Η Α.Φ.Η.Σ. Κύπρος έκανε την ανακύκλωση μπαταριών κομμάτι της ζωής μας και εμείς κάναμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον Ηρόδοτο Σάββα, Operation Manager της Α.Φ.Η.Σ., με αφορμή τα 19 χρόνια επιτυχημένης πορείας του οργανισμού.
1. Η ΑΦΗΣ Κύπρος συμπληρώνει φέτος 19 χρόνια λειτουργίας. Ποια είναι η ΑΦΗΣ; Ποιοι θεωρείτε ότι ήταν οι σημαντικότεροι σταθμοί αυτής της διαδρομής και ποια επιτεύγματα ξεχωρίζετε;
Ο Οργανισμός Α.Φ.Η.Σ. Κύπρος Λτδ ιδρύθηκε το 2007 με πρωτοβουλία του ΚΕΒΕ και αποτελεί το πρώτο και μοναδικό αδειοδοτημένο Συλλογικό Σύστημα Διαχείρισης Αποβλήτων Φορητών Ηλεκτρικών Στηλών (μπαταριών) και Συσσωρευτών στην Κύπρο. Το Σύστημα έλαβε την πρώτη του αδειοδότηση την 1η Απριλίου 2009, αναλαμβάνοντας έκτοτε τον συντονισμό και τη διεκπεραίωση όλων των έργων που αφορούν τη συλλογή και την ανακύκλωση των μπαταριών, καθώς και την υπεύθυνη ενημέρωση του κοινού. Η πορεία μας χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακή ανάπτυξη, καθώς ξεκινήσαμε την περίοδο 2009-2010 με τη συλλογή 31.563 κιλών μπαταριών και καταφέραμε να φτάσουμε στα 91.111 κιλά για το έτος 2025, με τη συνολική ποσότητα που έχει συλλεχθεί μέχρι σήμερα να αγγίζει το 1.021.719 κιλά. Παράλληλα, ενώ από την ίδρυσή μας μέχρι το 2010 είχαμε τοποθετήσει 1.179 κάδους, αυτή τη στιγμή διαθέτουμε 6.135 κάδους σε διάφορα πολυσύχναστα και προσιτά για τον κόσμο σημεία. Από την ίδρυση μας μέχρι σήμερα έχουμε φτάσει τα 350 μέλη, από τα 67 μέλη που αριθμούσαμε το 2010, ενώ ένας σημαντικός σταθμός στη διεθνή μας παρουσία ήταν η ένταξή μας ως μέλος της Eucobat το 2023.
2. Ως η πρώτη και μοναδική εταιρεία διαχείρισης μπαταριών στην Κύπρο, πώς έχει εξελιχθεί όλα αυτά τα χρόνια η κουλτούρα ανακύκλωσης των πολιτών και των επιχειρήσεων γύρω από τις μπαταρίες;
Στα πρώτα χρόνια λειτουργίας της εταιρείας, η κουλτούρα ανακύκλωσης μπαταριών στην Κύπρο ήταν αρκετά περιορισμένη, καθώς το κοινό δεν διέθετε επαρκή ενημέρωση για τη σημασία της σωστής διαχείρισης, ενώ υπήρχε δυσπιστία ή αδιαφορία απέναντι στη διαδικασία, αφού δεν γνώριζε την ανακύκλωση μπαταριών που ήταν κάτι καινούριο. Ως αποτέλεσμα πολλοί πολίτες και επιχειρήσεις αγνοούσαν τους κινδύνους που προκύπτουν από την απόρριψη των μπαταριών στο περιβάλλον ή δεν γνώριζαν τα σημεία συλλογής. Με την πάροδο των χρόνων όμως, η εικόνα αυτή μεταβλήθηκε σημαντικά μέσα από στοχευμένες εκστρατείες ενημέρωσης, συνεργασίες με οργανισμούς και τη δημιουργία ενός ευρέος δικτύου σημείων συλλογής, ενισχύοντας αισθητά την ευαισθητοποίηση του κοινού. Οι πολίτες κατανοούν πλέον καλύτερα τις περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις, με αποτέλεσμα να παρατηρείται μια ξεκάθαρη αλλαγή στάσης, όπου όλο και περισσότεροι άνθρωποι ενσωματώνουν την ανακύκλωση στην καθημερινότητά τους. Το ίδιο ισχύει και για τις επιχειρήσεις, οι οποίες επιδεικνύουν αυξημένη υπευθυνότητα, αποδεικνύοντας ότι η ανακύκλωση μπαταριών αποτελεί πλέον μέρος μιας διαρκώς εξελισσόμενης περιβαλλοντικής συνείδησης.
3. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετώπισε η ΑΦΗΣ Κύπρος στην προσπάθειά της να εδραιώσει ένα αποτελεσματικό σύστημα συλλογής και διαχείρισης μπαταριών σε Παγκύπρια βάση;
Παρά την τεράστια προσπάθεια ενημέρωσης, υπάρχουν ακόμη πολλοί συμπολίτες μας που αγνοούν ότι οι μπαταρίες δεν πρέπει να καταλήγουν στα κοινά σκουπίδια και δεν γνωρίζουν την ακριβή τοποθεσία των ειδικών σημείων συλλογής. Συχνά παρατηρείται η τάση να αφήνουμε τις παλιές μπαταρίες στα συρτάρια του σπιτιού μας ή να τις πετάμε στα σκουπίδια για ευκολία, παρόλο που αποτελούν ένα από τα πιο επικίνδυνα απόβλητα. Η αλλαγή αυτής της συνήθειας απαιτεί χρόνο για να εδραιωθεί βαθιά στην κουλτούρα μας, ωστόσο ο κόσμος αρχίζει σταδιακά να συμμετέχει πιο ενεργά, αναγνωρίζοντας ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο που συναντάμε δεν είναι η άγνοια, αλλά η δύναμη της συνήθειας.
