Οι πληροφορίες για διορισμό ξένου ανεξάρτητου ποινικού ανακριτή κύρους για την υπόθεση που προέκυψε μετά την έρευνα της Ανεξάρτητη Αρχής κατά της Διαφθοράς με αφορμή το βιβλίο «Κράτος Μαφία», ήταν έντονες κατά τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας.
Το ενδεχόμενο αυτό συζητείται από κύκλους, που παρουσιάζονται να έχουν γνώση των τεκταινομένων. Μάλιστα, στους ίδιους κύκλους συζητείτο έντονα συγκεκριμένος νομικός από το εξωτερικό, ο οποίος είναι αναγνωρίσιμος σε όσους είναι εξοικειωμένοι με τη νομική επιστήμη. Φερόταν να προβάλλεται ως η καταλληλότερη λύση.
Αν και κυβερνητικές πηγές τηρούν ιδιαίτερα φειδωλή στάση σε σχέση με την πιο πάνω πληροφόρηση, εντούτοις δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο διορισμού ανεξάρτητου ποινικού ανακριτή, που δεν θα προέρχεται από την κυπριακή επικράτεια. Η εν λόγω πιθανότητα συνοδεύεται από λογικοφάνεια, καθώς αυτή τη στιγμή το στοίχημα είναι να διασφαλιστεί η αμεροληψία.
Ο «Φ» προσπαθώντας να λάβει απαντήσεις κατά πόσον η γραμματεία του Υπουργικού Συμβουλίου στη σημερινή συνεδρίαση των στελεχών της κυβέρνησης θα ρίξει στο τραπέζι όνομα, ενημερώθηκε «πως τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο». Αυτό αποδίδεται στη μυστικότητα που παρατηρείται για το όλο ζήτημα και στις προσπάθειες να διασφαλιστεί ότι θα ηγείται της ανακριτικής διαδικασίας ο εκλεκτός.
Όλες οι πληροφορίες και οι ενδείξεις για τον τρόπο που θα γίνει η ποινική διαδικασία, οδηγούν σε ένα μοντέλο με διερεύνηση από ανακριτές της Αστυνομίας που θα συνεπικουρούνται από έναν επικεφαλής ανεξάρτητο ποινικό ανακριτή.
Από χθες, πάντως, το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς που εντοπίζει ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες σε βάρος 15 φυσικών και νομικών προσώπων, εκ των οποίων οι επτά είναι πρώην αξιωματούχοι, έχει διαβιβαστεί από το εισαγγελικό συμβούλιο (αυτοεξαιρέθηκαν Σαββίδης και Αγγελίδης). Όπως προκύπτει, το σώμα που αποτελείται από εισαγγελείς αποφάσισε να μην έχει καμία ανάμειξη με τη διαδικασία.

Η πρώτη ανάγνωση των τοποθετήσεων Αναστασιάδη
Μελετημένος ως προς την επικοινωνιακή στρατηγική του, αλλά με βαθμό πειστικότητας που ανάγεται στην υποκειμενική κρίση του καθενός, παρουσιάστηκε στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης.
Ο πρώην ανώτατος αξιωματούχος της εκτελεστικής εξουσίας με συγκεκριμένες αναφορές επιχείρησε να πλήξει την εγκυρότητα του πορίσματος των λειτουργών επιθεώρησης της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς, αλλά δεν το έκανε άτσαλα.
Αν και αναλύοντας τις (συνολικά επτά) περιπτώσεις που του αποδίδονται ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα, έκανε λόγο για καταπάτηση του δικαιώματός του να υπερασπιστεί τον εαυτό του, θέτοντας και ζητήματα ερμηνευτικής προσέγγισης του ποινικού δικαίου, εντούτοις δεν απαξίωσε την Αρχή, ούτε της απέδωσε σκοπιμότητα.
Στην κατακλείδα της μακροσκελούς ομιλίας του, χρέωσε στην Αρχή «έλλειψη της απαιτούμενης ισχυρής βούλησης να αντισταθούν στον λαϊκισμό, την περιρέουσα ατμόσφαιρα που δημιουργούν οι λαϊκοί δικαστές, οι δολοφόνοι χαρακτήρων και κακόβουλοι χρήστες του διαδικτύου».
