Η εποχή μας αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά την εκπαίδευση και τη νεανική συμπεριφορά. Οι ξυλοδαρμοί στα σχολεία και η νεανική παραβατικότητα αποτελούν προβλήματα που απαιτούν ολοκληρωμένες λύσεις. Πέραν όμως από τον κατασταλτικό ρόλο της τιμωρίας, ας εξετάσουμε πρακτικές και εργαλεία που μπορούν να οδηγήσουν σε μια πιο ενδυναμωμένη εκπαιδευτική εμπειρία και τα οποία θα υποβοηθήσουν τόσο τους μαθητές, όσο και όλους τους συμβαλλόμενους στο εκπαιδευτικό μας σύστημα.
Η δημιουργία ενός υποστηρικτικού και με σεβασμό περιβάλλοντος στα σχολεία είναι βασικό για την αντιμετώπιση των προκλήσεων. Προγράμματα κατά του εκφοβισμού και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες που προωθούν τη συνεργασία μεταξύ των μαθητών μπορούν να δημιουργήσουν μια κουλτούρα κατανόησης και ανεκτικότητας. Ρόλος μας ως κοινωνία είναι να σταθούμε δίπλα σε όσους είναι διατεθειμένοι να κάνουν αυτά τα βήματα προόδου και να παραμείνουμε αρωγοί στην όποια προσπάθεια τους.
Συγκεκριμένα, εκπαιδευτικά προγράμματα που επικεντρώνονται στην ανάπτυξη δεξιοτήτων κοινωνικής συμπεριφοράς μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο. Η εκμάθηση δεξιοτήτων επίλυσης διαφορών και η ενίσχυση των ικανοτήτων αυτο-ελέγχου μπορούν να εξοπλίσουν τους μαθητές με τα κατάλληλα εφόδια, για να μάθουν να αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις, δημιουργώντας για αυτούς χώρους ασφάλειας, ενδυνάμωσης και κυρίως αυτο-εκτίμησης.
Μια επιπλέον λύση για την αντιμετώπιση της νεανικής παραβατικότητας είναι η ενίσχυση του ψυχοκοινωνικού στηρίγματος για τους μαθητές. Οι σχολικοί σύμβουλοι και ψυχολόγοι μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην παροχή υποστήριξης σε μαθητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Ενδέχεται να αναπτύξουν προσαρμοσμένα προγράμματα υποστήριξης, να παρέχουν ψυχο-εκπαιδευτικές συνεδρίες ή να συνεργάζονται με τους εκπαιδευτικούς για την ανίχνευση προβλημάτων στον τρόπο μάθησης και στη συμπεριφορά.
Η ψυχοκοινωνική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να αντιμετωπίσουν τα αίτια της παραβατικότητας, ενθαρρύνοντάς τους να αναπτύξουν θετικές στρατηγικές αντιμετώπισης των προκλήσεων. Να χτυπήσουν δηλαδή το πρόβλημα στη ρίζα του, χωρίς να περιμένουν να εξελιχθεί για να παρέμβουν. Επιπλέον, η δημιουργία ενός ανοικτού χώρου όπου οι μαθητές μπορούν να μοιράζονται τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους με εξειδικευμένους επαγγελματίες μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη προβλημάτων και τη δημιουργία ενός υγιούς σχολικού περιβάλλοντος.
Πρωτίστως όμως, η επιτυχημένη αντιμετώπιση της παραβατικότητας απαιτεί τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Εκπαιδευτικοί, γονείς και μαθητές πρέπει να συνεργάζονται για να δημιουργήσουν μια ισχυρή κοινότητα και σημεία επικοινωνίας, τα οποία θα αλληλεπιδρούν και θα υποστηρίζουν την ανάπτυξη, την αλληλοκατανόηση και το σεβασμό.
Προς τη σωστή κατεύθυνση είναι το να παρέχουμε συντονισμένα τους πόρους προς τη νέα γενιά. Για παράδειγμα, με την εισαγωγή εκπαιδευτικών υλικών, ηλεκτρονικών προγραμμάτων, τεχνολογικών εργαλείων και σεμινάρια αυτοβελτίωσης, μπορούμε να ενισχύσουμε τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς στο έργο τους για την αντιμετώπιση της νεανικής παραβατικότητας. Ούτως ώστε να επιτευχθεί ο συγκεκριμένος πυλώνας χρειάζεται πάντα η πρωτοβουλία των ανθρώπων σε θέσεις ευθύνης στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Πάντως προς την ορθή κατεύθυνση κινήθηκε σε πρόσφατη ανακοίνωσή του το ΥΠΑΝ. Ευελπιστούμε ότι η εν λόγω εξαγγελία της ΥΠΑΝ, Αθηνάς Μιχαηλίδου, θα αποτελέσει το εναρκτήριο λάκτισμα ούτως ώστε να υλοποιηθούν όλα τα πιο πάνω σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Η πρόληψη των ξυλοδαρμών και η αντιμετώπιση της παραβατικότητας απαιτούν ολοκληρωμένη προσέγγιση και συνεργασία όλων των κοινωνικών εταίρων. Μέσα από την ενίσχυση του περιβάλλοντος στα σχολεία και την ανάπτυξη δεξιοτήτων, μπορούμε να καταργήσουμε τον εκφοβισμό και να δημιουργήσουμε μια κοινότητα εκπαίδευσης που θα προάγει το σεβασμό και τη συνεργασία.
Μόνο έτσι, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο αύριο για τους μαθητές μας και τους μελλοντικούς πολίτες αυτού του τόπου.
*Αναπλ. Πρόεδρος ΝΕΔΗΚ. Δικηγόρος – υποψήφια Διδάκτωρ Νομικής
