Τελικά ποιο είναι το (κοινοβουλευτικό) φαινόμενο;

Είναι πολλά τα θέματα, τα προβλήματα και οι ανάγκες που απορρέουν από την Ατζέντα 2030 και τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ. Στην τελευταία Έκθεση (2025) η Κύπρος κατατάσσεται τελευταία ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες. Μέχρι το 2030 μεσολαβούν προεδρικές και δημοτικές εκλογές και ευρωεκλογές. Όσον αφορά τη Βουλή, είναι μ΄ αυτή και την Επιτροπή Περιβάλλοντος που θα πάμε προς τους στόχους της Ατζέντας 2030… Πώς να μη μας προβληματίζει αυτή η προοπτική, μετά τη συνεδρία της περασμένης Τετάρτης;

Δεν πρόκειται για υπερβολή! Όλα να τα περιμένουμε όταν οι δομές της Πολιτείας, οι “σοφοί” και οι άλλοι, πολύ ενοχλούνται από τη δράση και την κριτική των πολιτών. Ακόμα κι όταν προσποιούνται ότι ακούνε την άποψή μας (το άλλοθι), στην πράξη προβάλλουν το γνωστό θρασύ …επιχείρημα: “Σας ακούσαμε, δεν σημαίνει πως πρέπει να σας λάβουμε και υπόψη”!

Η πρώτη επικοινωνία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τους δημότες (Λευκωσία, Στρόβολος) για το Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας έχει ολοκληρωθεί αυτές τις μέρες. Θεωρούμε πως πρόκειται μόνο για την πρώτη φάση της συζήτησης. ΄Εχουμε ήδη σημειώσει την εκτός λογικής εξαίρεση από τη συζήτηση των προνοιών του Σχεδίου Περιοχής Κέντρου Λευκωσίας. Το ξέρουμε πως οι πρόνοιες ενός τέτοιου ειδικού σχεδίου υπερτερούν του γενικού, είναι όμως αναμφισβήτητο πως έχουνι σημαντική αλληλοεξάρτηση. Δεν αφορά διαφορετικά …κράτη.

Το Τοπικό Σχέδιο ξεπερνά τα (συμβατικά) όρια ανάμεσα σε δήμους και δεν είναι λογικό, την ίδια ώρα, να εξαιρεί κάποιες πολεοδομικές νησίδες. Ιδιαίτερα όσον αφορά τους σχεδιασμούς για το ιστορικό κέντρο το οποίο ερημώνει από κατοίκους που από καιρό άρχισαν να αντικαθίστανται, πρώτα από  εργαζόμενους και τώρα από φοιτητές. Οι φοιτητές δίνουν σίγουρα ζωή σε μια περιοχή, είναι όμως παροδικής μόνο διαμονής και ουδόλως ενισχύουν τον κοινωνικό ιστό ούτε αυξάνουν τον μαθητόκοσμο των σχολείων.

Μπορεί η προοπτική παραπέρα αύξησης του αριθμού τους να ενδιαφέρει ιδιαίτερα όσους τα τελευταία χρόνια απέκτησαν (κάτι ήξεραν) πολλαπλές ιδιοκτησίες, γνωρίζοντας μάλιστα πως θα έρχονταν κυβερνητικές χορηγίες. Γιατί, αλήθεια, δεν δόθηκαν έγκαιρα χορηγίες στους παλιούς ιδιοκτήτες, ενθαρρύνοντας την παραμονή τους; Το ιστορικό κέντρο, με αποδυναμωμένα (εκτός του Παγκυπρίου Γυμνασίου) ή κλειστά τα σχολεία (Φανερωμένη), χωρίς μια δημοτική αγορά και χωρίς ένα φαρμακείο, δύσκολα θα ΄λεγες πως τυγχάνει του οφειλόμενου σεβασμού, ενδιαφέροντος και στήριξης στην ιστορική του πορεία. Μια πορεία που, ομολογουμένως, δεν ήταν εύκολη τα τελευταία εξήντα τόσα χρόνια…

Στην εκτός των τειχών περιοχή του Κέντρου, το αδειοδοτούμενο ανεξέλεγκτο ύψος των πύργων, η κυκλοφοριακή επιβάρυνση στο ήδη ασφυκτικό οδικό δίκτυο, η απουσία ενδιαφέροντος για την αρχιτεκτονική κληρονομιά, η εγκατάλειψη και, τελικά, η ενθάρρυνση κατεδάφισης σημαντικών οικοδομών που δεν αισθάνθηκαν την (ανεπαρκή) ευαισθησία της πολιτικής για τη διατήρηση, ροκανίζουν σταδιακά  τον χαρακτήρα του Κέντρου. Εντός των τειχών, όπου η συνεχής δόμηση, η εικόνα παραπέμπει σε ένα θλιβερό πολεοδομικό ξεδόντιασμα…

Κατακερματισμό των αναπτυξιακών σχεδιασμών έχουμε και στην ύπαιθρο και μάλιστα σε ευαίσθητες περιοχές ύψιστης οικολογικής σημασίας. Το παράδειγμα της Χερσονήσου Ακάμα είναι χαρακτηριστικό. Πρώτα δημοσιοποιήθηκε (2023) ένα Τοπικό Σχέδιο για τη μισή, που κάλυπτε τις περισσότερες κοινότητες. Όλες οι ενστάσεις που υποβλήθηκαν από τους Φίλους του Ακάμα απορρίφθηκαν, χωρίς εξήγηση και χωρίς ενημέρωση. Φέτος δημοσιοποιήθηκαν οι προθέσεις ενός Τοπικού Σχεδίου για την Πέγεια που ετοιμάστηκε χωριστά και χωρίς αλληλεπίδραση με το πρώτο.

Στο μεταξύ, άλλο ένα κυβερνητικό τμήμα “κάνει τα δικά του” για χάρη του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα (παραπλανητικό το όνομα) έχοντας μερικώς υλοποιήσει οδικά έργα που κρίθηκαν (και) από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας καταστροφικά και παραμένουν σε εκκρεμότητα για τρία τώρα χρόνια.

Και “ξαφνικά” προωθείται σχεδιασμός υποδομών “εξυπηρέτησης επισκεπτών” – αναψυκτήρια, χώροι στάθμευσης, καταστήματα προϊόντων (γιατί όχι στις κοινότητες;), ακόμα και κινητής καντίνας… Δημοσιογραφικές πληροφορίες εξηγούν πως οι προτεινόμενες παρεμβάσεις θα περιορίζονται στα απολύτως αναγκαία στοιχεία ως προς τον αριθμό, το μέγεθος, τη μορφή και τη χωροθέτηση. Ποιος και πότε έκρινε την αναγκαιότητά τους; Η “διευκρίνιση” πως θα πρόκειται για προκατασκευασμένες, συναρμολογούμενες, τυποποιημένες και, κατά το δυνατόν, αναστρέψιμες παρεμβάσεις ουδόλως είναι καθησυχαστική…

Και μόνο που τα γράφουμε αυτά, σκεφτόμαστε ένα επόμενο θέμα στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, με προσαρμογή του προχτεσινού: «Οι επιπτώσεις της δράσης συγκεκριμένων οργανώσεων ενεργών πολιτών που δραστηριοποιούνται στον τομέα του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής και η αξιολόγηση της ανάγκης λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου». Το ερώτημα είναι ποιο είναι, τελικά, το φαινόμενο;