Ο Αναστασιάδης, δεν απέφυγε την παγίδα του ειρωνικού σχολιασμού όταν τοποθετήθηκε για την υπόθεση του δημοσιεύματος του OCCRP (2019) που άφηνε σκιές για τον τέως Πρόεδρο και ανάμειξή του σε μεγάλης κλίμακας ξέπλυμα μαύρου χρήματος Ρώσων ολιγαρχών.
Με νόημα…
Τότε ο Αναστασιάδης είχε καλέσει δημοσίως την -τέως πλέον- προϊστάμενη της ΜΟΚΑΣ να κάνει έρευνα για να φανεί τι ισχύει. Αυτή ακριβώς η παρέμβαση κρίθηκε αθέμιτη και ενδεχομένως ποινικά κολάσιμη από την Ανεξάρτητη Αρχή. Ο τέως Πρόεδρος, λοιπόν, σχολίασε με δόση ειρωνείας την εν λόγω κατάληξη της Αρχής, αφού θεώρησε ότι είχε κάθε δικαίωμα να καλέσει δημοσίως με τοποθέτησή του να γίνει μια έρευνα που αφορούσε το άτομό του.
Μάλιστα, όταν στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο Νίκος Αναστασιάδης είπε πως ζητεί να ερευνηθεί από ανεξάρτητους ποινικούς ανακριτές για το πόρισμα, σχολίασε με νόημα πως «ελπίζω με αυτό που λέω να μην θεωρηθεί ότι κάνω αθέμιτη παρέμβαση». Ούτε και σ΄ αυτή την περίπτωση, όμως, ξέφυγε από το πλαίσιο υποπίπτοντας στο σφάλμα να απαξιώσει το έργο της Αρχής με άμεσες αναφορές ή να της χρεώσει σκοτεινά κίνητρα.
Επιπλέον, περιορίστηκε στην ανάλυση της ανακοίνωσης για το πόρισμα, χωρίς να εισέλθει σε λεπτομέρειες από τη δική του κατάθεση και να δώσει δικαιώματα να κατηγορηθεί ότι επηρεάζει την υπό εξέλιξη διαδικασία.
Καθόλου τακτ
Αντίθετα, για τον Μακάριο Δρουσιώτη δεν επέδειξε καθόλου τακτ. Ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκανε αναφορές για να τεκμηριώσει τη γνωστή του θέση ότι ο συγγραφέας του βιβλίου «Κράτος Μαφία» στηρίζεται σε σενάρια. Τον αποκάλεσε, ανάμεσα σ΄άλλα, «εφευρέτη της μυθοπλασίας για τη Σάντη».
Επιστράτευσε, μάλιστα, τις περιορισμένες αναφορές που κάνει στο βιβλίο η ανακοίνωση της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς, προκειμένου να στηρίξει τη θέση του περί «συκοφαντικών ισχυρισμών του συγγραφέα», όπως ήταν μια από τις χαρακτηριστικές του αναφορές. Ασφαλώς, ο τέως ανώτατος αξιωματούχος της εκτελεστικής εξουσίας φρόντισε να τονίσει πως κανένας ισχυρισμός του Δρουσιώτη για αθέμιτο πλουτισμό δεν τεκμηριώνεται από το πόρισμα.
Ο Αναστασιάδης δεν έμεινε μέχρι εκεί. Ανέφερε ότι ο Δρουσιώτης θα πρέπει να διωχθεί στη βάση του άρθρου 22 του Νόμου που διέπει τη λειτουργία της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς και συγκεκριμένα για το αδίκημα της παροχής ψευδών πληροφοριών. Αδίκημα το οποίο, όπως ανέφερε και ο Αναστασιάδης, επισύρει ποινή φυλάκισης μέχρι και τρία χρόνια και πρόστιμο έως και €50.000 (ή και τις δυο αυτές ποινές μαζί).
Οι ερωτήσεις
Υπήρχαν στιγμές κατά τη διαδικασία υποβολής ερωτήσεων από τους δημοσιογράφους που ο Αναστασιάδης ανέβασε τόνους, στην προσπάθεια του να πείσει για τις θέσεις του, χωρίς βέβαια να ξεφύγει. Γενικώς έδειξε να διατηρεί αυτοέλεγχο.
