66 χρόνια περι-πλανώμενης Κυπριακής Δημοκρατίας

Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Εμφανώς αναβαθμισμένη και εντυπωσιακή εκπλήξεων υπήρξε η στρατιωτική παρέλαση κατά τη φετινή 66η επέτειο από την Ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η παρουσία στα πεζοπόρα και μηχανοκίνητα τμήματα της Εθνικής Φρουράς και της ΕΛΔΥΚ του Αιγυπτιακού στρατιωτικού αγήματος με το από αέρος πολεμικό αεροσκάφος Ναυτικής Περιπολίας και Ανθυποβρυχιακού Πολέμου, όπως και η συμμετοχή άλλων χωρών, του προσφάτως αποκτηθέντος αντιαεροπορικού συστήματος Barak MX, Ισραηλινής κατασκευής, καθώς και η πτήση των Ελληνικών F-16 στους ουρανούς της Λευκωσίας επεσήμαναν όχι μόνο την περιφερειακή διαλειτουργικότητα αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Αιγύπτου, αλλά και απεύθυναν ηχηρό μήνυμα στρατηγικής και γεωπολιτικής εμβέλειας προς την Τουρκία. Ένα αντίβαρο ενσυναίσθητης εθνοπρεπούς συμπόρευσης και ανύψωσης του ταλανισμένου ηθικού φρονήματος μετά και την εν πολλοίς αναμενόμενη απογοήτευση από τη μη επίτευξη του στόχου για ενδεχόμενη σύγκληση κοινής τριμερούς συνάντησης στο πλαίσιο της 81ης Συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη.

Το επί του παρόντος διαφαινόμενο τέλος στις όποιες προσδοκίες αξιοποίησης των καλών υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέως του ΟΗΕ, πριν την επικείμενη λήξη της θητείας του, για την πολυσυζητημένη επανέναρξη πολυμερών διαπραγματεύσεων προσέκρουσε στη διαχρονικώς επαναλαμβανόμενη Τουρκική στάση της κυνικής άρνησης και της ωμής αλαζονικής αδιαλλαξίας. Με τη λύση του Κυπριακού να παραπέμπεται διαρκώς στις Ελληνικές Καλένδες τής επ’ αόριστον αναμονής και της αμφιλεγόμενης κινητικότητας. Η ιστορική πραγματικότητα, δυστυχώς, ανακαλεί τις έκπαλαι δυσοίωνες προβλέψεις και τα δύσκαμπτα αλυσιτελή βήματα της ατελέσφορης πορείας τόσο απέναντι στην κατά καιρούς ολιγωρία του διεθνούς παράγοντος είτε στην επιβολή δύο μέτρων και δύο σταθμών εκ μέρους της Ε.Ε. όσο, ιδίως, στα ψευδεπίγραφα προσκόμματα αλλεπάλληλων εμπαιγμών και τις εκάστοτε αδιαπέραστες συμπληγάδες που ορθώνει η Τουρκία, με τον Ερντογάν της αναίσχυντης υποκρισίας να υπεραμύνεται εσχάτως του διεθνούς δικαίου από το βήμα των Η.Ε.

