Οκτώ χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας. Η φωτιά εκδηλώθηκε το μεσημέρι της 23ης Ιουλίου 2018 στο Νταού Πεντέλης και εξαπλώθηκε με μεγάλη ταχύτητα στο Μάτι, στον Νέο Βουτζά και στο Κόκκινο Λιμανάκι. Ο τραγικός απολογισμός ήταν 104 νεκροί και 57 τραυματίες, ενώ η καταστροφή άφησε πίσω της βαθιές πληγές, οι οποίες παραμένουν ανοικτές οκτώ χρόνια αργότερα.
Στην Ανατολική Αττική εκτυλίχθηκαν σκηνές απίστευτου τρόμου· άνδρες, γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι έτρεχαν να σωθούν από την πύρινη λαίλαπα που κατάκαιγε τα πάντα στο διάβα της, με πολλούς από αυτούς να καταλήγουν στη θάλασσα για να σωθούν.
Άλλοι δεν ήταν τόσο «τυχεροί».
Κάηκαν μέσα στα αυτοκίνητά τους στην προσπάθεια να φύγουν από την περιοχή ή στο «οικόπεδο του θανάτου», την ιδιοκτησία που παρανόμως είχε αποκλείσει την πρόσβαση προς τη θάλασσα.
Δεκάδες ακόμη τραυματίστηκαν και μέχρι και σήμερα ζουν με τον εφιάλτη των εγκαυμάτων τους.
Οι εικόνες που ήρθαν στο φως μόλις ξημέρωσε η 24η Ιουλίου στοιχειώνουν μέχρι και σήμερα όχι μόνο τους κατοίκους της περιοχής αλλά και ολόκληρη την Ελλάδα.
Ποιος άλλωστε μπορεί να ξεχάσει τις εικόνες της καταστροφής;
Τα καμένα αυτοκίνητα που ήταν στη σειρά το ένα πίσω από το άλλο, τις σορούς ανθρώπων μέσα στο οικόπεδο αλλά και το δράμα που έζησαν οι οικογένειες των θυμάτων που μέχρι την τελευταία στιγμή αναζητούσαν τους δικούς τους ανθρώπους.
Η κορύφωση του δράματος ήρθε τις επόμενες ημέρες, με τους συγγενείς των θυμάτων να περιμένουν να ταυτοποιήσουν τους δικούς τους ανθρώπους και μετά να τους πουν το «τελευταίο αντίο».
«Γιατί;»: η ερώτηση που ακουγόταν από τα χείλη όσων οι οικογένειες χάθηκαν μέσα σε λίγα λεπτά.
Και μετά ξεκίνησε ο Γολγοθάς και των εγκαυματιών, των ανθρώπων που ήρθαν αντιμέτωποι από το θάνατο και γλίτωσαν από τύχη ή χάρη συμπτώσεων.
Ντοκιμαντέρ του CNN Greece είχε καταγράψει τις εμπειρίες των ανθρώπων αυτών, που εξήγησαν στην κάμερα τι σημαίνει στην πράξη να είσαι εγκαυματίας.
«Το έγκαυμα είναι μία μόνιμη ασθένεια την οποία κουβαλάς. Έχεις δερματικά προβλήματα, έχεις οργανικά προβλήματα, έχεις νευρολογικά προβλήματα, τα οποία δυστυχώς πλέον ορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα ζεις τη ζωή σου» είχε πει στο CNN Greece Κάλλι Αναγνώστου, εγκαυματίας από το Μάτι και πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών.
Το χρονικό της τραγωδίας
Χρειάστηκε λιγότερο από 12 ώρες για να συντελεστεί μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στα ελληνικά χρονικά. Η φωτιά ξέσπασε το απόγευμα της Δευτέρας στο Νταού Πεντέλης. Σε διάστημα μιας ώρας και 40 λεπτών δεν άφησε τίποτα στο πέρασμά της.
Την πυρκαγιά στο Μάτι φέρεται να προκάλεσε ένας 65χρονος που έβαλε φωτιά για να κάψει κλαδιά. Εναντίον του, η Εισαγγελία Αθήνας άσκησε ποινική δίωξη, τον Μάρτιο του 2019, για εμπρησμό από αμέλεια, ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή και σωματική βλάβη κατά συρροή.
12:03. Ξεσπάει πυρκαγιά στη θέση «Αέρας» στα Γεράνεια Όρη, πάνω από την Κινέτα.
