Ένα ταξίδι με ευρύτερη πολιτική και διπλωματική σημασία πραγματοποιεί ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης στο Καζακστάν. Το πρώτο ταξίδι του Κύπριου Προέδρου στην Αστάνα έρχεται να μπει σφήνα ανατρέποντας τα τουρκικά σχέδια, για να χρησιμοποιηθούν οι σχέσεις της Άγκυρας με τις χώρες του ΟΤΚ για πολιτική αναβάθμιση του ψευδοκράτους.
Η κίνηση της Αστάνα να προχωρήσει σε άνοιγμα πρεσβείας στη Λευκωσία είχε προκαλέσει την οργίλη αντίδραση της Άγκυρας. Το άνοιγμα πρεσβείας, το οποίο θεωρείται ως το αποκορύφωμα των διπλωματικών σχέσεων ανάμεσα σε δύο χώρες, ήρθε σε μια στιγμή κατά την οποία η Τουρκία χρησιμοποιούσε τον πρωταγωνιστικό της ρόλο εντός του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών για να πετύχει πολιτική αναβάθμιση ή και αναγνώριση του ψευδοκράτους.
Πρώτος Κύπριος Πρόεδρος στην Αστάνα
Η αυριανή είναι η πρώτη επίσημη επίσκεψη που πραγματοποιεί Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Καζακστάν. Γεγονός με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος και σαφή συμβολισμό, και συνιστά διπλωματική επένδυση υψηλής στρατηγικής αξίας καθώς πρόκειται για χώρα με την οποία η Κυπριακή Δημοκρατία επιθυμούσε να δημιουργήσει θεσμικά ισχυρό πλαίσιο συνεργασίας.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη σταθερά ανοδική πορεία των διμερών σχέσεων με στόχους: την περαιτέρω αναβάθμιση της διμερούς και αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας, την ενίσχυση του κυπριακού αποτυπώματος στην περιοχή και τη δημιουργία νέων οικονομικών και γεωπολιτικών συνεργειών σε μια περιοχή με αυξανόμενη γεωστρατηγική σημασία. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το ταξίδι στο Καζακστάν ακολουθεί την πρόσφατη επίσκεψη ΠτΔ στην Ινδία, γεγονός που συνιστά προστιθέμενη αξία στη στρατηγική επιδίωξη της Λευκωσίας για συνέργειες στην περιοχή.
Γιατί είναι σημαντικό το ταξίδι
Το Καζακστάν είναι η 9η μεγαλύτερη σε έκταση χώρα και το μεγαλύτερο περίκλειστο κράτος στον κόσμο με πληθυσμό πέραν των 20 εκατομμυρίων και κυρίαρχη εθνότητα τον τουρκογενή λαό των Καζάκων. Σημαντικές μειονότητες αποτελούν οι Ρώσοι, Ουζμπέκοι, Ουκρανοί, Ουιγούροι και Τατάροι με την πλειονότητα του πληθυσμού να είναι δίγλωσση (καζακικά/τουρκικά και ρωσικά) και να ανήκει στο σουνιτικό ισλάμ (αν και καταγράφεται σημαντική παρουσία της ρωσικής ορθόδοξης εκκλησίας).
Επιπρόσθετα θα πρέπει να σημειωθούν τα εξής:
– Η επίσκεψη ΠτΔ αποτελεί ευκαιρία ανάδειξης της σημασίας που αποδίδει η Κυπριακή Δημοκρατία στην ουσιαστική ενίσχυση των διμερών σχέσεων και αποκτά βαρύνουσα σημασία εν μέσω των εντατικών προσπαθειών διάβρωσης και υπόσκαψης των σχέσεων από την Τουρκία.
– Πολύ πρόσφατη επίσκεψη Υφυπουργού Εξωτερικών Καζακστάν για συζήτηση θεμάτων που άπτονται του Κυπριακού – διάθεση διαβούλευσης κατά τρόπο που να είναι αποδεκτός για εμάς, άνοιγμα πρεσβείας στη Λευκωσία, συνδεσιμότητα κ.ά. Είναι σαφές ότι η πλευρά μας αναγνωρίζει τη στρατηγική σχέση Τουρκίας-Καζακστάν, ταυτόχρονα όμως αναγνωρίζει τη συρρίκνωση διάδρασης του Καζακστάν με την αποσχιστική οντότητα στο περιορισμένο και αυστηρό πλαίσιο μιας τουρκογενούς, πολιτισμικής προσέγγισης.
– Η επίσκεψη αποτελεί επίσης ιδανική ευκαιρία ενίσχυσης της διμερούς συνεργασίας και ιδίως του τομέα των επενδύσεων, ο οποίος αποτελεί τον σημαντικότερο πυλώνα των διμερών οικονομικών σχέσεων. Συγκεκριμένα, από το 2005, οι κυπριακές επενδύσεις στο Καζακστάν έχουν υπερβεί τα $4 δισ., ενώ οι επενδύσεις καζακικών συμφερόντων στην Κύπρο ανέρχονται περίπου σε $1.8 δισ. Παράλληλα, περισσότερες από 320 εταιρείες κυπριακών συμφερόντων δραστηριοποιούνται στο Καζακστάν, ενώ καζακικές εταιρείες έχουν επίσης παρουσία στην ΚΔ.
