αριθμό Ελληνοκυπρίων θα επιτραπεί να επιστρέψουν στις περιουσίες τους ή να αποκτήσουν την πραγματική κυριότητα αυτών.
Το άρθρο 159 του «Συντάγματος» της «ΤΔΒΚ» της 7ης Μαΐου 1985, μεταβίβασε την κυριότητα όλων των Ελληνοκυπρίων περιουσιών στα κατεχόμενα στην «ΤΔΒΚ».
«(1)(β) Όλες οι ακίνητες περιουσίες, τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις που βρέθηκαν εγκαταλελειμμένες στις 13 Φεβρουαρίου 1975 όταν ανακηρύχθηκε το Τουρκικό Ομοσπονδιακό Κράτος της Κύπρου ή οι οποίες θεωρήθηκαν από το νόμο ως εγκαταλελειμμένες ή χωρίς ιδιοκτήτη μετά την πιο πάνω αναφερόμενη ημερομηνία, ή οι οποίες θα έπρεπε να βρίσκονται στην κατοχή ή τον έλεγχο του δημοσίου, έστω και αν η κυριότητά τους δεν έχει ακόμη καθοριστεί……θα είναι εγγεγραμμένα στα βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου- και το Κτηματολογικό Γραφείο θα τροποποιηθεί αναλόγως.
«Σε περίπτωση που οποιοδήποτε πρόσωπο εμφανιστεί και διεκδικήσει νόμιμα δικαιώματα σε σχέση με τα ακίνητα που αναφέρονται παραπάνω, η απαραίτητη διαδικασία και οι προϋποθέσεις που πρέπει να τηρηθούν από τα πρόσωπα αυτά για την απόδειξη των δικαιωμάτων τους και η βάση στην οποία θα τους καταβληθεί αποζημίωση, ρυθμίζονται με νόμο».
Το Ψευδοκράτος ακολούθησε τις οδηγίες που έδωσε το ΕΔΑΔ στην απόφαση Ξενίδης- Αρέστης κατά της Τουρκίας (2005) για το μηχανισμό που θα παρείχε αποκατάσταση ή αποζημίωση για εγκαταλελειμμένη περιουσία σύμφωνα με την ΕΣΔΑ (Ευρωπαϊκή Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου).
Με τον Νόμο 67/2005 συστάθηκε η Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας (ΕΑΠ) και δόθηκε εντολή στους ιδιοκτήτες περιουσίας στα κατεχόμενα να υποβάλλουν τις αξιώσεις τους στην ΕΑΠ. Ο Νόμος 67/2005 εξουσιοδότησε την ΕΑΠ να «αποφασίζει σχετικά με την αποκατάσταση της ακίνητης περιουσίας, περιλαμβανομένης και της καταβολής αποζημίωσης.
Η αποκατάσταση θα μπορούσε να προσφερθεί μόνο εάν η κυριότητα ή η χρήση της περιουσίας δεν έχει μεταβιβαστεί σε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο άλλο από το Ψευδοκράτος, η εάν, αν και ανήκει στο Ψευδοκράτος, λόγω της θέσης, της φυσικής κατάστασης ή της χρήσης της για λόγους δημοσίου συμφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών σκοπών.
Μετά την λήψη αποζημίωσης, ο επιτυχών αιτητής «δεν μπορεί, υπό καμία προϋπόθεση, να προβάλει αξίωση δικαιώματος κυριότητας επί ακίνητης ιδιοκτησίας για την οποία έλαβε αποζημίωση”.
Η Κυβέρνηση μας εξήγγειλε ασθενικά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, καταβάλλει προσπάθειες για έναρξη συνομιλιών και παρουσιάζεται στο κόσμο ως σωτήρας αυτού του τόπου.
Πραγματικά διερωτώμαι, όταν η τότε κυβέρνηση της οποίας ο νυν Πρόεδρος ήταν Υπουργός Εξωτερικών, εγκατέλειπαν το Κραν Μοντανά, γνώριζαν για το άρθρο 159 του Συντάγματος της «ΤΔΒΚ» γνώριζαν για τον Νόμο 67/2005, γνώριζαν για την Επιτροπή Περιουσίας, γνώριζαν ότι οι ελληνοκυπριακές περιουσίες μεταβιβάστηκαν στο Ψευδοκράτος, ενημέρωσαν το λαό τι γίνεται με τις περιουσίες τους; Ενημέρωσαν τον λαό γιατί εγκατέλειψαν τις προσπάθειες για λύση; Είχαν αντιληφθεί ότι χάθηκε η πίεση για τις ελληνοκυπριακές περιουσίες; Μελέτησαν τις προσφυγές Ξενίδης-Αρέστης και Δημόπουλος στο ΕΔΑΔ; Αντιλήφθηκαν ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υιοθέτησε την τροποποίηση του «Συντάγματος της ΤΔΒΚ» και τον Νόμο 67/2005;
Αντιλήφθηκαν τις συνέπειες που δημιούργησε το νομικό καθεστώς σε σχέση με τις ελληνοκυπριακές περιουσίες στα κατεχόμενα που δεν είναι άλλες από τις ακόλουθες:
- Η κυριότητα της «εγκαταλελειμμένης» ακίνητης περιουσίας εντός της «ΤΔΒΚ» ανήκει στην «ΤΔΒΚ».
- Ως εκ τούτου, η «ΤΔΒΚ» μπορεί να μεταβιβάσει τον τίτλον κυριότητας των ακινήτων αυτών σε τρίτους, οι οποίοι στη συνέχεια αποκτούν πλήρη τίτλο κυριότητας.
- Μετά την επιτυχή υποβολή αίτησης στην ΕΑΠ, ο αρχικός ιδιοκτήτης παραιτείται από όλες τις αξιώσεις του σε σχέση με την ιδιοκτησία του.
*Δικηγόρος
