Ανησυχίες για τη θέσπιση απεριόριστων περιόδων έγκρισης για τις περισσότερες δραστικές ουσίες φυτοφαρμάκων, κάτι που θα αποδυνάμωνε την τακτική επιστημονική επαναξιολόγησή τους και θα μείωνε το επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, εκφράζουν περιβαλλοντικοί φορείς και επιστήμονες.
Με κοινή επιστολή-παρέμβαση προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για τη στάση που τηρεί η Κύπρος, η οποία ασκεί την ευρωπαϊκή Προεδρία αυτό το εξάμηνο, απέναντι στην εξαιρετικά αμφιλεγόμενη ευρωπαϊκή πρόταση «Food and Feed Safety Simplification Omnibus» (Pesticide Omnibus).
Η πρόταση, η οποία συζητείται αυτή την περίοδο στο Συμβούλιο των Μελών, στοχεύει στην απλοποίηση των διαδικασιών έγκρισης φυτοφαρμάκων. Ωστόσο, πίσω από την ορολογία της απλοποίησης κρύβεται, σύμφωνα με τους ειδικούς, η θέσπιση απεριόριστης χρονικής έγκρισης για τις περισσότερες δραστικές ουσίες φυτοφαρμάκων (forever chemicals). Μια τέτοια εξέλιξη θα καταργήσει ουσιαστικά την τακτική επιστημονική επαναξιολόγησή τους, αποδυναμώνοντας το προστατευτικό πλαίσιο της ΕΕ.
Το σκεπτικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προώθηση αυτών των μέτρων βασίζεται στο ότι οι ενδελεχείς εξετάσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) είναι χρονοβόρες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να συσσωρευτεί ένας τεράστιος όγκος περίπου 200 αιτήσεων που καθυστερούν να εξεταστούν.
Αντί, όμως, η Κομισιόν να επιλύσει το διοικητικό αυτό πρόβλημα με διοικητικά μέσα, επιχειρεί να το αντιμετωπίσει με επιστημονικές ρυθμίσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν άμεσα την υγεία των πολιτών.
Πληροφορίες των οργανώσεων αναφέρουν ότι η κυπριακή Προεδρία, στην επιθυμία της να επιδείξει έργο και να δρομολογήσει το κλείσιμο του θέματος εντός του εξαμήνου της, φαίνεται διατεθειμένη να αποδεχτεί τις θέσεις της Κομισιόν και να συναινέσει στις επικίνδυνες αυτές απλοποιήσεις.
Η παρέμβαση, την οποία υπογράφουν ο καθηγητής Κωνσταντίνος Μακρής, διευθυντής του Τμήματος Επιστημών Αποκατάστασης του ΤΕΠΑΚ, η Άρτεμις Γιορδαμλή, διευθύνουσα σύμβουλος του Ιδρύματος Λαόνα και η Αντωνία Χρίστου, πρόεδρος των Φίλων της Γης Κύπρου, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τα δεδομένα που ισχύουν ειδικά στην Κύπρο.
Σημειώνεται ότι στην πρόσφατη Ημερίδα για τα Φυτοφάρμακα (Φεβρουάριος 2026), που διοργάνωσε το Διεθνές Ινστιτούτο Κύπρου για την Περιβαλλοντική και Δημόσια Υγεία του ΤΕΠΑΚ σε συνεργασία με το Pesticide Action Network (PAN) Europe, τονίστηκε ότι η έντονη χρήση φυτοφαρμάκων στο νησί συνδέεται με καρκίνους, νευρολογικές παθήσεις και αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη των παιδιών.
Η Κύπρος, μαζί με τη Βουλγαρία, καταγράφει βάσει στοιχείων της EFSA τον μεγαλύτερο αριθμό παραβιάσεων στη χρήση φυτοφαρμάκων στην Ευρώπη.
Παρά τους στόχους της Ε.Ε. για μείωση της χρήσης τους, στην Κύπρο παρατηρούνται σοβαρά κενά στους ελέγχους, περιορισμένη εφαρμογή βιώσιμων πρακτικών, έλλειψη ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής και απελπιστικά αργή πρόοδος στις εισηγήσεις για δημιουργία εθνικού μητρώου φυτοφαρμάκων.
Στην επιστολή σημειώνεται ότι «ουσίες που απαγορεύονται εντός της ΕΕ εξακολουθούν να εξάγονται σε τρίτες χώρες και στη συνέχεια να επανεισάγονται στην Ευρώπη μέσω τροφίμων». Αυτή η πρακτική καθιερώνει δύο μέτρα και δύο σταθμά για την ασφάλεια των καταναλωτών, ενώ, παράλληλα, δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό σε βάρος των Ευρωπαίων και Κυπρίων γεωργών που συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανόνες.
