Εξαντλείται σιγά-σιγά η εξάμηνη προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου από την Κυπριακή Δημοκρατία. Χωρίς οποιαδήποτε αναφορά σε μέτρα κατά της Τουρκίας. Χωρίς την ελάχιστη απαίτηση της ΚΔ για διασύνδεση κατ’ επανάληψη αποφάσεων για κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας, λόγω κατοχής μέρους της Ουκρανίας, με αντίστοιχες κυρώσεις κατά της Τουρκίας, λόγω κατοχής μέρους του ευρωπαϊκού-κυπριακού εδάφους. Η ΚΔ αποφεύγει να κάνει χρήση του δικαιώματος «βέτο» που της παρέχουν οι Συνθήκες της ΕΕ.
Από την άλλη, παραπονείται και πάλι δημόσια ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών για το γεγονός ότι μια μικρή χώρα με «…λιγότερο από ένα εκατομμύριο ανθρώπους…» παρεμποδίζει την ανάπτυξη σχέσεων που θα μπορούσαν να οφελέσουν «…περισσότερο από 500 εκατομμύρια…» Τούρκους και Ευρωπαίους.
Πήρε όμως από επίσημα χείλη τη σωστή απάντηση: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι Κύπρος και η Κύπρος είναι ΕΕ»! Το ίδιο και ο Πρόεδρος Ερντογάν. Δηλώνει δημόσια ότι το βασικό εμπόδιο στις σχέσεις της Τουρκίας με την ΕΕ είναι το Κυπριακό. Φαίνεται λοιπόν ότι με το πέρασμα του χρόνου η Τουρκία συνειδητοποιεί σιγά-σιγά το κόστος της εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής μεγάλου μέρους κυπριακού-ευρωπαϊκού εδάφους. Συνεχίζει όμως να υπολογίζει ότι είναι προς το συμφέρον της η κατοχή. Οι υπολογισμοί της θα αντιστραφούν μόνο όταν οι πολιτικοί στην ΚΔ αντιληφθούν τη δύναμη του «βέτο» και προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο, αυτό των αυστηρών ευρωπαϊκών κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας. Η χρυσή ευκαιρία δίδεται και επαναλαμβάνεται αναξιοποίητη εδώ και τέσσερα χρόνια με τις εκάστοτε ομόφωνες αποφάσεις για έγκριση 20 διαδοχικών πακέτων κυρώσεων εναντίον της Ρωσίας, λόγω εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής 20% του ουκρανικού εδάφους το οποίο, δεν είναι καν έδαφος της ΕΕ. Τί πιο απλό για την ΚΔ να συνδέει την εκάστοτε σύμφωνη ψήφο της με απαίτηση της για ανάλογες κυρώσεις κατά της Τουρκίας! Να ασκεί δηλαδή το δικαίωμα «βέτο» στη λήψη ομόφωνων αποφάσεων εναντίον της Ρωσίας, όταν αυτές δεν συνοδεύονται από αντίστοιχες αποφάσεις κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας. Πρόκειται για νομικό δικαίωμα της ΚΔ. Οφείλει να το ασκήσει. Γιατί όμως δεν ασκεί αυτό το αποφασιστικό σωτήριο δικαίωμα;
Από την έναρξη της λειτουργίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες εξελίχθηκαν σε Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), οι Ευρωπαίοι ηγέτες μερίμνησαν κατά τρόπο ώστε κανένα κράτος -μέλος να μη θεωρείται «δεύτερης κατηγορίας», λόγω μεγέθους. Για τις σημαντικές αποφάσεις απαιτείται ομοφωνία όλων των 27 κρατών μελών. Η διαφωνία έστω και ενός, αποτελεί εμπόδιο στη λήψη νόμιμης απόφασης της ΕΕ. Αυτό το δικαίωμα διαφωνίας έχει καθιερωθεί ως το δικαίωμα «βέτο». Το πιο γνωστό «βέτο» στην ιστορία της ΕΕ είναι αυτό της Γαλλικής Δημοκρατίας, όταν ο Πρόεδρος Ντε Γκώλ το πρόβαλλε στις κατ’ επανάληψη αιτήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου να προσχωρήσει στις τότε Ευρωπαϊκές Κοινότητες.
Μόνο με την αποχώρηση Ντε Γκώλ το Ηνωμένο Βασίλειο πέτυχε την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Πιο πρόσφατα, κάνοντας χρήση του δικαιώματος «βέτο», ο πρώην Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτωρ Όρμπαν παρεμπόδιζε επί μακρόν τη λήψη απόφασης για την παραχώρηση οικονομικής βοήθειας €90 δισ. από την ΕΕ στην Ουκρανία. Μόνο με την αποχώρηση του λήφθηκε τελικά απόφαση για την οικονομική βοήθεια. Ο δε διάδοχος του δήλωσε απλά μη συμμετοχή στο δάνειο. Η Κυβέρνηση της ΚΔ όχι μόνο δεν συνέδεσε τις σχετικές αποφάσεις της ΕΕ με αποφάσεις για κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας, αλλά συμφώνησε και στη δέσμευση της ΚΔ για τη συμμετοχή της, με αρκετά εκατομμύρια ευρώ ετησίως, για την πληρωμή τόκων επί του χρέους!
*Νομικός-δικηγόρος, κοινωνιολόγος.
