Του Ανδρέα Δ. Συμεού*

Οι βιβλιοθήκες των σχολείων μας εμπλουτίζονται κατά καιρούς με βιβλία τα οποία εγκρίνει το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας. Στην ιστοσελίδα, ωστόσο, του Υπουργείου δεν υπάρχει κάποιος ενιαίος κατάλογος των εγκεκριμένων βιβλίων. Κάποια από αυτά μπορούν να εντοπισθούν σε εγκυκλίους του Υπουργείου που τυγχάνει να έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο. Σε μια από τις εγκυκλίους αυτές το Υπουργείο αναφέρει ότι «έχει διαπιστωθεί ότι βιβλία εκτός καταλόγου και εντελώς ακατάλληλα… βρίσκονται στις βιβλιοθήκες των σχολείων» και καλεί τις διευθύνσεις των σχολείων «να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές στα είδη των βιβλίων που αγοράζονται για τον εμπλουτισμό των σχολικών βιβλιοθηκών» (βλέπε https://paideia-news.com/akatallila-biblia-se-sxolikes-bibliothikes.-katalogos-proteinomenon-biblion-mesis-12189).

Ποια είναι όμως τα κριτήρια του Υπουργείου για έγκριση ή απόρριψη ενός βιβλίου; Πώς αποφασίζεται κατά πόσο ένα βιβλίο είναι κατάλληλο ή ακατάλληλο για τις σχολικές βιβλιοθήκες; Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου δεν υπάρχει καμιά αναφορά. Με αφορμή, ωστόσο, προσωπικό μου θέμα έλαβα επιστολή από το Υπουργείο στην οποία καταγράφονται 18 κριτήρια τα οποία πρέπει να πληροί ένα βιβλίο για να θεωρείται κατάλληλο για τις βιβλιοθήκες των σχολείων Μέσης Παιδείας. Στην ίδια επιστολή αφήνεται να νοηθεί ότι ένα βιβλίο κρίνεται ακατάλληλο όταν έστω και ένα από τα κριτήρια δεν ικανοποιείται. Ανάμεσα σε αυτά είναι και τα πιο κάτω:

⦁ Να μην προσβάλλει με το περιεχόμενο του ή να στοχοποιεί άτομα ή θεσμούς ή αξίες ή ιστορικά γεγονότα ή εθνικές ή πολιτικές οργανώσεις κ.α..
⦁ Να μην παραφράζονται ή παραποιούνται ιστορικά γεγονότα ή ιστορικά στοιχεία ή εθνικές οργανώσεις ή ιστορικά σύμβολα
⦁ Να μην στοχοποιούνται ιστορικά ή πολιτικά άτομα που βρίσκονται εν ζωή ή έχουν αποβιώσει.
⦁ Να υπάρχει προσεγμένο λεξιλόγιο όπου θα αποφεύγονται απρεπείς λέξεις/ εκφράσεις κάθε είδους π.χ. σεξιστικής ή σεξουαλικής σημασίας.
⦁ Να μην προσβάλλονται θέματα ήθους, θρησκείας, πατρίδας και οικογένειας.

Παραθέτω τα πιο πάνω κριτήρια χωρίς περαιτέρω σχόλια και αφήνω τον αναγνώστη να κρίνει και να αποφασίσει αν αυτά ανταποκρίνονται στις σύγχρονες αντιλήψεις και κατά πόσο συμβάλλουν στην αντικειμενική ενημέρωση των νέων μας για την ιστορική αλήθεια και στην καλλιέργεια κριτικής και δημιουργικής σκέψης.

Οφείλω, τέλος, να αναφέρω ότι σε σχετική καταγγελία μου προς την κοινοβουλευτική επιτροπή Παιδείας και Πολιτισμού δεν έλαβα καμιά απάντηση. Ίσως οι βουλευτές μας να αισθάνονται ήσυχοι και να μην επιθυμούν να ταράξουν τα ύδατα, αφού το Υπουργείο μας ενεργεί προς όφελος τους μη επιτρέποντας, με βάση τα κριτήρια του, «την στοχοποίηση πολιτικών οργανώσεων και πολιτικών προσώπων».

*Πρώην επισκέπτης λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις