Το τελευταίο οχυρό αξιοπρέπειας είναι οι κινητοποιήσεις των πολιτών!

Έχουμε όλοι, όσοι την ζήσαμε, την εμπειρία του προηγηθέντος οικονομικού θαύματος, ξεκινώντας λίγα χρόνια μετά την εισβολή. Κάποιοι το νιώθαμε (και το καταγγέλλαμε)  πως δεν ήταν σωστή η πορεία, πολύ περισσότεροι πείστηκαν όταν στο πέρασμα του χρόνου είδαν αδιάψευστα τα σημάδια. Κάποιες χιλιάδες ήταν οι ίδιοι θύματα εκείνων των ψευδαισθήσεων που καλλιεργήθηκαν, πονηρά ή από ανικανότητα!

Τελευταία ακούσαμε ξανά (όχι πως τα ξεχάσαμε) για τα ευρω-πρόστιμα για τα απόβλητα και τις εκπομπές μας μα και τις νομικές υποθέσεις που ανοίγουν, η μια μετά την άλλη, για παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας… Η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (ΕΥ) που δημοσιοποιήθηκε πριν τρεις μέρες, μάς θυμίζει μια ακόμα πρόσφατη περίπτωση παραπομπής της Κύπρου στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Απρίλης 2026) για τη μη συμμόρφωσή της με την οδηγία για τους οικοτόπους…

Ήταν η ώρα, λοιπόν, για την ειδική έκθεση της ΕΥ για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των κατασκευαστικών έργων στο Εθνικό Δασικό Πάρκο (ΕΔΠ) Ακάμα. Είναι αυτά που ταλαιπώρησαν την περιοχή (κι εμάς) πριν τρία χρόνια. Είναι διακόσιες είκοσι τρεις οι σελίδες της Έκθεσης και χώρεσαν πολλά, έστω κι αν όχι όλα μια και δεν ήταν στο αντικείμενό της, για παράδειγμα, το πονηρά παραπλανητικό όνομα του “ΕΔΠ” και η συμπερίληψη στην περιοχή “προστασίας” μόνο των προστατευμένων (δεν ήταν;) από τη νομοθεσία κρατικών δασών, αφήνοντας εκτός 25% της περιοχής Natura2000. Στην κάθε περίπτωση, τούτη η Έκθεση, αποτελεί το προτελευταίο οχυρό ενάντια στην αυθαιρεσία που, αυτή τη φορά, είχε άμεση την υπηρεσιακή ευθύνη…

Την αρχική παραδοχή – είπαμε, πριν τρία χρόνια – στο πιο ψηλό πολιτειακό επίπεδο (Πρόεδρος, υπουργικό συμβούλιο) που διαπιστώθηκε πως κάτι δεν πήγε καλά και χρειαζόταν συνολική επανεξέταση, ακολούθησε η εκ του αποτελέσματος άδικη αντικατάσταση του υπουργού (και) Περιβάλλοντος και η άνευ αποτελέσματος τριετής θητεία της διαδόχου του. Το περιβαλλοντικό status quo όχι μόνο παρέμεινε αλλά, όπως συμβαίνει και σε άλλες περιπτώσεις, έφερε χειροτέρευση της κατάστασης.

Το πέρασμα τριών χειμώνων στο περίπου σεληνιακό πεδίο, ανάμεσα σε ογκώδη τσιμεντένια γεφύρια και εκσκαφές (με διαπιστωμένη μη αντιστρεπτότητα) που παραπέμπουν σε οχυρωματικά έργα, λεωφόρους αστικών προδιαγραφών και χώρους στάθμευσης όπως αυτούς που βλέπεις έξω από υποστατικά για “γάμους και βαπτίσεις” (θα δούμε, άραγε, και τέτοια;), ήταν καθοριστικό. Είναι και τα παράνομα υποστατικά και καταλύματα, είναι κι η παράνομη διαπλάτυνση της πρόσβασης από Λουτρά της Αφροδίτης προς Φοντάνα Αμορόζα…

Η Έκθεση χρειάζεται προσεκτική μελέτη, μαζί και με τα παραρτήματά της όπου καταγράφονται απαντήσεις-“δικαιολογίες” τοπικών αρχών μαζί και με τις τοποθετήσεις κυβερνητικών τμημάτων και τοπικής αυτοδιοίκησης. Κάποιοι είναι υπόλογοι για ενέργειες και παραλείψεις και γι’αυτό βρέθηκαν στο μικροσκόπιο της ΕΥ. Οι ευθύνες κάποιων υπηρεσιακών (Τμήμα Δασών) ήταν ορατές από την αρχή και οι διοικητικές έρευνες που έγιναν άφηναν άγρυπνη την τότε υπουργό που δήλωνε δημόσια πως τις διάβαζε σχολαστικά μέρα-νύχτα. Η βραδινή ανάγνωση έχει τις δυσκολίες της, πάντως φαίνεται πως ουδέποτε ολοκληρώθηκε εκτός κι αν δεν μας τα είπαν τότε!

Η ΕΥ καταλογίζει απουσία καθορισμένων ειδικών στόχων διατήρησης στην περιοχή ενώ περιβαλλοντικοί όροι, νομικά δεσμευτικοί, δεν λήφθηκαν υπόψη στα κατασκευαστικά σχέδια – χώρια οι αποκλίσεις κατά την υλοποίηση των έργων… Ούτε οι δεκαεννιά συμπληρωματικοί ή τροποποιημένοι περιβαλλοντικοί όροι που τέθηκαν εκ των υστέρων δεν έτυχαν μεγαλύτερου σεβασμού.

Κι όλα όσα καταστροφικά κι αχρείαστα έγιναν (όχι κατ’ ανάγκη χωρίς σκοπιμότητα) κάτι στοιχίζουν, σε εκατομμύρια ευρώ, σε παράβαση και των χρονικών ορίων. Τελικά καλύτερα που μόνο κάτι λιγότερο από 18% του έργου υλοποιήθηκε, νοουμένου ότι δεν θα σπεύσουν τώρα να το ολοκληρώσουν. Ήταν κι εκείνη η ανεξέλεγκτη απόρριψη αποβλήτων. Καλά, πρώτη φορά μάς συνέβηκε; Το χειρότερο είναι πως, σύμφωνα με την ΕΥ, οι αρμόδιες υπηρεσίες (Τμήμα Περιβάλλοντος;) δεν μπόρεσαν να εντοπίσουν όλα αυτά έγκαιρα. Είναι φανερό πως δεν θα άκουσαν πολλά για εποπτεία και προληπτικές ενέργειες. Ακόμα κι εκεί που αρμοδίως ζητήθηκε η άρση παρανομιών, ουδείς έλεγξε τη μη υλοποίησή της. Περιβαλλοντικοί φορείς (Κίνημα και οργανώσεις) τα καταγγέλλαμε αλλά η επιχείρηση είχε στηθεί για τα καλά…

Λόγω της σοβαρότητας των θεμάτων που καταγράφονται, η ΕΥ διαβίβασε την Έκθεση στον Γενικό Εισαγγελέα. Φαίνεται πως πιθανόν να υπάρχουν αδικήματα. Το αποτέλεσμα θα βγει ακόμα πιο κοντά στις προεδρικές εκλογές. Αυτό μπορεί να έχει τη (διπλή) σημασία του!

Τελευταίο οχυρό αξιοπρέπειας είναι η αντίσταση των πολιτών στην αυθαιρεσία!