Η Κύπρος «οχυρό» στην ευρωπαϊκή φοροκαταιγίδα

Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση βυθίζεται σε κύμα φορολογικής αφαίμαξης, με τα κρατικά έσοδα να αυξάνονται, βοηθούντος του πληθωρισμού, με το αστρονομικό ποσό των €401 δισεκατομμυρίων μέσα σε ένα μόλις έτος, η Κύπρος καταφέρνει να αναδειχθεί στο πιο θωρακισμένο φορολογικό οχυρό της Ευρώπης.

Η Eurostat επιβεβαιώνει ότι το 2025 οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αύξησαν τις εισπράξεις τους και ο μέσος όρος των φόρων στην ΕΕ σκαρφάλωσε στο 40,7% του ΑΕΠ (από 40,2% το 2024).

Η Ευρώπη παραμένει βαθιά χωρισμένη στα δύο. Η Γαλλία (46,0%), το Βέλγιο (44,7%) και η Δανία (44,3%) οδηγούν την κούρσα της υπερφορολόγησης. Η Ιρλανδία (22,7%), η Ρουμανία (29,3%), η Μάλτα (30,3%) και η Βουλγαρία (30,6%) κρατούν τα ηνία των χαμηλών συντελεστών.

Η Κύπρος κινείται σταθερά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κοντά στο 37,6% του ΑΕΠ, επιβεβαιώνοντας τη θέση της ως low-tax δικαιοδοσία και οι φόροι επί των εισοδημάτων και των κερδών των εταιρειών αποδίδουν στα κρατικά ταμεία το 6,76% του ΑΕΠ. Το ποσοστό αυτό είναι υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (3,21%) και της Γερμανίας (2,75%), και σχεδόν τριπλάσιο από της Ελλάδας (2,58%).

Το εύρημα αυτό αποδεικνύει ότι η Κύπρος έχει μετεξελιχθεί σε ένα πραγματικό, διεθνές επιχειρηματικό κέντρο. Δεν χρειάζεται να επιβάλλει υψηλούς συντελεστές για να γεμίσει τα ταμεία της, καθώς ο τεράστιος όγκος των ξένων εταιρειών (κυρίως στους τομείς της τεχνολογίας, των startups και της ναυτιλίας) που έχουν μεταφέρει την πραγματική τους έδρα στο νησί, παράγει τεράστιο φορολογητέο πλούτο. Την ίδια ώρα, η Λευκωσία κρατά την άμεση φορολογία στα νοικοκυριά και τα φυσικά πρόσωπα στο εξαιρετικά χαμηλό 3,84% του ΑΕΠ, αφήνοντας τα χρήματα στην τσέπη των εργαζομένων (έναντι 9,19% της Γερμανίας και 12,05% της Ιταλίας).

Συγκρίσεις

Η σύγκριση της Κύπρου με τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης αναδεικνύει το τεράστιο κόστος που επωμίζονται οι επιχειρήσεις στην Κεντρική Ευρώπη.

 – Η Γαλλία είναι η  πρωταθλήτρια» των φόρων. Με συνολικά έσοδα στο 46,0% του ΑΕΠ, η Γαλλία πιέζει ασφυκτικά την οικονομία της. Το κλειδί βρίσκεται στις Κοινωνικές Εισφορές, οι οποίες αγγίζουν το 14,9% του ΑΕΠ. Μάλιστα, το γαλλικό κράτος είναι το μοναδικό όπου τα Ταμεία Κοινωνικής Ασφάλισης ελέγχουν το 53,3% των συνολικών φόρων, ξεπερνώντας σε ισχύ την ίδια την Κεντρική Κυβέρνηση (33,3%).

 – Η Γερμανία συγκεντρώνει το 41,4% του ΑΕΠ της σε φόρους. Η Eurostat αποκαλύπτει τη γραφειοκρατική της πολυπλοκότητα. Η Κεντρική Κυβέρνηση ελέγχει μόλις το 26,4% των εσόδων. Το υπόλοιπο διασπάται στα αυτόνομα κρατίδια και στους δήμους. Αυτό σημαίνει ότι μια επιχείρηση στη Γερμανία αντιμετωπίζει διαφορετικούς τοπικούς φόρους από πόλη σε πόλη.

 – Οι χώρες του Νότου προσπαθούν να ανακάμψουν, αλλά οι δομές των εσόδων τους δείχνουν σοβαρές αδυναμίες. Η Ελλάδα στηρίζεται δυσανάλογα στους έμμεσους φόρους (17,2% του ΑΕΠ), γεγονός που επιβαρύνει την κατανάλωση. Την ίδια ώρα, οι άμεσοι φόροι παραμένουν χαμηλά, δείχνοντας αδυναμία άντλησης επαρκών εσόδων από τα εταιρικά κέρδη.

 – Η Ιταλία βρίσκεται πολύ ψηλά, στο 43,0% του ΑΕΠ, αντιμετωπίζοντας το ίδιο πρόβλημα με τη Γερμανία, με υψηλές κοινωνικές εισφορές και υψηλή φορολογία στην εργασία.

 – Η Κύπρος καταφέρνει να έχει έμμεσους φόρους (ΦΠΑ) στο 11,5% (σχεδόν 6 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από την Ελλάδα). Η Eurostat δείχνει ότι η Κύπρος δεν χρειάζεται να «στραγγίξει» τον καταναλωτή με υψηλό ΦΠΑ, επειδή εισπράττει επαρκή έσοδα από τους άμεσους φόρους των διεθνών εταιρειών που έχουν μεταφέρει την έδρα τους στο νησί.

Φορολογίες δήμων

Ο πίνακας κατανομής των φορολογικών εσόδων ανά επίπεδο διακυβέρνησης της Eurostat αναδεικνύει την Κύπρο (μαζί με τη Μάλτα) ως το πιο συγκεντρωτικό κράτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος. Ενώ στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη οι δήμοι αποτελούν αυτόνομους φορολογικούς μηχανισμούς, στην Κύπρο η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει σχεδόν μηδενική εισπρακτική ισχύ.

Η Eurostat κατατάσσει την Κύπρο στην ομάδα των χωρών (μαζί με την Ελλάδα, τη Λιθουανία και τη Μάλτα) όπου τα έσοδα των δήμων αποτελούν λιγότερο από το 5% των συνολικών φόρων της χώρας.

Στη Σουηδία (27,8%) και τη Δανία (25,7%), πάνω από το ένα τέταρτο των συνολικών φόρων εισπράττεται και ελέγχεται απευθείας από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, δίνοντας στους δήμους απόλυτη οικονομική κυριαρχία. Η Μάλτα είναι η μοναδική χώρα στην ΕΕ όπου το 100% των φόρων εισπράττεται από την Κεντρική Κυβέρνηση.