Αν επιχειρούσαμε μιαν, έστω, ακροθιγή επετειακή αναφορά στους κομβικούς σταθμούς της αντίξοης αυτής πολυδαίδαλης διαδρομής, θα συνοψίζαμε τα ακόλουθα, παραλληλίζοντας τη διαδοχή των γεγονότων με προσφυείς μυθολογικές αλληγορίες και εικαστικούς συμβολισμούς. Ύστερα από δεκαετίες αντιαποικιακών Ενωτικών αγώνων, η Κύπρος ανακηρύχθηκε στο ανεξάρτητο κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 16 Αυγούστου του 1960, ως αποτέλεσμα των Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου του 1959. Το νέο πολιτειακό οικοδόμημα εδραζόταν, ως γνωστόν, στο θνησιγενές ανισοζύγιο μεταξύ των δύο κοινοτήτων, συγκεκριμένα εις βάρος της Ελληνικής πληθυσμιακής πλειονότητας, ενώ οι Συνθήκες Εγκαθίδρυσης, Εγγυήσεως και Συμμαχίας προσδιόριζαν το κανονιστικό πλαίσιο της νέας κρατικής οντότητας. Ένα μήνα αργότερα, στις 20 Σεπτεμβρίου 1960, η Κ.Δ. αποτέλεσε μέλος των Ηνωμένων Εθνών. Καθότι η νεόδμητη Δημοκρατία εξ υπαρχής θα αποδείκνυε τη δυσλειτουργικότητα της διακυβέρνησής της σε ένα σύστημα εύθραυστων ισορροπιών και ανομοιογενών κοινωνικοπολιτικών επιδιώξεων, οι υποκινούμενες χωριστικές τάσεις των Τουρκοκυπρίων και τα αδιέξοδα σε νευραλγικούς θεσμούς συνδιοίκησης είχαν καταστεί πλέον εμφανή. Το αποκορύφωμα της οριστικής ρήξης προέκυψε με την υποβολή προτάσεων από τον Μακάριο για δεκατρείς συνταγματικές τροποποιήσεις, τα περιβόητα «δεκατρία σημεία», με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν τη σοβαρή συνταγματική κρίση οι διακοινοτικές ταραχές της τουρκανταρσίας του 1963-64 και οι ανηλεείς Τουρκικοί βομβαρδισμοί της Τηλλυρίας. Το ολοκαύτωμα εκείνο που προανάγγελλε τη μετά μια δεκαετία εφαρμογή του διχοτομικού σχεδίου του Νιχάτ Ερίμ και τους δόλιους κατακτητικούς σχεδιασμούς μιας ευρύτερης εθνοκάθαρσης.

Το εγχείρημα, επομένως, της εγκαθίδρυσης της νεοσύστατης προβληματικής «Ανεξαρτησίας» με την ιδιότυπη επινόηση ενός πολιτειακού μορφώματος στα επισφαλή θεμέλια του δοτού Συντάγματος θα απέβαινε άσκηση επί χάρτου ανεδαφικής συνεννόησης και επί του πεδίου ακατόρθωτη σύμπλευση με την κυοφορούμενη πρόκληση δραματικών επεισοδίων. Η δημιουργία Τουρκοκυπριακών θυλάκων θα σήμαινε την αρχή του τέλους στις πάλαι ποτέ αρμονικές σχέσεις συνύπαρξης και συνεργασίας μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων μιας κοινής πατρίδας. Ο διπρόσωπος Ιανός θα προσέβλεπε πλέον σε διαφορετικές κατευθύνσεις αντιμαχόμενων πολιτειακών αντιλήψεων, υποβολιμαίων εθνικιστικών φανατισμών και καχύποπτων έκρυθμων συγκρούσεων. Την πιθανή τους ανάφλεξη όφειλε να αποτρέπει η εντεταλμένη το 1964 Ειρηνευτική Δύναμη κατόπιν του ψηφίσματος 186 του Συμβουλίου Ασφαλείας, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση της τάξης και στη διευκόλυνση της επιστροφής σε ομαλές συνθήκες μιας κεχωρισμένης διαβίωσης των σύνοικων στοιχείων. Ευνόητη η επέκταση της αποστολής των κυανοκράνων μετά το 1974 στην επιτήρηση κατάπαυσης του πυρός και της ζώνης ασφαλείας, παρότι υπό τα απαθή τους όμματα συχνές οι επεμβάσεις των Τουρκικών στρατευμάτων για την υφαρπαγή εδάφους της Κ.Δ. σε περιοχές της λεγόμενης πράσινης γραμμής.

