Θλιβερές διαπιστώσεις για το πώς χάνονται ζωές στην άσφαλτο και κυρίως νέων παιδιών, έγιναν χθες σε συζήτηση που διοργάνωσε το Τμήμα Τροχαίας Αρχηγείου Αστυνομίας και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC), στα πλαίσια της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ.

Τα τελευταία τρία χρόνια (2023-2025) χάθηκαν 120 συνάνθρωποί μας από τους οποίους οι μισοί, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που παρατέθηκαν στη συζήτηση, ήταν ηλικίας κάτω των 24 ετών. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στους νεαρούς οδηγούς και επιβάτες οχημάτων και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, ενώ η εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας Μεταφορών Jenny Carson ανέφερε ότι η Κύπρος είναι η 3η χειρότερη χώρα στην Ευρώπη για θανάτους νέων κάτω των 24 χρονών το 2023, ενώ είναι η δεύτερη με ψηλότερο ποσοστό θανάτων νέων από τροχαία με ποσοστό 27%, όταν την ίδια ώρα ο μέσος όρος στις 27 χώρες της ΕΕ ήταν 18%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο διευθυντής Τροχαίας Χάρης Ευριπίδου, το 2023 σκοτώθηκαν 34 πρόσωπα σε τροχαίες οδικές συγκρούσεις, το 2024 41 και το 2025 45. Οι σοβαρά τραυματίες την τριετία 2023-2025 ανήλθαν στους 725 και οι ελαφρά στους 1349. Σύμφωνα με τον κ. Ευριπίδου, στόχος στη βάση του στρατηγικού σχεδίου 2021-2030 είναι η μείωση των νεκρών από τροχαία στους 26 από 45 που ήταν πέρσι. Η μείωση αυτή εκτιμάται ότι θα γίνει με τη λήψη σειράς μέτρων που στοχεύουν στην πρόληψη των σοβαρών τροχαίων οδικών συγκρούσεων.

Μια άλλη σημαντική παράμετρος που αναδείχθηκε είναι πως το 61% των θανατηφόρων δυστυχημάτων συμβαίνει σε κατοικημένες περιοχές, το 26% σε υπεραστικούς δρόμους και το 13% στους αυτοκινητόδρομους.

Πρώτη αιτία πρόκλησης θανάτων από τροχαία για την τελευταία τριετία παραμένει η απρόσεκτη οδήγηση/απόσπαση προσοχής με 21,1%, ακολουθεί η κατανάλωση αλκοόλ με ποσοστό 12,4% και τρίτη αιτία είναι η μη τήρηση της αριστερής πλευράς του δρόμου (είσοδος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας). Με το ίδιο ποσοστό είναι και οι θάνατοι που προκαλούνται από οδηγούς που είναι θετικοί σε χρήση ναρκωτικών ουσιών. Στις κύριες αιτίες πρόκλησης θανατηφόρων είναι η λανθασμένη διασταύρωση από πεζούς, η υπερβολική ταχύτητα και η στροφή δεξιά χωρίς την ανάλογη προσοχή.

Θλίψη προκαλούν οι αριθμοί για τους νεκρούς μοτοσικλετιστές αλλά και τους πεζούς. Την τριετία 2023-2025 το 30% των νεκρών ήταν οδηγοί οχημάτων, το 26,7% ήταν μοτοσικλετιστές και το 21,7% ήταν πεζοί. Αν υπολογιστούν και οι ποδηλάτες στην κατηγορία των δικύκλων τότε το συνολικό ποσοστό ξεπερνά τα θύματα που βρίσκονταν σε οχήματα. Την ίδια χρονική περίοδο είχαμε 30 σοβαρούς τραυματισμούς ατόμων κάτω των 24 ετών που χρησιμοποιούσαν ηλεκτρικά σκούτερ και 80 τραυματισμούς νεαρών που οδηγούσαν μοτοσικλέτα.