13:05. Η φωτιά στην Κινέτα λαμβάνει διαστάσεις και η Πυροσβεστική ενισχύει τις δυνάμεις στο μέτωπο. Οι υδροφόρες από 15 αυξάνονται σε 26 και από το Κέντρο Επιχειρήσεων δίνεται εντολή σε ακόμα ένα ελικόπτερο και σε ένα αεροσκάφος να απογειωθούν από την Ελευσίνα.
15:05. Εκκενώνονται οι οικισμοί Γαλήνη, Πανόραμα 1 και Πανόραμα 2.
16:49. Ενώ μαίνεται η πυρκαγιά στα Γεράνεια, το «199» της Πυροσβεστικής ενημερώνεται για καπνό στην περιοχή του Νταού Πεντέλης.
Λίγα λεπτά αργότερα δίνεται εντολή σε ελικόπτερο που έκανε ρίψεις νερού στην Κινέτα να αλλάξει πορεία και να κατευθυνθεί στην Πεντέλη, ενώ ένα δεύτερο που βρισκόταν στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας παίρνει εντολή να σπεύσει στη φωτιά. Ωστόσο, δηλώνει αδυναμία απογείωσης λόγω των ανέμων.
Το επόμενο 20λεπτο, 22 υδροφόρες από την Παλλήνη, τη Ραφήνα, το Κορωπί, το Μαρκόπουλο κατευθύνονται στο σημείο. Γίνεται εκκένωση των κατασκηνώσεων στον Άγιο Ανδρέα – Με πούλμαν απομακρύνονται μέσω της λεωφόρου Διονύσου 1.400 παιδιά.
17:20. Στην περιοχή πνέουν άνεμοι που ξεπερνούν τα 100 χιλιόμετρα την ώρα. Η φωτιά κινείται με μεγάλη ταχύτητα προς τον Νέο Βουτζά και οι πρώτοι πυροσβέστες που φτάνουν στο σημείο προσπαθούν να προστατέψουν τη Μονή Παντοκράτορος και το Λύρειο Ίδρυμα.
17:30. Η φωτιά μπαίνει στις ρεματιές όπου υπάρχει καύσιμη ύλη και γρήγορα φτάνει στον οικισμό του Νέου Βουτζά. Οι πρώτοι κάτοικοι που εγκαταλείπουν τα σπίτια τους απομακρύνονται μέσω της λεωφόρου Μαραθώνος. Οι υπόλοιποι εγκλωβίζονται και χρειάζονται τη συνδρομή των πυροσβεστών.
17:50. Ο επικεφαλής των πυροσβεστικών δυνάμεων συναντά στον Νέο Βουτζά τον δήμαρχο Ραφήνας Βαγγέλη Μπουρνούς.
18:12. Το Κέντρο Επιχειρήσεων δίνει εντολή σε ακόμα ένα Erickson να απογειωθεί από την Ελευσίνα με προορισμό την Πεντέλη, ενώ και το πλήρωμα ενός Canadair που πετούσε πάνω από την Κινέτα διατάσσεται να κατευθυνθεί στη Ραφήνα. Λόγω των ισχυρών ανέμων δεν κατάφεραν να βρουν το στόχο.
18:13. Οι φλόγες κατεβαίνουν προς τη θάλασσα- Η εκτίμηση των αρμόδιων Αρχών ότι η λεωφόρος Μαραθώνος θα λειτουργήσει ως φυσική αντιπυρική ζώνη, δεν επαληθεύθηκε. – Ο τοπικός διοικητής της Τροχαίας παίρνει εντολή να διακόψει την κυκλοφορία στη λεωφόρο Μαραθώνος μόνο για όσα αυτοκίνητα κατευθύνονται προς το μέτωπο της πυρκαγιάς και όχι για όσα απομακρύνονται απ αυτό.
18:22. Οι ισχυροί άνεμοι που ξεπερνούσαν τα 100 χλμ την ώρα, τροφοδότησαν τη πυρκαγιά που μέσα σε λίγα λεπτά διασχίζει τη Λ. Μαραθώνος και ξεφεύγει προς το Κόκκινο Λιμανάκι και το Μάτι – Πυροσβέστες μεταφέρουν κατοίκους και επισκέπτες μακριά από τη φωτιά – Στον ασύρματο ακούγονται οι πρώτες αναφορές για τραυματίες.
18:40. Η φωτιά φτάνει στη θάλασσα καίγοντας ακόμα και τα βρύα στα βράχια – Οι εικόνες με τους ανθρώπους που στέκονται στην Αργυρά Ακτή στο Μάτι έκαναν το γύρο του κόσμου.