Ωστόσο, η Οδύσσεια της Κύπρου έμελλε ολοένα να απομακρύνεται από την Ιθάκη του προορισμού της και αυτός ο κόσμος που είναι του Ομήρου, κατά τον ποιητή, δεν θα έπαυε να παλεύει με άλλες τρικυμίες ατελεύτητων ταξιδιών και αχαρτογράφητων ναυαγίων ανάμεσα σε Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες, Σκύλες και Χάρυβδες, έως και Σειρήνες επίμονων παραπλανητικών Σχεδίων με προδιαγεγραμμένη έκβαση εκκωφαντικής αποτυχίας. Την απόληξη της δραματικότερης καμπής στα προμηνύματα εκείνα του Ονήσιλου, του «βγαλμένου απ’ την ιστορία και τον θρύλο», που στέλλοντάς μας «δέκα χιλιάδες μέλισσες όλες ψοφήσανε πάνω στο παχύ μας δέρμα», σηματοδοτεί μετά το εγκληματικό πραξικόπημα η Τουρκική Εισβολή στις δύο φάσεις του Αττίλα, της 20ής Ιουλίου και της 14ης Αυγούστου του 1974 και η πέραν των 52 χρόνων συνεχιζόμενη έκνομη στρατιωτική κατοχή του 37% των εδαφών μας. Παρά τη συσσώρευση θεωρητικών διακηρύξεων και μη έμπρακτων καταδικαστικών ψηφισμάτων, η Τουρκία του νεο-οθωμανικού αναθεωρητισμού και του παρανοϊκού δόγματος της γαλάζιας πατρίδας από το Αιγαίο μέχρι την Κύπρο εξακολουθεί όχι μόνο να μένει στο απυρόβλητο, αλλά και να επισείει τις αμετακίνητες θέσεις της περί δύο κρατών, κυριαρχικής ισότητας και ίσου διεθνούς καθεστώτος. Και η τραγωδία δίχως έξοδο να μην προοιωνίζεται «την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν» με το δράμα του ανοικτού τραύματος, της προδοσίας και της απώλειας των πατρογονικών εστιών, του εκτοπισμού και της προσφυγιάς, των υπό δίωξη εγκλωβισμένων, των αδικοσκοτωμένων και των αγνοουμένων, της τραγικότερης σελίδας της νεώτερης Κυπριακής Ιστορίας, της βεβήλωσης των ιερών και των οσίων, της διαρπαγής και του σφετερισμού διά του παράνομου εποικισμού και της μεθοδευμένης γενοκτονίας της μακραίωνης Ελληνοχριστιανικής μας κληρονομιάς.

Εύγλωττα τα μαρτύρια του Σίσυφου, του Τάνταλου και του Ιξίονα. Και οι τρεις «κατάδικοι» του κάτω κόσμου απεικονίζονται σε ανάγλυφη παράσταση Ρωμαϊκής σαρκοφάγου στα Μουσεία του Βατικανού. Η αδιάκοπη ανηφορική ανάβαση του πρώτου προς την κορυφή του βουνού με τον δυσβάστακτο βράχο στους ώμους κατ’ εντολήν των «Κριτών των νεκρών», η τιμωρία του δεύτερου στον Άδη επίσης να μένουν ανεκπλήρωτες οι διακαείς επιθυμίες της επιβίωσής του, καθότι, μόλις πλησίαζε το νερό και τους καρπούς των δέντρων, απομακρύνονταν από κοντά του, όπως και η αέναη περιστροφή του τρίτου μυθολογικού ήρωα στον φλεγόμενο τροχό δεμένος με φίδια. Μια αυτούσια μεταφορά της εικόνας του πολύπαθου Κυπριακού λαού μπροστά στα δεινά του χρονίζοντος άλυτου προβλήματος. Κατ’ εξοχήν αυτουργός και υπαίτιος των επιδεινούμενων συνεπειών, η Τουρκία της εμμονικής αντίδρασης για μια συνολική, σώφρονα και μόνιμη διευθέτηση εντός των ψηφισμάτων του Ο.Η.Ε. και σύμφωνα με τις αρχές και τις αξίες του Ε.Ε. προς όφελος αμφοτέρων των κοινοτήτων.

