H ανάπτυξη μαχητικών αεροσκάφων F-16 και συστημάτων αεράμυνας από την Τουρκία στα κατεχόμενα, προκάλεσε αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο.
Αρχικά ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Γκρέγκορι Μικς, καταδίκασε τον Ερντογάν και τη στάση της Τουρκίας, ενώ στη συνέχεια δύο ακόμη μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων ακολούθησαν το παράδειγμά του. Στις νέες τοποθετήσεις οι βουλευτές κάνουν λόγο για μια κίνηση που υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και εγείρει ζητήματα συμμόρφωσης με την αμερικανική νομοθεσία περί εξαγωγών όπλων.
Σε ανάρτησή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Επιτροπής, ο Γκρέγκορι Μικς δήλωσε ότι η συγκεκριμένη κίνηση «υπονομεύει την κυριαρχία της Κύπρου και θα χρησιμεύσει μόνο στην αύξηση των εντάσεων στην περιοχή», καλώντας παράλληλα τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «να αλλάξει άμεσα πορεία».
Η αντίδραση του Αμερικανού βουλευτή έρχεται μετά την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου ‘Αμυνας ότι έξι μαχητικά F-16 και συστήματα αεράμυνας αναπτύχθηκαν τη Δευτέρα στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, το οποίο τελεί υπό τουρκική κατοχή. Η ‘Αγκυρα ανέφερε ότι η ανάπτυξη πραγματοποιήθηκε για την ενίσχυση της ασφάλειας της τουρκοκυπριακής κοινότητας, στο πλαίσιο των εξελίξεων που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Ιράν.
Τα τουρκικά F-16, ωστόσο, είναι αμερικανικής κατασκευής και αποκτήθηκαν μέσω προγραμμάτων πώλησης στρατιωτικού εξοπλισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία που διέπει τις εξαγωγές όπλων, κυρίως τον Νόμο περί Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων (Arms Export Control Act), ο στρατιωτικός εξοπλισμός που πωλείται σε τρίτες χώρες πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για σκοπούς νόμιμης άμυνας ή για άλλες χρήσεις που εγκρίνονται από την αμερικανική κυβέρνηση.
Η ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων σε περιοχές που συνδέονται με στρατιωτική κατοχή ή σε έδαφος που δεν αναγνωρίζεται διεθνώς μπορεί να θεωρηθεί ότι παραβιάζει τους όρους υπό τους οποίους εγκρίθηκε η μεταφορά τους, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν ως μοναδικό νόμιμο κράτος στο νησί την Κυπριακή Δημοκρατία.
Το ζήτημα της χρήσης αμερικανικών όπλων στην Κύπρο έχει αποτελέσει και στο παρελθόν αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ουάσιγκτον. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το Κογκρέσο είχε επιβάλει προσωρινά εμπάργκο όπλων στην Τουρκία, κρίνοντας ότι ο αμερικανικός στρατιωτικός εξοπλισμός είχε χρησιμοποιηθεί κατά τρόπο που παραβίαζε τους όρους των εξαγωγών.
Βουλευτής Ντίνα Τάιτους
Η βουλευτής Ντίνα Τάιτους από την Νεβάδα καταδίκασε «σθεναρά» την απόφαση της ‘Αγκυρας να αναπτύξει τα αεροσκάφη στο νησί, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια «αδικαιολόγητα προκλητική και κίνηση που οδηγεί σε περαιτέρω κλιμάκωση». Όπως σημείωσε, η κίνηση αυτή αποτελεί «έναν ακόμη λόγο για τον οποίο η Τουρκία είναι αναξιόπιστος σύμμαχος» και πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν πρέπει να εγκρίνει την πώληση μαχητικών F-35 στην ‘Αγκυρα ούτε να άρει τις κυρώσεις που προβλέπονται από τον Νόμο για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA).
Βουλευτής Γκας Μπιλιράκης
Σε παρόμοιο τόνο, ο βουλευτής Γκας Μπιλιράκης από την Φλόριντα χαρακτήρισε την ανάπτυξη των αεροσκαφών «σαφή προσβολή της κυριαρχίας της Κύπρου» και «απερίσκεπτο βήμα που θα εντείνει περαιτέρω τις εντάσεις και την αστάθεια στην περιοχή». Ο ίδιος υποστήριξε ότι πρόκειται για «παραβίαση της αμερικανικής νομοθεσίας» και κάλεσε τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «να αλλάξει αμέσως πορεία και να αποσύρει τα μαχητικά».