19:00 – 20:00. Τα αποκαΐδια τραυματίζουν σοβαρά πολλά άτομα που μεταφέρονται με εγκαύματα στα νοσοκομεία. Δεν υπάρχει εικόνα για νεκρούς. Το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων Υγείας καταγράφει τους πρώτους έξι εγκαυματίες.
20:00 – 21:00. Το Κέντρο Επιχειρήσεων ενημερώνεται ότι εκατοντάδες κάτοικοι και επισκέπτες της περιοχής έπεσαν στη θάλασσα για να σωθούν.
23:00. Κανείς στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και στην ηγεσία της Πυροσβεστικής δεν γνωρίζει τον αριθμό τραυματιών, των διασωθέντων και των αγνοουμένων. Ο τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει εσπευσμένα από το Μαυροβούνιο όπου πραγματοποιούσε επίσημη επίσκεψη και κατευθύνεται στο Κέντρο Επιχειρήσεων, στο Χαλάνδρι.
Η φωτιά στο πέρασμά της έκαψε ένα μεγάλο μέρος των σπιτιών, ενώ δεκάδες άνθρωποι εγκλωβίστηκαν και κάηκαν ζωντανοί, ενώ άλλοι πνίγηκαν περιμένοντας να σωθούν.
Ο τραγικός απολογισμός των νεκρών, μαζί με όσους διασώθηκαν αλλά υπέκυψαν στη συνέχεια στα εγκαύματα τους, έφτασε τους 102.
Το μεγαλύτερο δράμα γράφτηκε μέσα σε ένα οικόπεδο στην οδό Δημοκρατίας, εκεί που βρέθηκαν 26 απανθρακωμένοι άνθρωποι οι περισσότεροι από αυτούς σφιχταγκαλιασμένοι…
Εκδηλώσεις μνήμης
Σε ανακοίνωση του, σχετικά με τις επετειακές εκδηλώσεις μνήμης που συνδιοργανώνει με τον Δήμο Μαραθώνα, ο Σύλλογος Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών αναφέρει:
«Οκτώ χρόνια μετά, η μνήμη δεν είναι μόνο πράξη τιμής, αλλά και διαρκής υπενθύμιση της αξίας κάθε ζωής που δεν μπορεί να υπονομεύεται και οι θεσμοί, η Πολιτεία και η κοινωνία δεν μπορούν να παραβλέπουν.
Γιατί το κληροδότημα των 177 θυμάτων δεν είναι μόνο η μνήμη μιας τραγωδίας.
Είναι η ευθύνη να υπερασπιζόμαστε την ανθρώπινη ζωή, την αλήθεια, τη λογοδοσία και την αλληλεγγύη, ώστε καμία κοινωνία να μη συνηθίσει την απώλεια και καμία τέτοια τραγωδία να μη βιωθεί ξανά ποτέ…
Σας περιμένουμε να ενώσουμε τις φωνές μας στη μνήμη, στην αλήθεια και στην ευθύνη».
Οι εκδηλώσεις μνήμης κορυφώνονται στους τόπους της τραγωδίας.
Με επιμνημόσυνες δεήσεις, εκδηλώσεις μνήμης, προσκλητήριο νεκρών και πεζοπορία στο δρόμο της φωτιάς και των θυμάτων που άφησε πίσω της, συγγενείς φίλοι, εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης και της πολιτείας θα μνημονεύσουν τους αδικοχαμένους συμπολίτες μας διατρανώνοντας την βούληση να μην ξανασυμβεί παρόμοιο κακό.
Στο πλαίσιο αυτό, αμέσως μετά τη θεία λειτουργία, θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση στον ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου και στον ναό του Αγίου Θωμά & Αγίου Πορφυρίου στο Κόκκινο Λιμανάκι.
Το απόγευμα στις 19:00 στο Μνημείο των Θυμάτων στον ναό Αγίου Ιωάννη Προδρόμου Νέου Βουτζά θα τελεστεί τρισάγιο και θα ακολουθήσει το Προσκλητήριο νεκρών.
Στη συνέχεια οι παρευρισκόμενοι θα διανύσουν το δρόμο της φωτιάς προς το Μάτι και στις 20.30 θα πραγματοποιηθεί η κεντρική εκδήλωση και τρισάγιο στον Ναυτικό Αθλητικό Όμιλο στο Μάτι (Ν.Α.Ο.ΜΑ.).
Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί στις 21:15 με πορεία από την Ποσειδώνος ως την Αργυρά Ακτή.