4. Ποια είναι σήμερα η εικόνα της Κύπρου σε ό,τι αφορά τη συλλογή και ανακύκλωση μπαταριών, και σε ποια σημεία θεωρείτε ότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια βελτίωσης;
Σήμερα ο κόσμος έχει αλλάξει και ενδιαφέρεται περισσότερο από ποτέ για το περιβάλλον και την υγεία του, γεγονός που ωθεί την Α.Φ.Η.Σ. να αναπτύσσει συνεχώς πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης. Μία από τις βασικές μας δράσεις είναι το εκτεταμένο δίκτυο συλλογής που έχουμε δημιουργήσει, με την Παγκύπρια τοποθέτηση κάδων, ώστε να εξυπηρετούνται οι πολίτες σε όλες τις περιοχές. Οι κάδοι βρίσκονται σε πολυσύχναστα μέρη, όπως υπεραγορές, εμπορικά κέντρα, περίπτερα, σχολεία και ιατρικά κέντρα, ώστε ο πολίτης να ανακυκλώνει χωρίς να αλλάζει το καθημερινό του πρόγραμμα. Παράλληλα, επενδύουμε στη διαμόρφωση κουλτούρας στη νέα γενιά, μέσω ενημέρωσης από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διοργάνωσης εκπαιδευτικών προγραμμάτων και συμμετοχής σε εκδηλώσεις, με στόχο την ανάδειξη των οφελών της ανακύκλωσης. Στόχος μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε ακόμη περισσότερο κόσμο, ώστε να κατανοήσει τόσο τα οφέλη για το μέλλον του όσο και τους κινδύνους που εγκυμονούν για την υγεία και το περιβάλλον αν οι μπαταρίες δεν ανακυκλώνονται σωστά.
5. Κοιτάζοντας μπροστά, ποιο είναι το όραμα της ΑΦΗΣ Κύπρος για την επόμενη μέρα και ποιες πρωτοβουλίες ετοιμάζετε για να ενισχύσετε ακόμη περισσότερο την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και τη συμμετοχή του κοινού;
Το όραμά μας για το μέλλον περιλαμβάνει τη συνεχή ενίσχυση της ψηφιακής μας παρουσίας με ενημερωτικές καμπάνιες και εκπαιδευτικό περιεχόμενο, δίνοντας μεγάλη σημασία στην ανατροφοδότηση που λαμβάνουμε από τους πολίτες για να βελτιωνόμαστε διαρκώς. Οργανώνουμε δράσεις σε δημόσιους χώρους για να βρισκόμαστε σε άμεση επαφή με το κοινό, καθιστώντας τη διαδικασία πιο εύκολη και προσιτή. Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε στα παιδιά μέσω συνεργασιών με σχολεία, διαδραστικών παιχνιδιών και εκπαιδευτικού υλικού που είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα μας, καθώς η περιβαλλοντική συνείδηση πρέπει να καλλιεργείται από νωρίς. Στόχος μας είναι να είμαστε παρόντες σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας των πολιτών, υπενθυμίζοντας με συνέπεια και δημιουργικότητα ότι κάθε μπαταρία μετράει.
6. Πώς ανακυκλώνονται οι μπαταρίες; Περιγράψτε μας τη διαδικασία περισυλλογής, μεταφοράς, διαλογής, φόρτωσης και εξαγωγής.
Η διαδικασία ξεκινά όταν το εκάστοτε υποστατικό ενημερώνει την Α.Φ.Η.Σ. ότι ο κάδος πλησιάζει στο σημείο να γεμίσει. Η συλλογή πραγματοποιείται από εξειδικευμένο προσωπικό με ειδικό όχημα, το οποίο είναι πλήρως αδειοδοτημένο για τη μεταφορά επικίνδυνων αποβλήτων. Το προσωπικό παραλαμβάνει τον κάδο, τον μεταφέρει στο όχημα και, αφού ζυγίσει τις μπαταρίες, εκδίδει μια βεβαίωση με την ημερομηνία, το βάρος και το όνομα του υποστατικού. Αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται σε Παγκύπρια βάση. Μετά την καθημερινή συλλογή, οι μπαταρίες μεταφέρονται στο κέντρο προσωρινής αποθήκευσης, όπου ζυγίζονται ξανά για τον καθορισμό του συνολικού ημερήσιου βάρους πριν ξεφορτωθούν. Στη συνέχεια, ακολουθεί ο διαχωρισμός τους από τυχόν ξένα υλικά, όπως χάρτινες συσκευασίες, και η αποθήκευσή τους σε ειδικά κιβώτια. Όταν συμπληρωθεί ένα φορτίο περίπου 20 τόνων, οι μπαταρίες φορτώνονται σε μεγάλα εμπορευματοκιβώτια με συγκεκριμένες προδιαγραφές για λόγους ασφαλείας, έτοιμες για εξαγωγή.
7. Πού καταλήγουν οι μπαταρίες για την τελική τους επεξεργασία;
Οι μπαταρίες αποστέλλονται σε εξειδικευμένα εργοστάσια στην Ευρώπη για τον διαχωρισμό και την ορθή διαχείρισή τους σύμφωνα με τη νομοθεσία, με τις ποσότητες της ΑΦΗΣ Κύπρου να καταλήγουν συγκεκριμένα στην Ελλάδα, στο εργοστάσιο της POLYECO. Κάθε μονάδα επεξεργασίας έχει την υποχρέωση να υποβάλλει όλες τις απαιτούμενες αναφορές προς το Σύστημα, διασφαλίζοντας την επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης ανά τύπο μπαταρίας, όπως αυτοί προβλέπονται από τον νόμο.
