Η ασφάλεια και η υγεία στην εργασία είναι κρίσιμες για κάθε εργασιακό περιβάλλον, προστατεύοντας τους εργαζομένους από ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες. Η δημιουργία ασφαλών συνθηκών εργασίας προάγει την ευημερία και την παραγωγικότητα των εργαζομένων. Οι εργοδότες έχουν την υποχρέωση να διασφαλίσουν ένα περιβάλλον όπου οι εργαζόμενοι νιώθουν προστατευμένοι και υποστηριζόμενοι, μειώνοντας τις απουσίες και βελτιώνοντας την ψυχική τους υγεία. Συνεπώς, η επένδυση στην ασφάλεια και υγεία στην εργασία είναι κρίσιμη για την επιτυχία και τη βιωσιμότητα κάθε οργανισμού.
Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας είναι η κύρια αρχή για την εφαρμογή και την εποπτεία των μέτρων ασφάλειας και υγείας σε όλους τους τομείς εργασίας. Σύμφωνα με τη διακήρυξη του Λουξεμβούργου για την Προαγωγή της Υγείας στους Χώρους Εργασίας, η προαγωγή της υγείας είναι μια συντονισμένη προσπάθεια εργοδοτών, εργαζομένων και κοινωνίας για τη βελτίωση της υγείας και ευεξίας στους χώρους εργασίας. Αυτό επιτυγχάνεται με τη βελτίωση της οργάνωσης της εργασίας και του περιβάλλοντος, την ενθάρρυνση της ενεργούς συμμετοχής των εργαζομένων και την προώθηση της εξέλιξής τους.
Οι παραπάνω αρχές αποδεικνύουν ότι η προαγωγή της υγείας δεν είναι θέμα ιδιοτροπίας κανενός ατόμου ή ομάδας, αλλά στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει ιδρύσει το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Προαγωγή της Υγείας στον Εργασιακό Χώρο (ENWNP) από το 1996, με πρωτοβουλία του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου για την Επαγγελματική Ασφάλεια και Υγεία της Γερμανίας (BAuA). Μέσα από τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργούνται στρατηγικοί σχεδιασμοί τους οποίους τα κράτη είναι υποχρεωμένα να υιοθετήσουν και να εφαρμόσουν.
Η Κύπρος, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να εφαρμόζει στρατηγικές για ασφαλείς συνθήκες εργασίας. Το αρμόδιο γραφείο του Υπουργείου Παιδείας έχει την υποχρέωση να δημιουργεί ένα ασφαλές και υγιές περιβάλλον για όλους τους εργαζομένους στα εκπαιδευτικά ιδρύματα και τους μαθητές στα δημόσια σχολεία, καθώς και να διασφαλίζει την έγκαιρη και αποτελεσματική αντίδραση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη την πρόσφατη ανακοίνωση της ΠΟΕΔ και της Παγκύπριας Συνομοσπονδίας Ομοσπονδιών Συνδέσμων Γονέων Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης, η οποία αναφέρει ότι «οι πολύ ψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με τη σκόνη και την υγρασία δημιουργούν ακατάλληλες συνθήκες για παιδιά, εκπαιδευτικούς και βοηθητικό προσωπικό ώστε να συμμετέχουν στη διαδικασία της μάθησης, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία τους», γίνεται φανερό ότι η ασφάλεια και η υγεία των εκπαιδευτικών και των μαθητών βρίσκονται σε κίνδυνο. Αυτό καταδεικνύει ότι το αρμόδιο γραφείο δεν έχει λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την εξασφάλιση των συνθηκών ασφάλειας.
Ακόμα και εν μέσω προειδοποιήσεων για καύσωνα, το Υπουργείο Παιδείας περιορίζεται σε καθυστερημένες ανακοινώσεις, ενώ ήδη έχουν περάσει δύο εβδομάδες με πορτοκαλί προειδοποιήσεις από το Τμήμα Μετεωρολογίας. Η ετεροχρονισμένη ανακοίνωση για την κόκκινη προειδοποίηση στις 14 Ιουνίου 2024, μετά τη λήξη των μαθημάτων των σχολείων με αποτέλεσμα να μην μπορεί να υπάρξει οργανωμένη ενημέρωση όλων των γονέων, αποδεικνύει την έλλειψη σχεδιασμού και μέριμνας. Παράλληλα, η ανακοίνωση ότι τα μαθήματα θα συνεχιστούν μέχρι τις 10:45 π.μ. παραβλέπει τις υψηλές θερμοκρασίες στις αίθουσες διδασκαλίας κατά τις προηγούμενς ώρες, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία των μαθητών και των εκπαιδευτικών.
Η ανακοίνωση που ζητά από τους εκπαιδευτικούς να παραμείνουν στα σχολεία σε κλιματιζόμενους χώρους, αγνοεί ότι πολλά σχολεία δεν διαθέτουν τέτοιους χώρους και δεν λαμβάνει υπόψη τη θερμική καταπόνηση που έχουν ήδη υποστεί οι εκπαιδευτικοί. Επίσης, η παραμονή όλων των εκπαιδευτικών σε μία κλιματιζόμενη αίθουσα, ανεξαρτήτως μεγέθους και αριθμού συναδέλφων, δεν αποτελεί επαρκές μέτρο προστασίας.
Οι προαναφερθείσες αδυναμίες δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με το αν το Υπουργείο Παιδείας πραγματικά ενδιαφέρεται για την ασφάλεια και την υγεία των εκπαιδευτικών και των μαθητών ή απλώς προσπαθεί να καλύψει νομικές υποχρεώσεις με επιφανειακές ανακοινώσεις. Η υγεία των εκπαιδευτικών και των παιδιών δεν είναι διαπραγματεύσιμη και δεν πρέπει να «παίζεται» με αυτήν.
Είναι καιρός το Υπουργείο Παιδείας να αναλάβει τις ευθύνες του, να στελεχώσει το ανάλογο τμήμα με κατάλληλο προσωπικό, και να θέσει ως προτεραιότητα την ασφάλεια και υγεία των εκπαιδευτικών και των μαθητών. Η υγεία στην εργασία είναι δικαίωμα και υποχρέωση!
*Εκπαιδευτικός Δημοτικής