Από τα όσα είπε, απαντώντας στα ερωτήματα, ξεχώρισε η αναφορά του πως ακόμη και αν τίθεται θέμα ασυλίας του (βλ. άρθρο 45 του Συντάγματος) ο ίδιος είναι διατεθειμένος να κάνει ό,τι πρέπει προκειμένου αυτή να αρθεί. Επανέλαβε πως θέλει να προχωρήσουν οι διαδικασίες, να ελεγχθεί ποινικά, για να κλείσει όσο το δυνατόν νωρίτερα το θέμα.
Ο Νίκος Αναστασιάδης προσήλθε στις κτηριακές εγκαταστάσεις της δημοσιογραφικής «Εστίας» ακριβώς 10 λεπτά πριν από την προκαθορισμένη ώρα της συνέντευξης Τύπου. Η δε αίθουσα Τύπου ήταν γεμάτη από λειτουργούς του έντυπου και ηλεκτρονικού Τύπου. Περίμενε με υπομονή τους φωτορεπόρτερ να λάβουν φωτογραφίες και άρχισε την ομιλία του ακριβώς στις 11:01.

Αποχωρώντας κοντοστάθηκε για λίγο μιλώντας με έναν εκ των παρευρισκόμενων δημοσιογράφων κάνοντας διευκρινίσεις για μια στιχομυθία που είχαν κατά τη συνέντευξη Τύπου, αλλά ο τέως Πρόεδρος δεν είχε διάθεση να το συζητήσει για πολύ, αποχαιρετώντας ευγενικά κι αποχωρώντας με τη συνοδεία του.
Οι θέσεις που εξέφρασε ο Αναστασιάδης για τα εγειρόμενα ζητήματα:
>> Ο «Νόμος Ριμπολόβλεφ»
Για τη συγκεκριμένη περίπτωση ο τέως Πρόεδρος θέλησε να εστιάσει στον ισχυρισμό του «Κράτους Μαφία» για το «Νόμο Ριμπολόβλεφ» (βλ. νομικό πλαίσιο για εμπιστεύματα). Ο Αναστασιάδης είπε, συγκεκριμένα, για τον ισχυρισμό ότι «κατέρρευσε αφού τον ψήφισε σχεδόν ομόφωνα η Βουλή, με μόνο δύο αρνητικές ψήφους».
>> Η σύλληψη της Ριμπολόβλεβα
Μίλησε για γεγονότα που διέφυγαν από τους λειτουργούς επιθεώρησης της Αρχής. Αφού πρώτα ξεκαθάρισε πως ο ισχυρισμός στο βιβλίο ότι ο ίδιος συμμετείχε στη σύλληψή της δεν επιβεβαιώθηκε και ότι δεν υπάρχει σχετικό εύρημα, πρόσθεσε: «Δυστυχώς και απολύτως εσφαλμένα οι Λειτουργοί Επιθεώρησης συνέδεσαν τη σύλληψη της Ριμπολόβλεβα με ένα άλλο SMS που ανεφέρετο σε δήθεν ενέργειες του κ. Ανδρέα Χατζήκυριακου για ένα ταξίδι μονής διαδρομής από Βρυξέλλες στην Αθήνα, καταλήγοντας στο ανυπόστατο συμπέρασμα ότι ο τέως Πρόεδρος ενδέχεται να διέπραξε το αδίκημα της Εμπορίας Επηρεασμού αποδεχόμενος αθέμιτο πλεονέκτημα προκειμένου να ασκήσει ανάρμοστη επιρροή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων δημοσίων λειτουργών».
Αναφερόμενος σε γεγονότα του βιβλίου, ωστόσο, ο κ. Αναστασιάδης υποστηρίζει ότι βάσει των ημερομηνιών και των γεγονότων δεν θα μπορούσε να υποβοηθήσει τη σύλληψη Ριμπολόβλεβα με αντάλλαγμα να εξυπηρετηθεί από τον εν διαστάσει σύζυγό της.