Εξ ου και δεν δύναται να υπάρχει άλλη οδός, παρά την παρέλευση μισού και πλέον αιώνα, από την επίμονη προβολή του Κυπριακού ως διεθνούς προβλήματος Εισβολής και παράνομης Κατοχής του μόνου Ευρωπαϊκού εδάφους υπό το στρατιωτικό καθεστώς της Τουρκίας. Όσοι υποστηρίζουν ότι ο χρόνος συναινεί στην εμπέδωση της διχοτόμησης, διαχέοντας μαζί με τις συνθηματικές τους φοβίες τις παρωχημένες ιδέες των παραχωρήσεων και των διαρκών υποχωρήσεων της κατευναστικής πολιτικής προς εκτροφήν του θηρίου, δεν αντιστρατεύονται μόνο τις επιταγές της νομιμότητας και τους όρους του διεθνούς δικαίου αλλά και ξεχνούν τον πολλαπλασιαστή ισχύος στην επαύξηση της αμυντικής αποτρεπτικής στρατηγικής. Το χειρότερο δε είναι η ψευδαισθησιακή πρόσληψη των πραγμάτων από τους δεσμώτες των ειδώλων στο σκοτάδι του Πλατωνικού Σπηλαίου. Με μεγεθυντικούς φακούς στρεβλωτικών αντικατοπτρισμών οι Δον Κιχώτες της ρητορικής μικροπολιτικής συγχέουν την πλαστή εικονικότητα με την απτή υπόσταση των δεδομένων. Λες και αν δώσουμε επί πλέον ένα «καντούνι» ή ανοίξουμε «μια στράτα», όπως στομφωδώς ελέχθη, και προχωρήσουμε στο άνοιγμα πέντε ή δέκα οδοφραγμάτων, ο κατακτητής θα πειστεί και θα προσέλθει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Μήπως μοιάζουν με τον οδοιπόρο σε αυχμηρή άγονη έρημο, που βλέπει σε εγγύτητα αναπνοής την ανύπαρκτη όαση εξ αντανακλάσεως της απατηλής αίσθησης και της ονειρικής υλοποίησης, υπενθυμίζοντας το έργο του Georges Rouault του 1944 «Οasis (Mirage)» στη συλλογή του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης; Παρεμπιπτόντως, το έργο δεν εκτίθεται σε θέα, σημειώνοντας ακόμη μιαν συνειρμική αντίφαση του μη ορατού με τα μάτια μιας φαντασιακής όρασης. Πώς όμως αποκωδικοποιούμε τον πραγματισμό στην εικαστική σύνθεση του Φρίντριχ «Ο Περιπλανώμενος πάνω από τη θάλασσα της ομίχλης (1818), παρότι ανήκει στο κίνημα του Γερμανικού ρομαντισμού; Ο οδοιπόρος ανεβασμένος σε βραχώδες ύψωμα με τη βακτηρία της εμπειρίας και της υποστήριξής του, προσατενίζει το ομιχλώδες τοπίο αλλά συνάμα επιμένει ότι πίσω από την πυκνή ομίχλη δεν έχει χαθεί ο δρόμος της προοπτικής και ο ορίζοντας της διεκδίκησης.

Αν «Ο Σκεπτόμενος» (1904) του Ροντέν απηχεί την περισυλλογή, τους προβληματισμούς και τα διλήμματα πάνω στα πεπρωμένα της ανθρώπινης ύπαρξης, το άλλο εμβληματικό γλυπτό του, οι «Αστοί του Καλαί» (1889) συμβολίζουν το βάρος της ευθύνης και του χρέους, της προσωπικής απόφασης και της συλλογικής αποστολής χάριν της πόλης και των συμπολιτών τους. Φωτίζοντας το ήθος τους στη δική μας πραγματικότητα του χτες και του σήμερα, οφείλουμε ηγεσία και ενεργοί πολίτες να διαφυλάξουμε από την υπονόμευση και να θωρακίσουμε από την κατάλυση την Κυπριακή Δημοκρατία. Γιατί, παρά τα αμαρτήματα και τα τρωτά της, τις περιπλανήσεις και τις πλάνες των πλοηγών της, δεν είναι η παραπαίουσα σχεδία του Οδυσσέα ή της Μέδουσας, αλλά το μικρό-μέγα σκάφος της κρατικής μας υπόστασης στην Ανατολική Μεσόγειο των γεωπολιτικών δυνάμεων και των στρατηγικών ανταγωνισμών.