Πώς το Ισραήλ επιχειρεί να επηρεάσει τις απαντήσεις της τεχνητής νοημοσύνης για τη Γάζα

Το Ισραήλ επεκτείνει στην τεχνητή νοημοσύνη την προσπάθειά του να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται διεθνώς ο πόλεμος στη Γάζα.

Ισραηλινές κυβερνητικές υπηρεσίες, εταιρείες δημοσίων σχέσεων και επιχειρήσεις του ψηφιακού τομέα συνδέονται με εκστρατεία παραγωγής και διάδοσης διαδικτυακού υλικού, σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του Politico.

Στόχος φαίνεται να είναι όχι μόνο ο επηρεασμός της κοινής γνώμης, αλλά και η αύξηση των πιθανοτήτων να εμφανίζεται το συγκεκριμένο υλικό ανάμεσα στις πηγές που εντοπίζουν και παραθέτουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT και το Perplexity.

Η εκστρατεία αναπτύσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ισραήλ δέχεται αυξανόμενη διεθνή κριτική, ενώ η στήριξή του έχει υποχωρήσει σε τμήματα της κοινής γνώμης στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.

Στην Ευρώπη, οι διοργανωτές της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών «Justice for Palestine» ανακοίνωσαν ότι συγκέντρωσαν περίπου 1,3 εκατομμύρια υπογραφές πολιτών της ΕΕ. Η πρωτοβουλία ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστείλει πλήρως τη Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ, επικαλούμενη παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου στα παλαιστινιακά εδάφη.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει αναγνωρίσει τις οικονομικές συνέπειες αυτού που περιέγραψε ως αυξανόμενη διεθνή απομόνωση της χώρας. Έχει ζητήσει να αυξηθούν οι επενδύσεις σε «επιχειρήσεις επιρροής» στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης και στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

Ο Νετανιάχου αποδίδει την επιδείνωση της διεθνούς εικόνας του Ισραήλ σε αντισιωνιστικές και ακραίες ισλαμιστικές δυνάμεις, καθώς και σε ξένους παράγοντες που, όπως υποστηρίζει, επιχειρούν να στρέψουν την κοινή γνώμη εναντίον της χώρας. Έχει επίσης προειδοποιήσει ότι η τάση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις και μεγαλύτερη οικονομική απομόνωση.

Η εκστρατεία των 100.000 δολαρίων

Έγγραφα που κατατέθηκαν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ βάσει του νόμου περί καταχώρισης αλλοδαπών πρακτόρων (Foreign Agents Registration Act – FARA) συνδέουν τη γαλλική εταιρεία επικοινωνίας Havas Media και τον υπεργολάβο της, Piro Inc., με εκστρατεία προϋπολογισμού 100.000 δολαρίων.

Η εκστρατεία αφορούσε την παραγωγή και τη διάδοση «πραγματολογικού υλικού, τεκμηριωμένου με πηγές» για το Ισραήλ, με σκοπό την ενημέρωση του αμερικανικού κοινού μέσω περιεχομένου διαθέσιμου στο διαδίκτυο.

Στην προσπάθεια αυτή συνδέεται το Hanover Institute for Public Policy, ένας ιστότοπος που φιλοξενεί δεκάδες αναφορές και άρθρα για τη Γάζα, τον αντισημιτισμό, τον αντισιωνισμό και τις ενέργειες των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF).

Τα κείμενα δεν υπογράφονται από ονομαστικούς συντάκτες και πολλά έχουν τη μορφή απαντήσεων σε συγκεκριμένα ερωτήματα, όπως εάν οι IDF είναι «ο πιο ηθικός στρατός στον κόσμο» ή εάν εφαρμόζεται «πολιτική λιμοκτονίας» στη Γάζα.

Η επιλογή αυτής της μορφής έχει σημασία, καθώς οι τίτλοι που διατυπώνονται ως σαφή ερωτήματα και οι εκτενείς απαντήσεις με παραπομπές σε πηγές μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες εμφάνισης του υλικού σε αποτελέσματα αναζήτησης και σε απαντήσεις συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.

Πώς μπορεί να επηρεαστεί ένα chatbot

Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα εκπαιδεύονται σε τεράστιους όγκους κειμένου, ενώ αρκετά σύγχρονα chatbots μπορούν επίσης να πραγματοποιούν αναζητήσεις στο διαδίκτυο και να αντλούν πληροφορίες από διαθέσιμες ιστοσελίδες όταν απαντούν σε ερωτήσεις.

Ένας ιστότοπος διαμορφωμένος ώστε να απαντά με σαφήνεια σε συγκεκριμένα ερωτήματα μπορεί, επομένως, να εντοπιστεί και να παρατεθεί ως πηγή, ακόμη και εάν το περιεχόμενό του έχει παραχθεί στο πλαίσιο μιας πληρωμένης εκστρατείας επιρροής.