>> Η υπόθεση με τη Focus
Αναφέρθηκε σε σειρά ισχυρισμών του Δρουσιώτη για χρηματοδοτήσεις από τη Focus σε κόμματα («κακοήθεις ισχυρισμοί που απορρίφθηκαν»), την σχετική έρευνα που είχε διατάξει το 2014 Γενικός Εισαγγελέας και πως αυτή δεν φανέρωσε αδικήματα. Πρόσθεσε ο τέως Πρόεδρος πως παρ΄ όλα αυτά του χρεώνεται ενδεχόμενο αδίκημα γιατί, σύμφωνα με τους ερευνητές της Αρχής, «ενώ η διερεύνηση της υπόθεσης Focus Maritime βρισκόταν σε εξέλιξη, ο κ. Αναστασιάδης συναντήθηκε και επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον τότε Γενικό Εισαγγελέα κ. Κώστα Κληρίδη, εκφράζοντας έντονη δυσαρέσκεια για την πορεία της έρευνας ζητώντας τον τερματισμό ανακρίσεων».
Ο Αναστασιάδης είπε πως ουδέποτε τον ενημέρωσαν οι λειτουργοί επιθεώρησης για μια τέτοια μαρτυρία ώστε «να αντικρούσω τους ισχυρισμούς», όπως είπε. Επιπλέον, γι΄ αυτό το κεφάλαιο εντοπίζει αντίφαση γιατί οι ερευνητές του καταλογίζουν ενδεχόμενο αδίκημα τη στιγμή που «με τα προγενέστερα ευρήματα της Αρχής (…) ο τέως Πρόεδρος δεν εκαρπώθει ούτε σεντ από τις εισφορές στον ΔΗΣΥ».
Διερωτάται ανάμεσα σ΄ άλλα: «Γιατί ο κ. Κώστας Κληρίδης, που δεν είχε τις καλύτερες σχέσεις με τον τέως Πρόεδρο, δεν κατήγγειλε κατά τον ουσιώδη χρόνο τις δήθεν αθέμητες παρεμβάσεις του;».
>> Η συναλλαγή των €250.000
Ο Αναστασιάδης είπε ότι «σύμφωνα με τα ευρήματα των Λειτουργών Επιθεώρησης, διαπιστώθηκαν στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων ότι στα τέλη του 2011, πραγματοποιήθηκε συναλλαγή ύψους 250.000 ευρώ από την Λαϊκή Τράπεζα προς όφελος του κ. Αναστασιάδη, η οποία φέρεται να προοριζόταν ως οικονομική στήριξη για την προεκλογική του εκστρατεία του 2013 και παρουσιάστηκε παραπλανητικά ως αμοιβή ή προμήθεια». Σχολιάζει ότι κατά την τριήμερη ακρόασή του από τους ερευνητές της Αρχής «ουδέποτε ετέθει ενώπιον μου (…) ένα ανάλογο θέμα ώστε να μου δοθεί η ευκαιρία να ακουστώ».
Και προσθέτει ότι «το κατ’ ισχυρισμό αδίκημα στο οποίο καταλήγει η Αρχή είναι εκείνο της παθητικής εμπορίας επιρροής. Το εν λόγω αδίκημα προϋποθέτει την ύπαρξη παράτυπου πλεονεκτήματος. Ποιο είναι εν προκειμένω το παράτυπο πλεονέκτημα αν ιδιαίτερα ληφθεί υπόψιν ότι το κατ’ ισχυρισμό αδίκημα δεν αφορά την περίοδο που ασκούσε τα καθήκοντα Προέδρου;».
>> Δημοσίευμα OCCRP για ξέπλυμα
Ο κ. Αναστασιάδης αναφέρθηκε για την εισήγηση της Αρχής να ελεγχθεί για τη στάση που τήρησε σε σχέση με το δημοσίευμα του OCCRP στις 14/8/2019 με τίτλο «Τα τραπεζικά αρχεία συνδέουν τον Πρόεδρο της Κύπρου με το ‘Troika Laundromat’». Οι όποιες ευθύνες εντοπίζονται στην δημόσια έκκληση του τέως Προέδρου προς τη ΜΟΚΑΣ όπως διερευνήσει τους σε βάρος του ισχυρισμούς. Επισήμανε, συγκεκριμένα, ο κ. Αναστασιάδης: «Θεωρώ εντελώς παράλογο και αντινομικό, να θεωρείται ότι συνιστά κατάχρηση εξουσίας το να ζητά ένας Πρόεδρος να διερευνηθούν δημοσιεύματα που του αποδίδουν πράξεις διαφθοράς».