Γενική ανυπακοή από τους οδηγούς

Σημαντικά συμπεράσματα εξάγονται και από την τοποθέτηση του Χάρη Χριστοδούλου, υπεύθυνου Επιτροπής Νομοθεσίας, αστυνόμευσης, ΚΟΚ, Συμβούλιο Οδικής Ασφάλειας. Σύμφωνα με τον ίδιο, παρατηρείται μια γενική ανυπακοή στους κανόνες οδικής κυκλοφορίας, ενώ ως οι κύριες προκλήσεις στην Οδική Ασφάλεια αναφέρονται:

• Η συντριπτική πλειονότητα των θανάτων και σοβαρών τραυματισμών από οδικές συγκρούσεις καταγράφεται σε αστικούς δρόμους.

• Εξαιρετικά υψηλό ποσοστό θανατηφόρων συγκρούσεων και σοβαρών τραυματισμών για μοτοσικλετιστές και οδηγούς μοτοποδηλάτων.

• Εξαιρετικά υψηλό ποσοστό θανατηφόρων συγκρούσεων και σοβαρών τραυματισμών νεαρών ανδρών οδηγών.

• Πολύ υψηλό ποσοστό θανατηφόρων συγκρούσεων αλλοδαπών που ζουν στην Κύπρο.

• Πολύ υψηλό ποσοστό θανατηφόρων συγκρούσεων από πεζούς και ιδιαίτερα ηλικιωμένους πεζούς.

Όσον αφορά στους άξονες δράσης για μείωση των θανάτων και των σοβαρών τραυματισμών, αναφέρονται η τροποποίηση της νομοθεσία και η αυξημένη αστυνόμευση, η εκπαίδευση και εξέταση των υποψηφίων οδηγών, η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού και η εντατικοποίηση των μαθημάτων κυκλοφοριακής αγωγής στα σχολεία. Επίσης γίνεται εισήγηση για ασφαλέστερες οδικές υποδομές και ασφαλέστερα οχήματα. Η άμεση ανταπόκριση μετά από μια οδική σύγκρουση, μπορεί να σώζει ζωές, ενώ γίνεται εισήγηση και για διενέργεια έρευνας γύρω από την Οδική Ασφάλεια.

Όσον αφορά στα μέτρα για τους οδηγούς, εφαρμόζονται ή γίνεται εισήγηση για εισαγωγή τους, όπως η αλλαγή της εκπαίδευσης και εξέτασης των υποψηφίων οδηγών, η υιοθέτηση ηλεκτρονικής θεωρητικής εξέτασης για απόκτηση άδειας οδηγού, η ανάκληση άδειας οδηγού για αδικήματα οδήγησης υπό την επήρεια ναρκωτικών και αλκοόλ. Επίσης προωθήθηκε ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για εκπαιδευτές και σχολές εκπαίδευσης υποψήφιων οδηγών, ενώ έγιναν βελτιώσεις του συστήματος έκδοσης πιστοποιητικού υγείας για οδηγούς. Παράλληλα γίνεται επιχορήγηση προγραμμάτων ασφαλούς οδήγησης μοτοσικλετών, ενώ το σημαντικότερο είναι η προώθηση επανέκδοσης Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.).

Να γίνουν νέοι σταθμοί ασθενοφόρων

Όσον αφορά στο θέμα της ανταπόκρισης μετά από οδική σύγκρουση, γίνεται εισήγηση για τη δημιουργία νέων σταθμών ασθενοφόρων σε συγκεκριμένες περιοχές, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο χρόνος άφιξης του ασθενοφόρου στο σημείο της οδικής σύγκρουσης. Επίσης γίνεται διαρκής εκπαίδευση πληρωμάτων ασθενοφόρων. Πρόσφατα εισήχθη ως μέρος του πληρώματος ασθενοφόρων ο διασώστης και οι υπηρεσίες άμεσης ανταπόκρισης έχουν εξοπλιστεί με εξειδικευμένα μέσα.