Σύμφωνα με δοκιμές που επικαλείται το Politico, τόσο το ChatGPT όσο και το Perplexity παρέπεμψαν σε υλικό του Hanover Institute όταν κλήθηκαν να απαντήσουν σε ουδέτερα διατυπωμένες ερωτήσεις για τη Γάζα, τον αντισιωνισμό και τον αντισημιτισμό.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μια κυβέρνηση ή μια εταιρεία δημοσίων σχέσεων μπορεί να επαναπρογραμματίσει άμεσα το ChatGPT ή να επιβάλει συγκεκριμένες απαντήσεις. Δείχνει, όμως, πώς μια οργανωμένη εκστρατεία μπορεί να επιχειρήσει να επηρεάσει το διαδικτυακό περιβάλλον από το οποίο συστήματα με δυνατότητα αναζήτησης επιλέγουν και παραθέτουν πηγές.

Το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι ένα chatbot θα επαναλάβει αυτούσιο ένα συγκεκριμένο μήνυμα. Ο κίνδυνος είναι ότι μια οργανωμένη και καλά χρηματοδοτούμενη εκστρατεία μπορεί να καταστήσει τη δική της εκδοχή των γεγονότων δυσανάλογα ορατή ανάμεσα στις διαθέσιμες πηγές.

Από τη Hasbara στην τεχνητή νοημοσύνη

Η εκστρατεία αποτελεί συνέχεια μιας πολύ παλαιότερης ισραηλινής στρατηγικής, ευρέως γνωστής ως Hasbara. Ο όρος στα εβραϊκά σημαίνει γενικά «εξήγηση» και αποδίδεται συχνά ως «δημόσια διπλωματία».

Στην πράξη, χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις προσπάθειες παρουσίασης και υποστήριξης των πολιτικών και των ενεργειών του Ισραήλ στο διεθνές κοινό μέσω της διπλωματίας, των μέσων ενημέρωσης, οργανωμένων εκστρατειών και, όλο και περισσότερο, των κοινωνικών δικτύων και των ψηφιακών πλατφορμών.

Η τεχνητή νοημοσύνη προσθέτει μια νέα διάσταση σε αυτή τη στρατηγική. Το ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο τι βλέπουν οι χρήστες στο διαδίκτυο, αλλά και ποιες πληροφορίες εντοπίζουν, συνοψίζουν και παρουσιάζουν οι ψηφιακοί μεσολαβητές στους οποίους απευθύνονται.

Η εντατικοποίηση αυτής της προσπάθειας συμπίπτει με τη συνεχή ροή εικόνων και μαρτυριών από τη Γάζα. Ο πόλεμος καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο από δημοσιογράφους, ανθρωπιστικές οργανώσεις, Παλαιστίνιους πολίτες και, κατά καιρούς, ακόμη και από Ισραηλινούς στρατιώτες.

Εικόνες και αναφορές για κατεστραμμένα σπίτια και νοσοκομεία, μαζικούς εκτοπισμούς, πείνα και θανάτους αμάχων κυκλοφορούν σε τέτοια κλίμακα ώστε δεν περιορίζονται πλέον στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης και στους συνήθεις κύκλους ειδησεογραφικής κάλυψης.

Η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει την κατηγορία περί γενοκτονίας και υποστηρίζει ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις της στρέφονται κατά της Χαμάς και όχι κατά του παλαιστινιακού πληθυσμού. Έχει επίσης αμφισβητήσει επανειλημμένα διεθνείς εκτιμήσεις για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και τον αριθμό των θυμάτων.

Η κριτική, ωστόσο, δεν προέρχεται πλέον μόνο από τους παραδοσιακούς αντιπάλους του Ισραήλ. Ο πρώην πρωθυπουργός Εχούντ Ολμέρτ έχει δηλώσει δημόσια ότι το Ισραήλ διαπράττει εγκλήματα πολέμου στη Γάζα. Ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και γνωστές εβραϊκές προσωπικότητες έχουν επίσης προειδοποιήσει για τις συνέπειες των στρατιωτικών επιχειρήσεων και την ανθρωπιστική κρίση.

Ένα νέο και αόρατο πεδίο αντιπαράθεσης

Η μάχη για την κοινή γνώμη φαίνεται έτσι να ξεπερνά τις εφημερίδες, την τηλεόραση και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να περνά στις απαντήσεις που παρέχουν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Εάν κυβερνήσεις και άλλοι ισχυροί φορείς μπορούν να κατακλύζουν σκόπιμα το διαδίκτυο με υλικό σχεδιασμένο ώστε να εντοπίζεται και να παρατίθεται από chatbots, τότε η αντιπαράθεση για την αφήγηση γύρω από τη Γάζα εισέρχεται σε ένα νέο και σε μεγάλο βαθμό αόρατο πεδίο.

Οι συνέπειες ξεπερνούν το Ισραήλ και τη Γάζα. Εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν πλέον chatbots για να ενημερωθούν σχετικά με πολέμους, πολιτικές εξελίξεις και διεθνή γεγονότα. Η προέλευση των πληροφοριών που εμφανίζονται στις απαντήσεις τους, η αξιοπιστία των πηγών και τα συμφέροντα που βρίσκονται πίσω από αυτές αποκτούν, επομένως, κρίσιμη σημασία.

Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, το ποιος παράγει και διαδίδει την πληροφορία μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντικό με το περιεχόμενο της ίδιας της πληροφορίας.