>> Δημοσίευμα ICIJ για πολιτογραφήσεις
Χαρακτήρισε «αυθαίρετα και ενάντια κάθε λογικής» τα ευρήματα της Αρχής σε σχέση με το δημοσίευμα του δημοσιογραφικού δικτύου (Οκτώβριος 2021) για τις πολιτογραφήσεις των Λεονίντ Λεμπέτεφ, του Αμπραμόφ και των μελών της οικογένειας του τελευταίου.
Οι δυο Ρώσοι επιχειρηματίες εξυπηρετούνταν κατά τον επίδικο χρόνο από το δικηγορικό γραφείο του κ. Αναστασιάδη, ενόσω αυτός ήταν πρόεδρος του ΔΗΣΥ και βουλευτής. Ο κ. Αναστασιάδης, αναφέρθηκε σε γεγονότα και ανέφερε πως το 2011 έγινε εφικτή η πολιτογράφηση της συζύγου του Αμπραμόφ και των ανήλικων τέκνων του ζεύγους κατόπιν σχετικής απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου (σ.σ. αλλαγή διατάξεων επενδυτικού προγράμματος) υπό τον τότε Πρόεδρο Δημήτρη Χριστόφια».
Ο Αναστασιάδης, διερωτήθηκε χθες: «Είναι δυνατόν να υιοθετείται στα σοβαρά ο ισχυρισμός πως η απόφαση ενός Υπουργικού Συμβουλίου για κατ’ εξαίρεση πολιτογράφηση της συζύγου και των τέκνων νέων επενδυτών να οφείλεται στην εμπορία επηρεασμού ή στην άσκηση θεσμικής πίεσης από τον Πρόεδρο του κόμματος της αντιπολίτευσης; Από πότε και σε ποια χώρα η εκτελεστική εξουσία ασκείται από την αντιπολίτευση και όχι την νόμιμα εκλελεγμένη κυβέρνηση;».
>> Το ακίνητο της Δρομολαξιάς
Ο κ. Αναστασιάδης μίλησε και για το ακίνητο της Δρομολαξιάς την ιδιοκτησία του οποίου διεκδικούσε η Σουζάν Ντικράζ, υπήκοος Τουρκίας. Η τελευταία αμφισβητούσε ότι αυτό ήταν Βακούφιο και είχε υπογράψει συμφωνία αξιοποίησής του με ιδιωτική εταιρεία.
Η συμφωνία δεν προχωρούσε λόγω της νομοθεσίας και έγιναν συναντήσεις αξιωματούχων για το ζήτημα, χωρίς να μεταβληθεί η κατάσταση. Στις 4 Αυγούστου 2014, η κα Ντικράζ εισήλθε παράνομα στις ελεύθερες περιοχές κατά παράβαση του Κανονισμού της Πράσινης Γραμμής. Σύμφωνα με τον Αναστασιάδη, οι λειτουργοί επιθεώρησης κατέληξαν «στο εύρημα ότι η παράνομη διέλευση της κα Ντικράζ και της συνοδείας της πραγματοποιήθηκε, στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, κατόπιν παρέμβασης/οδηγιών του τέως Πρόεδρου, ο οποίος όμως δεν είχε ανάλογη εξουσία».
Ο Αναστασιάδης, αφού και σ΄ αυτή την περίπτωση υποστήριξε δεν του δόθηκε το δικαίωμα να προβάλει τις δικές του θέσεις, προσθέτει: «Ο ισχυρισμός ότι ο τέως Πρόεδρος παρενέβη ή έδωσε δήθεν οδηγίες για την παράνομη είσοδο της κας Ντικράζ στις ελεύθερες περιοχές είναι παντελώς αυθαίρετες και βασίζεται στο αφήγημα ενός συγγραφέα που θα έπρεπε με βάση τα ευρήματα των Λειτουργών να εκρίνετο αναξιόπιστος».