– Στο ίδιο πλαίσιο, η Κύπρος προβάλλεται ως ασφαλές και πλήρως ευθυγραμμισμένο με το ευρωπαϊκό κεκτημένο επιχειρηματικό περιβάλλον και ως αξιόπιστη πύλη προς την ενιαία αγορά της ΕΕ, ενώ το Καζακστάν ενισχύει το ρόλο του ως περιφερειακός οικονομικός κόμβος στην Κεντρική Ασία. Έμφαση αποδίδεται επίσης στην ενίσχυση συνεργασιών στους τομείς των επενδυτικών ταμείων, ΑΠΕ και υποδομών, καθώς και στη συνεργασία με το Astana International Financial Centre, το οποίο ο ΠτΔ θα επισκεφθεί.
– Ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη αποτελεί επίσης η έναρξη των πρώτων απευθείας πτήσεων μεταξύ Λάρνακας με Αστάνα και Αλμάτι, γεγονός που αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της οικονομικής, τουριστικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ΕΕ αποδίδει αυξανόμενη στρατηγική σημασία στην Κεντρική Ασία, υπό το πρίσμα ενίσχυσης της περιφερειακής συνδεσιμότητας, της ενεργειακής ασφάλειας και της διαφοροποίησης των εμπορικών διαδρομών μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Στο πλαίσιο αυτό, το Καζακστάν διαδραματίζει κομβικό ρόλο ως ο σημαντικότερος εταίρος της ΕΕ στην περιοχή. Η ΚΔ αποδίδει εξίσου ουσιαστική σημασία στην περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης ΕΕ-ΚΖ, με βασικό πυλώνα τη Συμφωνία Ενισχυμένης Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας (EPCA), η οποία παρέχει το θεσμικό πλαίσιο για εμβάθυνση της συνεργασίας σε πολιτικό, οικονομικό και τομεακό επίπεδο. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στις διαπραγματεύσεις για Συμφωνίες Διευκόλυνσης Θεωρήσεων και Επανεισδοχής μεταξύ ΕΕ-Καζακστάν, οι οποίες αναμένεται να συμβάλουν στην περαιτέρω ενίσχυση επιχειρηματικών, ακαδημαϊκών και κοινωνικών επαφών.
Η ανακοίνωση της Προεδρίας
Γραπτή δήλωση του Αναπληρωτή Κυβερνητικού Εκπροσώπου Γιάννη Αντωνίου σημειώνει ότι είναι η πρώτη επίσημη επίσκεψη Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Καζακστάν, όπου πέραν της συνάντησής του με τον Πρόεδρο της χώρας, θα χαιρετίσει και το Επιχειρηματικό Φόρουμ Κύπρου – Καζακστάν, και θα τελέσει τα εγκαίνια της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αστάνα.
Η μετάβαση του Προέδρου και της κυπριακής αποστολής θα γίνει την Τρίτη 2 Ιουνίου 2026, με την πρώτη απευθείας πτήση που θα συνδέει τις δύο χώρες.
Το πρωί της Τετάρτης, 3 Ιουνίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα συναντηθεί με τον ομόλογο του, Πρόεδρο του Καζακστάν Kassym-Jomart Tokayev, με τον οποίο θα έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση και θα ακολουθήσουν διευρυμένες συνομιλίες ανάμεσα στις αντιπροσωπείες των δύο χωρών.
Μετά τις διευρυμένες συνομιλίες, ο Πρόεδρος του Καζακστάν θα απονείμει στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας το κρατικό παράσημο «Τάγμα Φιλίας» (Order of Friendship).
Στην παρουσία των δύο Προέδρων, θα υπογραφούν Μνημόνια Συναντίληψης ανάμεσα στις δύο χώρες, στους τομείς της Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας, του Πολιτισμού, του Αθλητισμού, των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, της κυβερνοασφάλειας και της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, ενώ θα υπογραφεί και Μνημόνιο Συναντίληψης ανάμεσα στα Εμπορικά Επιμελητήρια Κύπρου-Καζακστάν.
Στη συνέχεια οι δύο ηγέτες θα προβούν σε δηλώσεις στα ΜΜΕ και ακολούθως ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα παρακαθήσει σε επίσημο γεύμα που θα παραθέσει προς τιμήν του ο Πρόεδρος του Καζακστάν.
Το απόγευμα της ίδιας μέρας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα παραστεί και θα χαιρετίσει τις εργασίες του Επιχειρηματικού Φόρουμ Κύπρου – Καζακστάν, στο Διεθνές Οικονομικό Κέντρο της Αστάνα, και ακολούθως, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα επισκεφθεί το Διεθνές Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης Alem A.I.
Αργότερα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα τελέσει τα εγκαίνια της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αστάνα, στην παρουσία του Υπουργού Εξωτερικών του Καζακστάν Yermek Kosherbayev.
