Η παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη στο μάρκετινγκ των κυπριακών επιχειρήσεων

Η Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη, γνωστή διεθνώς ως Generative AI, εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες μετασχηματισμού του σύγχρονου μάρκετινγκ. Η δυνατότητα δημιουργίας κειμένων, εικόνων, διαφημιστικών μηνυμάτων, περιγραφών προϊόντων και αναλύσεων δεδομένων σε ελάχιστο χρόνο δημιουργεί νέες προοπτικές για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της Κύπρου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια πολύ πρόσφατη πιλοτική έρευνα για την αξιοποίηση της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης στο μάρκετινγκ των κυπριακών επιχειρήσεων. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Καθηγητή Ιωάννη Παπαδόπουλου, του Τμήματος Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ).

Η επιλογή του μάρκετινγκ ως πεδίου εφαρμογής της έρευνας δεν είναι τυχαία, καθώς συνδέεται με τη μακρόχρονη, 24ετή συνεργασία του Καθηγητή Ιωάννη Παπαδόπουλου με κυπριακές επιχειρήσεις σε θέματα μάρκετινγκ, ψηφιακής ανάπτυξης, επιχειρηματικής εξωστρέφειας και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς τους.

Η έρευνα βασίστηκε σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα κυπριακών επιχειρήσεων διαφόρων κλάδων και αξιοποίησε δομημένο ερωτηματολόγιο με επταβάθμιες κλίμακες αξιολόγησης. Το δείγμα είναι πιλοτικό και δεν επιτρέπει ασφαλείς γενικεύσεις. Ωστόσο, προσφέρει μια πρώτη, χρήσιμη και αρκετά αποκαλυπτική εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται και αξιοποιούν σήμερα την Generative AI στο μάρκετινγκ.

Τα πρώτα ποσοτικά στοιχεία είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Το 91,3% των επιχειρήσεων του δείγματος ανήκει στην κατηγορία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με έως 249 εργαζομένους, ενώ το 78,3% λειτουργεί για περισσότερα από 15 χρόνια. Παρά την εμπειρία τους στην αγορά, το 69,6% δηλώνει ότι δεν διαθέτει οργανωμένο τμήμα μάρκετινγκ, ενώ σχεδόν μία στις δύο επιχειρήσεις, δηλαδή το 47,8%, συνεργάζεται με εξωτερικό πάροχο digital marketing. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η ψηφιακή μετάβαση δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά και τον τρόπο οργάνωσης των επιχειρήσεων.

Η επαφή των επιχειρήσεων με την Τεχνητή Νοημοσύνη φαίνεται ήδη έντονη. Το 95,7% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι έχει χρησιμοποιήσει εργαλεία AI στην εργασία του, ενώ το 65,2% τα χρησιμοποιεί συχνά ή πολύ συχνά. Το ChatGPT εμφανίζεται ως το πιο διαδεδομένο εργαλείο, καθώς αναφέρθηκε από όλους τους συμμετέχοντες, ενώ ακολουθούν το Microsoft Copilot με 52,2% και το Google Gemini με 43,5%. Παράλληλα, το 69,6% δηλώνει ότι η επιχείρηση χρησιμοποιεί συστήματα AI και σε άλλες λειτουργίες πέραν του μάρκετινγκ.

Ωστόσο, η θετική στάση δεν μεταφράζεται ακόμη σε ολοκληρωμένη εφαρμογή. Αν και το 78,3% των επιχειρήσεων συμφωνεί ότι η Generative AI μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα και το 65,2% θεωρεί ότι μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των καμπανιών, να προσφέρει καλύτερα marketing insights και να βοηθήσει στην ανάπτυξη εξατομικευμένου περιεχομένου, η πραγματική χρήση παραμένει πιο περιορισμένη. Μόνο το 43,5% δηλώνει ότι χρησιμοποιεί Generative AI για δημιουργία περιεχομένου, επίσης 43,5% για ανάλυση δεδομένων και insights, μόλις 21,7% για αυτοματοποίηση καμπανιών μάρκετινγκ και 26,1% για λειτουργίες εξυπηρέτησης πελατών, όπως chatbots.

Κίνδυνοι και ανησυχίες

Το χάσμα αυτό εξηγείται σε μεγάλο βαθμό από τους αντιλαμβανόμενους κινδύνους. Το 69,6% των επιχειρήσεων ανησυχεί για πιθανή παραβίαση δεδομένων μέσω συστημάτων AI, το 65,2% θεωρεί ότι η χρήση Generative AI μπορεί να οδηγήσει σε ανακριβές ή παραπλανητικό περιεχόμενο, ενώ το 60,9% αναγνωρίζει τον κίνδυνο αλγοριθμικής μεροληψίας. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η εμπιστοσύνη, η ασφάλεια και η υπεύθυνη χρήση αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την περαιτέρω διάδοση της τεχνολογίας.

Ταυτόχρονα, υπάρχουν σημαντικές θετικές ενδείξεις. Το 87,0% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η διοίκηση υποστηρίζει ενεργά την υιοθέτηση νέων ψηφιακών τεχνολογιών, ενώ το 69,6% αναγνωρίζει την ύπαρξη κουλτούρας καινοτομίας. Επιπλέον, το 78,3% δηλώνει πρόθυμο να επενδύσει σε νέα εργαλεία AI, ενώ το 60,9% αναφέρει ότι σχεδιάζονται επενδύσεις σε Generative AI στο άμεσο μέλλον. Παράλληλα, το 91,3% θεωρεί ότι η επιχείρηση χρειάζεται περισσότερη ψηφιακή αναβάθμιση ή ότι αυτό είναι πιθανό να απαιτηθεί.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα ευρήματα για την ηθική χρήση της AI. Το 60,9% δηλώνει ότι υπάρχει συμμόρφωση με κανονισμούς προστασίας δεδομένων και το 56,5% ότι διασφαλίζεται ανθρώπινη εποπτεία σε αποφάσεις που βασίζονται σε AI. Ωστόσο, μόνο το 43,5% ενημερώνει τους πελάτες για τη χρήση AI, ενώ μόλις το 39,1% δηλώνει ότι εφαρμόζει διαφανείς διαδικασίες και μέτρα αποφυγής αλγοριθμικής μεροληψίας. Αυτό δείχνει ότι η ηθική διάσταση της AI πρέπει να περάσει από τη γενική πρόθεση στην οργανωμένη επιχειρησιακή πρακτική.

Το βασικό μήνυμα της έρευνας είναι σαφές: η Generative AI μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο ενίσχυσης της παραγωγικότητας, της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας των κυπριακών επιχειρήσεων. Για να συμβεί όμως αυτό, απαιτούνται κατάρτιση, πρακτικά παραδείγματα εφαρμογής, εσωτερικοί κανόνες χρήσης, ανθρώπινη εποπτεία και σαφές πλαίσιο ηθικής και ασφαλούς αξιοποίησης. Η Generative AI δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη κρίση. Όταν όμως χρησιμοποιείται σωστά, μπορεί να την ενισχύσει ουσιαστικά.

* Διευθυντής, Τμήμα Επιχειρηματικής Ανάπτυξης (ΟΕΒ)